2013 jylǵy 31 jeltoqsan, Astana, Úkimet Úıi
«Qalaaralyq jáne (nemese) halyqaralyq baılanys operatoryn belgileý jónindegi biliktilik talaptary men ólshemderin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2004 jylǵy 27 tamyzdaǵy № 909 qaýlysyna ózgerister engizý týraly
Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:
1. «Qalaaralyq jáne (nemese) halyqaralyq baılanys operatoryn belgileý jónindegi biliktilik talaptary men ólshemderin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2004 jylǵy 27 tamyzdaǵy № 909 qaýlysyna (Qazaqstan Respýblıkasynyń PÚAJ-y, 2004 j., № 31, 429-qujat) mynadaı ózgerister engizilsin:
taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn:
«Qalaaralyq jáne (nemese) halyqaralyq baılanys operatorynyń telekommýnıkasııa jelisine qoıylatyn talaptardy bekitý týraly»;
kirispe mynadaı redaksııada jazylsyn:
«Baılanys týraly» 2004 jylǵy 5 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 7-babynyń 5) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:»;
1-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:
«1. Qosa berilip otyrǵan Qalaaralyq jáne (nemese) halyqaralyq baılanys operatorynyń telekommýnıkasııa jelisine qoıylatyn talaptar bekitilsin.»;
kórsetilgen qaýlymen bekitilgen qalaaralyq jáne (nemese) halyqaralyq baılanys operatoryn belgileý jónindegi biliktilik talaptary men ólshemderi osy qaýlyǵa qosymshaǵa sáıkes jańa redaksııada jazylsyn.
2. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri S.AHMETOV.
Qazaqstan RespýblıkasyÚkimetiniń 2013 jylǵy 31 jeltoqsandaǵy №1470 qaýlysyna qosymsha
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2004 jylǵy 27 tamyzdaǵy № 909 qaýlysymen bekitilgen
Qalaaralyq jáne (nemese) halyqaralyq baılanys operatorynyń
telekommýnıkasııa jelisine qoıylatyn talaptar
1. Osy talaptarda mynadaı termınder, anyqtamalar men qysqartýlar paıdalanylady:
1) baılanys jelileriniń ózara is-qımyly – ortaq mindetterdi oryndaý maqsatynda tehnologııalyq ilespe jelilerdiń birlesip jumys isteýi;
2) ishki aımaqtyq bastapqy jeli (budan ári – IaBJ) – OPTJ bir nómirleý aımaǵynyń ártúrli jergilikti bastapqy jelileriniń úlgilik taratý arnalarynyń ózara qosylýyn qamtamasyz etetin bastapqy jeliniń bir bóligi;
3) týyndy baılanys jelisi – bastapqy jeli, kommýtasııa stansııalary men toraptary nemese aýystyryp qosý stansııalary men toraptary negizinde qurylǵan jáne eki nemese odan kóp belgili bir núkteler arasynda baılanys uıymdastyrýǵa arnalǵan týyndy jeliniń joldary men arnalarynyń jıyntyǵy. Týyndy jeliniń abonenttik shetki qurylǵylarmen túıisken jeri osy jeliniń shekarasy bolyp tabylady;
4) taratý arnasy – jıilik jolaǵynda nemese osy taratý jelisine tán taratý jyldamdyǵymen telekommýnıkasııalyq sıgnaldardyń jelilik stansııalar, jelilik toraptar arasynda nemese jelilik stansııa men jelilik torap arasynda, sondaı-aq jelilik stansııa nemese jelilik torap pen bastapqy jeliniń shetki qurylǵysy arasynda berilýin qamtamasyz etetin tehnıkalyq quraldar men taratý ortasynyń kesheni;
5) úndi jıilikti taratý arnasy – 300-den 3400 Gs-ge deıingi jıilik jolaǵy bar úlgilik analogtyq arna;
6) jalǵa alynǵan arna – baılanys jelisi operatorynyń kelisim (shart) negizinde jelini paıdalanýshyǵa jalǵa beretin arnasy;
7) telekommýnıkasııa (elektr baılanysy) arnasy – tizbekti túrde qosylǵan arnalar men týyndy jeli joldarynda qurylǵan, onyń sońyna abonenttik shetki qurylǵylar qosylǵan kezde habarlamanyń berý kózinen alýshyǵa berilýin qamtamasyz etetin telekommýnıkasııalyq (elektr baılanysy) sıgnaldardyń ótý joldary. Baılanys jelisiniń túrine qaraı telekommýnıkasııa arnasyna: telefondyq nemese telegraftyq arna, derekter berý arnasy jáne basqa ataý beriledi. Aýmaqtyq belgisi boıynsha telekommýnıkasııa arnalary halyqaralyq, qalaaralyq, aımaqtyq, jergilikti bolyp bólinedi;
8) sıfrlyq negizgi arna – sıgnaldardy 64 kbıt/s jyldamdyǵymen taratatyn úlgili sıfrlyq taratý arnasy;
9) arnalardyń kommýtasııasy – arnalar men baılanys joldarynyń júıeli qosylysyn qamtamasyz etetin stansııadaǵy nemese jeli torabyndaǵy operasııalar jıyntyǵy;
10) paketterdiń kommýtasııasy – habarlamalardyń (paketterdiń) bóligin (bólik) qabyldaýdan jáne ondaǵy adrestik belgige sáıkes olardyń baǵyttalýynan jáne olardy berýden turatyn stansııadaǵy nemese jeli torabyndaǵy operasııalar jıyntyǵy;
11) habarlamalardyń kommýtasııasy – tolyq habarlamany, onyń jınaqtalýyn qabyldaýdan jáne ondaǵy adrestik belgige sáıkes olardyń baǵyttalýynan jáne olardy berýden turatyn stansııadaǵy nemese týyndy jeli torabyndaǵy operasııalar jıyntyǵy;
12) taratý jelisi – ortaq jelilik qurylystary, olarǵa qyzmet kórsetý qurylǵylary jáne qyzmet kórsetý qurylǵysynyń áreket etýi sheginde taratylatyn birdeı taratý ortasy bar jol traktileri, taratý júıesi jáne (nemese) úlgili naqty tizbekter jıyntyǵy. Taratý joldaryna mynalarǵa baılanysty ataý beriledi:
ol tıesili bastapqy jelige qaraı: magıstraldy, ishki aımaqtyq, jergilikti;
taratý ortasyna qaraı, mysaly, kábildik, radıorelelik, jerseriktik jáne basqalary.
Berý jelilerin taratý ortasy boıynsha ártúrli taratý joldarynyń tizbekti qosylysyn kórsetetin berý jelilerine qurastyrylǵan ataýy beriledi;
13) telekommýnıkasııa júıesiniń (jelisiniń) senimdiligi – telekommýnıkasııa júıesiniń (jelisiniń) berilgen paıdalaný jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetý jaǵdaıynda belgilengen fýnksııalardy oryndaý qabiletin sıpattaıtyn belgili bir parametrlerdiń mánin ýaqytpen jáne belgilengen shekte saqtaý qasıeti;
14) bastapqy jeli – jelilik toraptar, jelilik stansııalar, bastapqy jeliniń shetki qurylǵylary men olardy qosatyn taratý jelileriniń negizinde qurylǵan úlgilik naqty tizbekterdiń, úlgilik taratý arnalary men jelilik traktilerdiń jıyntyǵy;
15) jelilik stansııa (JS) – úlgili naqty tizbekterdiń, úlgilik taratý arnalary men jelilik traktilerdiń týyndy jelileriniń qurylýy men berilýin, sondaı-aq olardyń tranzıtin qamtamasyz etetin tehnıkalyq quraldar kesheni;
16) jelilik torap (JT) –bastapqy jeliniń jelilik stansııalarynyń qosylysyn, úlgilik jelilik traktilerdiń, úlgilik taratý arnalary men úlgilik naqty tizbekterdiń qurylýy men qaıta taratylýyn (bólý, aýystyryp qosý), sondaı-aq olardy týyndy jeliler men jekelegen paıdalanýshylarǵa berýdi qamtamasyz etetin tehnıkalyq quraldar kesheni;
17) qoljetimdilik jelisi – termınaldardyń kóliktik jelige qoljetimdiligin, sondaı-aq kóliktik jelige shyqpaı jergilikti baılanysty uıymdastyrýdy qamtamasyz etetin abonenttik joldar men jergilikti jeli stansııalarynyń jıyntyǵy;
18) Qazaqstan Respýblıkasynyń ortaq paıdalanylatyn telekommýnıkasııa jelisiniń qalaaralyq jáne (nemese) halyqaralyq baılanys operatorynyń telekommýnıkasııa jelisi (QHBOTJ) – kóliktik telekommýnıkasııa jelileriniń (taratý júıeleri, berilgen pýnktter arasynda aqparattardy tasymaldaýǵa arnalǵan baqylaý, jedel aýystyryp qosý, rezervteý jáne basqarý quraldaryna jatatyn taratý júıesi) resýrstarynyń jáne týyndy jeli kommýtasııalyq jabdyqtarynyń (qalaaralyq jáne halyqaralyq telefon stansııalary) jıyntyǵy;
19) taratý júıesi – bastapqy jeliniń jelilik traktisin, úlgilik toptyq traktisi men taratý arnalaryn qurýdy qamtamasyz etetin tehnıkalyq quraldar kesheni;
20) jalpy arnalyq sıgnal berý júıesi – kommýtasııa arnalarynyń býdasyna arnalǵan jalpy arnaıy sıgnal berý arnasy boıynsha stansııaaralyq sıgnal berýdiń taratý júıesi. № 7 JSJ jalpy arnasy boıynsha sıgnal berý júıesi dep qosylysty anyqtaý úshin talap etiletin habarlamalardy taratý júıesin jáne sóılesý traktileriniń bir býdasyna nemese birneshe býdalaryna arnalǵan jalpy arnaıy arna boıynsha baılanys qyzmetterin kórsetýdi aıtady;
21) bastapqy jelini rezervteý júıesi – baqylaý qurylǵysyn algorıtmdik jáne baǵdarlamalyq qamtamasyz etý, bastapqy jelini nemese bastapqy jeliniń ýchaskesin qaıta qurý qajettiligi týraly sheshimder qabyldaý, elektr baılanysynyń túrli qyzmetteriniń (qyzmetter kórsetý) senimdilik kórsetkishterin arttyrý maqsatynda atalǵan algorıtmder boıynsha ózara is-qımyl jasaıtyn, rezervteletin jáne rezervtik traktiler men arnalardy aýystyryp qosý qurylǵylarynyń jıyntyǵy;
22) tehnıkalyq qyzmet kórsetý – obektini berilgen sapada talap etiletin fýnksııalardy oryndaı alatyn kúıde ustap turýǵa nemese osyndaı kúıdi qalpyna keltirýge baǵyttalǵan tehnıkalyq jáne tıisti ákimshilik operasııalardyń (baqylaý boıynsha operasııalardy qosa alǵanda) jıyntyǵy;
23) halyqaralyq, qalaaralyq jáne ishkiaımaqtyq jelilerdi tehnıkalyq paıdalaný – stansııalardyń, halyqaralyq jáne qalaaralyq arnalardyń jabdyqtaryn, tapsyrysty-jalǵaý jáne qalaaralyq qosylys joldaryn abonentterge olardyń kez kelgen aqparat túrlerin taratý barysynda osy jelilerge berilgen sapasynda qyzmet kórsetýin qamtamasyz ete alatyn kúıde ustap turý jónindegi uıymdastyrýshylyq jáne tehnıkalyq is-sharalar kesheni;
24) kóliktik telekommýnıkasııa jelisi – berilgen pýnktter arasynda aqparattar taratýǵa arnalǵan taratý júıesi resýrstarynyń, olarǵa jatatyn baqylaý, jedel aýystyryp qosý, rezervteý jáne basqarý quraldarynyń jıyntyǵy. Kóliktik jeli magıstraldyq jáne aımaqtyq (óńirlik) baılanys jelilerinen turady;
25) toptyq úlgilik trakti – úndi jıilik arnalarynyń nemese negizgi sıfrlyq arnalardyń normalanǵan sanynyń telekommýnıkasııa (elektr baılanysy) sıgnaldaryn jıilik jolaǵynda nemese osy toptyq traktige sáıkes taratý jyldamdyǵymen taratýǵa arnalǵan tehnıkalyq quraldar kesheni;
26) jelilik trakti – toptyq úlgilik trakti nemese kirý jáne shyǵýda trakti qurý apparatýrasy qosylǵan tizbekti qosylǵan birneshe úlgilik toptyq traktiler;
27) telekommýnıkasııa júıesiniń (jelisiniń) turaqtylyǵy – telekommýnıkasııa júıesiniń (jelisiniń) qalypty paıdalaný jaǵdaıynda da, sondaı-aq turaqsyz faktorlar áserinen jasalatyn jaǵdaılarda da talap etiletin fýnksııalardy oryndaý qabileti. Senimdiligimen jáne turaqtylyǵymen sıpattalady.
AQTS – avtomatty qalaaralyq telefon stansııasy;
TQJ – tapsyrysty qosylys jelileri;
XKO – halyqaralyq kommýtasııa ortalyǵy;
QJJ – qalaaralyq jalǵaý jelileri.
QHBO-ǵa qoıylatyn talaptar:
2. QHBO qoldanystaǵy jáne paıdalanýǵa beriletin jańa telekommýnıkasııa jelilerinde jáne baılanys quraldarynda arnaıy jedel-izdestirý is-sharalaryn júzege asyratyn ulttyq qaýipsizdik organdarymen kelisim boıynsha ýákiletti organ aıqyndaıtyn jedel-izdestirý is-sharalaryn qamtamasyz etý boıynsha normatıvtik quqyqtyq jáne normatıvtik-tehnıkalyq aktiler talaptarynyń oryndalýyn qamtamasyz etedi.
3. QHBO-nyń telekommýnıkasııa jelisi basqarý ortalyǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda ornalasqan jerústi segmentteri men kommýtasııalyq toraptardy qamtýǵa tıis.
4. Telekommýnıkasııa jelilerin jańǵyrtýdy, damytýdy jáne magıstraldy baılanys joldaryn salýdy Qazaqstan Respýblıkasynyń ortaq paıdalanylatyn telekommýnıkasııa jelileri tranzıtiniń trafıgin iske asyrý úshin jelilik resýrstarǵa qajettilikti eskere otyryp, ulttyq qaýipsizdik organdarymen kelisim boıynsha úkimettik baılanystyń tehnıkalyq múmkindikteri men jaraqtalǵandyǵyn eskerip júzege asyrylady.
5. QHBO Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti bekitetin baǵdarlamalarǵa sáıkes telekommýnıkasııanyń ámbebap qyzmetterin qamtamasyz etetin jelilerin qurýdy (damytýdy) derbes júzege asyrady.
6. QHBO jelilerimen basqa baılanys operatorlarynyń telekommýnıkasııa jelileriniń ózara is-qımylyn uıymdastyrýdy QQBO Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti bekitetin trafıkti ótkizýdi jáne ózara esep aıyrysý tártibin qosa alǵanda, telekommýnıkasııa jelilerin qosý jáne ózara is-qımyl erejesine sáıkes júzege asyrady.
7. QHBO telekommýnıkasııa jelisi jumyldyrý daıyndyǵy boıynsha is-sharalardyń oryndalýyn qamtamasyz etýge jáne memlekettik organdar, qorǵanys, qaýipsizdik pen quqyqtyq tártipti qorǵaý muqtajdyqtaryn qamtamasyz etý maqsatynda málimdelgen qajettilikterge sáıkes aldyn ala brondaý jáne jedel usyný múmkindigi bar úlgilik arnalardyń (negizgi sıfrlyq jáne úndi jıilikterdi taratý) jelilik toraptary men stansııalarynda mindetti túrde tehnıkalyq bólý múmkindigine ıe bolýǵa tıis.
8. QHBO-nyń telekommýnıkasııa jelisi (budan ári – QHBOTJ) tarmaqtalǵan bolýy jáne keminde alty oblystyń (geografııalyq nómirleý aımaǵy), Astana jáne Almaty qalalarynyń aýmaǵyn qamtýy tıis. QHBOTJ kommersııalyq paıdalanýǵa engizý kúni QHBOTJ-ǵa qatysty jáne baılanys salasyndaǵy ýákiletti organ bekitken normatıvtik aktilerge tolyq sáıkes kelýi tıis.
9. Kóliktik jelilerdi rezervke qoıý táýelsiz geografııalyq trassalar boıynsha uıymdastyrylǵan táýelsiz aınalma joldardy berý nemese sol taratý jelilerinde uıymdastyrylatyn traktilerge (arnalarǵa) aýystyrý jolymen júzege asyrylýǵa tıis. Paıdalanýshylardyń qoıatyn talaptaryna baılanysty kóliktik QHBOTJ jelileri boıynsha habarlamalardy taratý senimdiligine trafıkti ótkizýge eki-úsh táýelsiz baǵyt berilýi tıis.
10. QHBO mártebesin bergen sátte baılanys operatorynyń ıeligindegi jáne (nemese) ol paıdalanatyn qoldanystaǵy telekommýnıkasııa jelisi kóliktik telekommýnıkasııa jelilerinen (magıstraldy jáne ishki aımaqtyq baılanys jelileri), qalaaralyq jáne halyqaralyq kommýtasııa stansııalarynan, trafıkti (bıllıngti) esepteý júıesinen, jelini basqarý júıesinen jáne taktili jelilik sınhrondaý júıesinen turýy tıis.
11. Jalpy respýblıkalyq magıstraldyq, halyqaralyq baılanys joldary men jelilerin, onyń ishinde kóliktik jelilerdi jáne shetelderdiń baılanys operatorlarynyń telekommýnıkasııa jelilerimen kóliktik jelilerdiń toǵysý núktelerin jobalaý, salý baılanys salasyndaǵy ýákiletti organmen kelisim boıynsha júzege asyrylady. QHBOTJ quramyndaǵy kóliktik telekommýnıkasııa jelileri óziniń baılanys joldary bazasynda jer betindegi jáne jerseriktik taratý joldary boıynsha uıymdastyrylady.
12. QHBO jelisiniń jer ústindegi baılanys joldary boıynsha kóliktik jeliniń shetelderdiń baılanys operatorlarynyń telekommýnıkasııa jelilerimen keminde bir toǵysý núktesi bolýy tıis. Toǵysý núkteleri geografııalyq taralǵan baılanys pýnktterinde ornalasýy tıis.
13. Ishki aımaqtyq baılanys joldarynda symdyq quraldar da (koaksıaldyq, sımmetrııalyq, talshyqty-optıkalyq kábilder men áýe joldary), radıoquraldar da (týra kórinetin radıorelelik joldar, jerseriktik joldar) paıdalanyla alady.
14. Jańadan salynyp jatqan kóliktik telekommýnıkasııalar jelilerinde sınhrondy sıfrlyq ıerarhııa (budan ári – SDN), asınhrondy tasymaldaý rejımi (budan ári – ATM) men basqa da sıfrlyq tehnologııalar negizinde sıfrlyq taratý júıeleri paıdalanylýy tıis, qoldanystaǵy magıstraldy jáne ishki aımaqtyq jelilerde analogtyq taratý júıelerin qoldanýǵa jol beriledi.
15. QHBO jelisinde QR OPTJ basqa QHBO jelilerimen qosylysyn qamtamasyz etetin baılanys joldary (arnalary) uıymdastyrylýy tıis.
16. QHBO jelileri baqylaý, ólsheý, qalpyna keltirý, jóndeý, rezervke qoıý jáne klıenttermen esep aıyrysý jónindegi tehnıkalyq paıdalanýdyń negizgi fýnksııalaryn oryndaýdy qamtamasyz etedi.
17. QHBO jelileri tehnıkalyq paıdalaný júıesiniń mindetterin oryndaýdy qamtamasyz etedi:
1) jeliniń berilgen sapada jáne paıdalaný senimdiliginde turaqty jumys isteýin qamtamasyz etý (jelige qoıylatyn talaptarmen belgilenedi);
2) jeli jaı-kúıiniń kez kelgen ózgerýi kezinde ony paıdalanýshylardyń múddesinde jeli resýrstaryn tıimdi paıdalaný;
3) memlekettik basqarý organdarynyń, jeke jáne zańdy tulǵalardyń qajettilikterin qanaǵattandyrý úshin jelini damytý;
4) jelini tehnıkalyq paıdalaný ádisterin jetildirý.
18. QHBO jelileri jelini jedel-tehnıkalyq basqarý júıesiniń negizgi fýnksııalaryn oryndaýdy qamtamasyz etedi:
1) aqaýlardy óńdeý;
2) jeli sapasyn basqarý;
3) konfıgýrasııany basqarý;
4) esep aıyrysýdy basqarý;
5) qaýipsizdikti basqarý;
19. QHBO jelileri jelilerdi jedel-tehnıkalyq basqarý júıesiniń negizgi mindetterin oryndaýdy qamtamasyz etedi:
1) jeliniń aıryqsha jáne ekstremaldyq jaǵdaılarda jumys isteýi boıynsha mindetterdi sheshý;
2) jeliniń jaı-kúıin jedel baqylaý jáne taldaý; jeliniń negizgi parametrlerine monıtorıng júrgizý;
3) jelini josparlaý jáne qalyptastyrý; resýrstardy paıdalanýdy ońtaılandyrý.
20. QHBO-nyń quramynda (shtattyq qurylymynda) memlekettik qupııalardy qamtamasyz etý jáne qorǵaý jónindegi mindetterdi sheshý úshin óziniń memlekettik qupııalardy qorǵaý jónindegi bólimshesi bolýy tıis.
21. QHBOTJ quramyna kóliktik jeli jáne mynalardan:
1) bastapqy magıstraldy jáne ishkiaımaqtyq baılanys jelilerinen (koaksıaldyq, sımmetrııalyq nemese optıkalyq baılanys kábilderinde qurylǵan jerústi, radıorelelik (týra kórinetin jáne troposferalyq) jáne (nemese) jerseriktik baılanys jelileri);
2) TQJ jáne QJJ uıymdastyrylatyn bastapqy jergilikti baılanys jelilerinen;
3) taktilik jelilik sınhrondaý júıesinen (TJS);
4) basqarý júıesinen (baqylaý, jedel aýystyryp qosý, rezervteý quraldary);
5) kommýtasııa júıelerinen (AXTC jáne/nemese HKO);
6) trafıkti (bıllıng) esepteý júıesinen;
7) jedel-izdestirý is-sharalary júıesinen (JIShJ) turatyn telekommýnıkasııa júıeleri kirýi tıis.
22. Bastapqy jeli taratý arnalary men jelilik traktilerdi uıymdastyrý úshin:
1) bir operatordyń XKO arasynda – jerústi taratý joldary boıynsha;
2) túrli operatorlardyń HKO arasynda – jerústi jáne (nemese) jerseriktik taratý joldary boıynsha;
3) AXTC-AXTC tikeleı joldarynda – jerústi jáne (nemese) jerseriktik taratý joldary boıynsha;
4) bir operatordyń AHTS jáne HKO arasynda – jerústi jáne (nemese) jerseriktik taratý joldary boıynsha;
5) basqa operatordyń jelisinde AHTS-pen jáne XKO-men (aınalma joldar) – jerústi jáne (nemese) jerseriktik taratý joldary boıynsha paıdalanylýy tıis.
23. QHBOTJ qurylymy oǵan qoıylatyn senimdilik jáne turaqtylyq talaptaryna saı bolýy tıis. Kóliktik telekommýnıkasııa jelileriniń qurylymy Qazaqstan Respýblıkasy Aqparattandyrý jáne baılanys agenttiginiń 2004 jylǵy 25 aqpandaǵy № 42-b buıryǵymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasynyń Biryńǵaı telekommýnıkasııa jelileriniń basqarý qujatynda (budan ári – «QR BTJ BQ») belgilengen (Kr, To, Tv) senimdilik kórsetkishterimen I, II, III synypty habarlamalardy taratýdy qamtamasyz etýi tıis.
24. QHBOTJ-nyń jumys isteýin qamtamasyz etetin júıeleri – baılanys salasyndaǵy ýákiletti organ bekitetin normatıvtik-tehnıkalyq aktilerde belgilengen fýnksııalardy oryndaıtyn basqarý júıesi men tehnıkalyq paıdalaný júıesi bolýǵa tıis.
25. QHBOTJ quramyndaǵy kóliktik telekommýnıkasııa jelilerinde SDH, ATM sıfrlyq taratý júıeleri jáne basqa sıfrlyq tehnologııalar basymdylyqpen qoldanylýy tıis.
Qoldanystaǵy magıstraldyq jáne ishkiaımaqtyq bastapqy jelilerde analogtyq taratý júıelerin paıdalanýǵa jol beriledi. Ishkiaımaqtyq jeli magıstraldy jeliniń bir bóligi bolýy múmkin.
26. Operatordyń kóliktik telekommýnıkasııa jelileri jelilik toraptardyń geografııalyq ornalasýyn saqtaı otyryp, qoldanystaǵy jelilik toraptarǵa shoǵyrlana alady. Jelilik toraptar sanyn jańa kóliktik jelilerdi salý kezinde ulǵaıtýǵa bolady.
27. QHBOTJ quramyna kiretin jelilerdiń, osy jelilerdiń jumys isteýi barysynda ózara is-qımyl jasaıtyn ózderiniń basqarý júıeleri bolýy tıis. Basqarý júıesi yqpaldasqan basqarý júıesiniń bir bóligi bolýy tıis.
Operatordyń telekommýnıkasııa jelisin basqarý júıesinde mynalar bolýy tıis:
1) jeli resýrstaryn basqarý júıesi;
2) ákimshilik basqarý júıesi.
28. QHBO-nyń barlyq XKO basqa QHBO-nyń keminde eki HKO-symen baılanysýy, al barlyq AXTC keminde eki XKO-men baılanysýy tıis. Jerseriktik arnalardy paıdalaný arqyly qalaaralyq baılanysty uıymdastyrý AXTC arasyndaǵy tikeleı býdalarda, sondaı-aq QR OPTJ basqa operatorlarynyń QHBOTJ-nyń XKO-na aınalma joldarynda múmkin bolady. Qosylysta jerseriktik arnalar paıdalanylatyn bir ýchaskeden artyq bolmaýy tıis.
29. QHBOTJ-ny damytý biryńǵaı tehnıkalyq saıasat júrgizýden, barynsha birizdendirilgen tehnıkalyq quraldardyń biryńǵaı keshenin, úlgilik arnalar men jelilik traktilerdiń biryńǵaı nomenklatýralaryn qoldanýdan turatyn uıymdyq-tehnıkalyq birligi bastapqy jáne týyndy jeliler úshin biryńǵaı basqarý júıelerin qurý qaǵıdattaryna negizdelýi tıis.
Sıfrlyq kommýtasııalyq stansııalar men taratý júıeleriniń sıfrlyq jabdyqtaryn QHBOTJ-ǵa engizý bir mezgilde tehnıkalyq paıdalaný ortalyqtaryn, baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi qoldaýdy jáne jelini basqarýdy qurýmen súıemeldenýi tıis.
30. QR OPTJ QHBOTJ-da Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes sertıfıkattalǵan jabdyqtar men materıaldar qoldanylýy tıis.
31. Sıfrlyq taratý júıeleri jáne kommýtasııalar birigip jumys isteıtin QHBOTJ-nyń óziniń senimdi jáne sapaly jumys isteýin qamtamasyz etýi úshin taktilik jelilik sınhrondaý (TSJ) júıesi bolýy tıis.
TSJ qurý XEO usynymdaryna jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasyna sáıkes júrgizilýi tıis.
TSJ júıesiniń QR OPTJ-dan basqa sıfrlyq jelileriniń TJS júıelerimen qosylý núkteleriniń barynsha az qajetti sanymen, ózara is-qımyl jasaıtyn jelilerdi qosymsha kúrdelendirmen toǵysý, osy núktelerdiń kez kelgeninen halyqaralyq standarttarda belgilengen sapada sınhrondaý sıgnaldaryn qabyldaý jáne berý múmkindigi bolýy kerek.
TJS júıesiniń tutastaı alǵanda QHBOTJ operatoryna biryńǵaı basqarý men apparatýrany baqylaýdy qamtamasyz etetin TJS júıesin basqarý júıesi bolýy tıis.
Sınhrondaý júıesine qoıylatyn tehnıkalyq talaptar Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasynda belgilenedi.
32. QHBOTJ-nyń negizgi uıymdyq-tehnıkalyq talaptaryna mynalar jatady:
1) bir býyndaǵy júıeden basqasyna aýysqanda qamtamasyz etilýi tıis QHBOTJ quramyndaǵy túrli júıeler men jeliler (qyzmetter) kórsetetin qyzmet kórsetý jıyntyǵynyń sabaqtastyǵy;
2) mynalardy:
túrli júıeler – túrli óndirýshiler jabdyqtarynyń apparattyq úılesýi úshin aqparatty taratýdyń naqty jáne hattamalyq deńgeıleriniń kelisimdiligin, standarttar sáıkestigin, qajetti túrlendirgishterdiń bolýyn jáne basqalardy;
jelilik resýrstardyń belgili bir bóligine kepildi qoljetimdilikti qosa alǵanda, baılanystyń qajetti senimdiligi men sapasyn birigip qamtamasyz etýdi, qosa alǵanda júıeler men jelilerdiń tehnologııalyq úılesýi;
3) adresteý jáne basqarý boıynsha kelisimdilik;
4) uıymdyq-tehnıkalyq sheshimderdiń kelisimdiligi.
33. Kóliktik QHBOTJ kóliktik jelilerin turǵyzý kezinde mynadaı úlgilik jelilik arhıtektýra (basqa da jelilik arhıtektýrany paıdalanýǵa ruqsat etiledi) qoldanylýy múmkin:
kóliktik QHBOTJ qurylymynyń negizgi basty núkteleri jelilik torap (JT) pen jelilik stansııa (JS) bolyp tabylady. Bastapqy jelidegi atqaratyn fýnksııasyna qaraı eki túrdegi toraptar uıymdastyrylady: jelilik aýystyryp qosý toraptary (JAT) jáne jelilik bólektelgen toraptar (JBT).
Taratý jelisiniń jelilik stansııalary (pýnktteri) baılanys jabdyqtary ornatylatyn mamandandyrylǵan úı-jaılardy (ǵımarattar, konteınerler jáne basqalary) bildiredi.
Jelilik stansııalar (pýnktter) mynalarǵa jikteledi:
1) paıdalanylatyn apparatýra tıpi boıynsha – regenerasııalyq, retranslıasııalyq, kúsheıtkish;
2) elektr qýatyn berý tásili boıynsha – qorektendiretin, qorektendiriletin, jergilikti qorektendirýmen;
3) maqsaty boıynsha – shetki, qaıta qabyldaıtyn, aralyq;
4) qyzmet kórsetý tásili boıynsha – qyzmet kórsetiletin, jartylaı qyzmet kórsetiletin, qyzmet kórsetilmeıtin.
JT jáne JS biryńǵaı uıymdyq-tehnıkalyq keshendi qurýy múmkin.
34. JAT myna fýnksııalardy oryndaýy tıis:
1) úlgilik taratý arnalary men jelilik traktilerdi uıymdastyrý;
2) úlgilik arnalar men jelilik traktilerdi aýystyryp qosýdy uıymdastyrý;
3) úlgilik taratý arnalary men jelilik traktilerdi jelini basqarý prosesinde (jelini qalyptastyrý jáne rezervteý kezinde) týyndy jeliler men basqa tutynýshylarǵa usyný;
4) JT apparatýrasyn, taratý jelisin, toraptyq jáne jelilik traktiler (TT, JT) men taratý arnalaryn jedel-tehnıkalyq baqylaý jáne qyzmet kórsetý;
5) Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasynyń talaptaryna sáıkes analogtyq jáne sıfrlyq arnalardyń toǵysýyn qamtamasyz etedi.
JAT kábildik, radıorelelik jáne jerseriktik taratý jelileri boıynsha uıymdastyrylǵan basqa JT-larǵa geografııalyq taratylǵan shyǵýǵa ıe bolýy múmkin. JAT-ta taratý júıeleriniń ne shetki, ne aralyq (regenerasııalyq) stansııalardyń apparatýralarynyń bolýy múmkin.
35. JBT myna fýnksııalardy oryndaýy tıis:
1) úlgilik taratý arnalary men jelilik traktilerdi uıymdastyrý;
2) úlgilik taratý arnalary men jelilik traktilerdi týyndy jeliler men basqa tutynýshylarǵa usyný;
3) JT apparatýrasyn, taratý jelisin, toraptyq jáne jelilik traktiler (TT, JT) men taratý arnalaryn jedel-tehnıkalyq baqylaý jáne olarǵa qyzmet kórsetý;
4) Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasynyń talaptaryna sáıkes analogtyq jáne sıfrlyq arnalardyń toǵysýyn qamtamasyz etý.
JBT kábildik taratý jelileri boıynsha uıymdastyrylǵan basqa JT-ǵa eki shyǵýǵa ıe bolýy kerek.
JBT-ǵa shetki apparatýramen aıaqtalatyn eki taratý jelisi ne bir taratý jelisi sáıkes kelýi tıis.
36. Basqa elderdiń OPTJ-men halyqaralyq qosylystardy uıymdastyrý úshin QHBOTJ kóliktik jelilerinde «shekaralas» jelilik toraptar (ShJT) belgilenýi tıis, olardyń keminde úsh taratý (ekeýi óz jelisiniń baǵytymen jáne bipeýi basqa eldiń jelisiniń baǵytynda) shyǵýy (úsh baǵyt) bolýy tıis.
ShJT-daǵy taratý jelileri halyqaralyq qosylysty uıymdastyrý úshin basqarý júıesiniń komandalary boıynsha jelidegi qajetti aýystyryp qosýdy qamtamasyz etý úshin taratý jelisiniń shetki apparatýrasymen aıaqtalýy tıis.
ShJT myna fýnksııalardy oryndaýy tıis:
1) halyqaralyq qosylystardy quraıtyn úlgilik taratý arnalary men jelilik traktilerdi uıymdastyrý;
2) úlgilik taratý arnalary men jelilik traktilerdi jelini basqarý prosesinde (halyqaralyq qosylystardy qalyptastyrý jáne rezervteý) aýystyryp qosýdy uıymdastyrý;
3) halyqaralyq qosylystardy quraıtyn úlgilik taratý arnalary men jelilik traktilerdiń tranzıtin uıymdastyrý;
4) osy ShJT-da uıymdastyrylǵan JT apparatýrasyn, taratý jelilerin, toraptyq jáne jelilik traktilerdi jedel-tehnıkalyq baqylaý jáne olarǵa qyzmet kórsetý;
5) Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasynyń talaptaryna sáıkes analogtyq jáne sıfrlyq arnalardyń toǵysýyn qamtamasyz etý.
37. Kóliktik QHBOTJ jelilerinde paıdalanylatyn taratý júıesiniń jabdyqtary mynalardy qamtamasyz etýi tıis:
1) taratý júıesi syıymdylyǵynyń sandyq jáne sapalyq ósýi, syıymdylyqty túrli paıdalanýshylardyń jedel qosylýy úshin tez ósirý múmkindigi;
2) jalpy sıgnal berýdi (JSB № 7) paıdalaný múmkindigi.
38. Bastapqy jelige engiziletin sınhrondyq sıfrlyq ıerarhııa (SSI-SDN) quraldarynyń tehnıkalyq sıpattamalary mynalardyń:
1) jabdyqtardy túrli óndirýshi fırmalardyń SSI apparatýralarynyń;
2) bastapqy jelisin qosa alǵanda, túrli operatorlar jelileriniń, jabdyqtalǵan SP SSI, QR OPTJ ózara;
3) Qazaqstan Respýblıkasy OPTJ QHBOTJ-nyń basqa memleketterdiń telekommýnıkasııa jelilerimen ózara is-qımylyn qamtamasyz etýi tıis.
39. QHBOTJ TJ SSI taratý jelileriniń apparatýrasy ózine taratý jelisiniń jaı-kúıin avtomattandyrylǵan baqylaý qurylǵysyn jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasynyń talaptaryna sáıkes tıisti aýystyryp qosý qurylǵylaryn qamtýy jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasynyń talaptaryna sáıkes avtomattandyrylǵan tehnıkalyq paıdalaný júıesimen ilesýi tıis.
40. QHBOTJ taratý júıesiniń apparatýrasy baılanys apparatýrasyna qoıylatyn, tutynýshylardyń elektr qondyrǵylaryn tehnıkalyq paıdalanýdyń qoldanystaǵy erejelerin, tutynýshylardyń elektr qondyrǵylaryn paıdalaný kezinde qaýipsizdik tehnıkasynyń erejelerin, arnaıy áser etý boıynsha klımattyq jáne mehanıkalyq talaptardy qosa alǵanda, kópshilik qabyldaǵan talaptarǵa jaýap berýi tıis.
41. QHBOTJ AHTS jáne HKO kommýtasııa júıesiniń jabdyqtary elektrondy sıfrlyq júıede bolýy tıis jáne mynalardy:
1) basym shaqyrýlarǵa artyqshylyqpen qyzmet kórsetýdi;
2) aınalmaly jelilerde qosylystardy ornatýdy;
3) jedel basqarýdy engizýdi;
4) júkteme aǵyndaryn basqarýdy engizýdi;
5) statıstıka derekterin basqarý ortalyǵyna shyǵarý múmkindigin;
6) derekterdi ózara esep aıyrysýlardy júrgizý úshin shyǵarý múmkindigin;
7) túrli paıdalanýshylardy jedel qosý úshin kommýtasııalyq alańnyń syıymdylyǵyn arttyrý múmkindigin;
8) reglamentteıtin qujattardyń talaptaryna sáıkes nómirdegi tańba sanyn taldaý múmkindigin;
9) tolyq qoljetimdi jeli býdasyn (JJ) qurýdy;
10) túrli sıgnal berý júıelerin paıdalanýdy, onyń ishinde jalpy sıgnal berý arnalaryn (JSA № 7);
11) paıdalanýshylarǵa qosymsha qyzmetter kórsetý múmkindigin qamtamasyz etýi tıis.
42. Kommýtasııa júıesiniń jabdyqtary qosylystardyń mynadaı túrlerine:
1) kirý jáne shyǵý jelileri men arnalarynyń arasyndaǵy tranzıttik baılanysqa;
2) avtomatty shyǵý men kirý jáne jergilikti jartylaı avtomatty (OPTJ-ǵa shyǵý), baılanystyń osy túrin júzege asyrýǵa quqyǵy bar abonentter úshin qalaaralyq jáne halyqaralyq baılanysqa;
3) jartylaı turaqty kommýtasııaǵa qyzmet kórsetýdi qamtamasyz etýleri kerek.
43. Kommýtasııa júıeleriniń sıfrlyq jabdyqtary talap etiletin qyzmet kórsetý sapasy men qyzmet etý sıpattamalary kórsetkishterin:
1) qosylysty ornatý ýaqytyn;
2) abonentten abonentke deıin qosylysty ornatý kezindegi (shaqyrylatyn abonenttiń bos emestigin eskermeı) shyǵyndy;
3) qate; ótkizgishtik qabilet, ónimdilikti koeffısıentin qamtamasyz etýleri tıis.
Kommýtasııa júıeleriniń sıfrlyq jabdyqtaryn baǵdarlamalyq qamtamasyz etý modýldik-ıerarhııalyq qaǵıdat boıynsha qurylýy tıis.
44. QHBOTJ kommýtasııa júıeleriniń jabdyqtary jedel-izdestirý is-sharalaryn (JIShQ) qamtamasyz etý boıynsha baǵdarlamalyq jáne apparattyq quraldarǵa ıe bolýy tıis.
QHBOTJ kommýtasııa júıeleri jabdyqtarynyń baǵdarlamalyq jáne apparattyq quraldary qoldanystaǵy normatıvtik qujattardyń talaptaryna sáıkes kelýi qajet.
45. Sıfrlyq kommýtasııa júıelerinde stansııaǵa (operatorlarǵa) qyzmet kórsetetin qyzmetkerge stansııalarmen ózara is-qımyl jasaýǵa múmkindik beretin paıdalaný jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetýdiń shaǵyn júıeleri bolýy tıis. Paıdalaný fýnksııalary kommýtasııa júıeleriniń qalypty jumys isteý jaǵdaılaryna eseptelýi tıis. Bul fýnksııalar:
1) qosylystyń uzaqtyǵyn esepteýdi;
2) trafıkti baǵyttaýdy;
3) jumys isteý júktemesi men sapasyn ólsheýdi;
4) túkpirdegi qondyrǵylardy júıeleýdi;
5) stansııany basqarýdy qamtamasyz etýi tıis.
46. Kommýtasııa jabdyqtary stansııanyń májbúrli ıerarhııalyq sınhrondaý tásilin qoldanatyn sınhrondy sıfrlyq jelidegi jumysyn qamtamasyz etýi tıis. Kommýtasııa jabdyqtarynda mynadaı sınhrondaý qondyrǵylary bolýy tıis:
1) IKM shyǵý qosylysy arqyly sınhrondaý;
2) syrtqy etalondyq sıgnaldan sınhrondaý.
47. Jeliniń joǵary deńgeıinde qoldanylatyn kommýtasııa jabdyqtary HEO-T usynymdarynyń talaptaryna sáıkes keletin bastapqy etalondyq generatorǵa (BEG) qosylýy tıis.
48. Sıgnal berý jáne sınhrondaý júıeleriniń tehnıkalyq parametrleri qoldanystaǵy normatıvtik qujattardyń talaptaryna sáıkes bolýy tıis.
49. QHBOTJ operatorlarynyń jedel-izdestirý qyzmetin júzege asyratyn organdarmen ózara is-qımyly Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasyna sáıkes júzege asyrylýy tıis.
50. QHBOTJ-dy damytý mynadaı:
1) jeliniń sandyq jáne sapalyq ósýi;
2) kóliktik telekommýnıkasııa jelileri men AHTS jáne XKO kommýtasııa júıelerin damytýdaǵy teńsizdikterdi joıý (eldiń ekonomıkalyq óńirleri boıynsha);
3) túrli paıdalanýshylarǵa usynylatyn qyzmetterdiń nomenklatýrasyn keńeıtý;
4) kóliktik telekommýnıkasııa jelileri men XKO jáne AHTS kommýtasııa jabdyqtaryn tolyqtaı sıfrlandyrý;
5) jelini basqarý men oǵan qyzmet kórsetýdi ońtaıly josparlaý, avtomattandyrý ádisterin engizý qaǵıdalaryna sáıkes júzege asyrylýy tıis.
51. QHBOTJ barlyq tutynýshylardyń telekommýnıkasııalyq qyzmetterimen tolyq, jedel jáne senimdi qanaǵattandyrý úshin qajetti túrli habarlama túrleriniń ulǵaıǵan aǵyndaryn taratýdy qamtamasyz etýdi eskerip damýy tıis. Jelini damytý QHBOTJ quramyndaǵy barlyq quramdaýyshtardyń teń túrde damý qaǵıdattarymen júzege asýy tıis.
52. QR OPTJ QHBOTJ damytý symdyq quraldardy da (negizinen optıkalyq kábilder boıynsha), sondaı-aq radıoquraldardy, onyń ishinde konteınerlik oryndaýda, olardy tótenshe jaǵdaıdaǵy aýdandarǵa jiberý múmkindigimen keshendi paıdalaný negizinde júzege asyrylýy múmkin.
53. QHBOTJ quramynda jańa kóliktik telekommýnıkasııa jelileriniń taratý arnalary men traktilerin uıymdastyrý úshin taratý júıeleriniń qazirgi zamanǵy jabdyqtaryn – SDH, ATM jáne basqa sıfrlyq tehnologııalar qoldanylýy tıis.
54. QHBOTJ qurylysyn salý, qaıta jańartý jáne paıdalaný Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy qoldanystaǵy erejeler men tehnıkalyq normalar boıynsha júrgizilýi tıis.
55. Bastapqy jeliniń sapalyq kórsetkishterine qoıylatyn talaptar:
1) sıfrlyq bastapqy jeliniń sıfrlyq arnalary men toptyq traktileriniń elektrlik toǵysýy qoldanystaǵy normatıvtik qujattardyń talaptaryna sáıkes kelýi tıis, al bastapqy sıfrlyq jeli arqyly n-64 kbıt/s túrindegi sıgnaldy taratqan kezde normatıvtik qujattardyń talaptaryna;
2) SDH sıfrlyq toptyq traktilerdiń optıkalyq toǵysýy normatıvtik qujattardyń talaptaryna;
3) sıfrlyq arnalar men toptyq traktilerdiń sapalyq kórsetkishteri qoldanystaǵy normatıvtik qujattardyń talaptaryna sáıkes mynadaı normalarǵa:
negizgi sıfrlyq arna úshin qate kórsetkishteri boıynsha;
basqa sıfrlyq arnalar men toptyq traktiler úshin qate kórsetkishteri boıynsha;
fazalyq diril boıynsha jaýap berýi tıis.
Sıfrlyq RRJ (tikeleı kórinetin) negizinde uıymdastyrylǵan arnalar men traktilerdiń sapalyq kórsetkishteri normatıvtik qujattardyń talaptaryna;
4) sıfrlyq jeli taktilik jıilik boıynsha sınhrondanýy tıis sıfrlyq jelileri obektileriniń taktilik jelilik sınhrondaý júıesiniń toǵysýy Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik qujattarynyń talaptaryna;
5) analogtyq taratý júıelerinde uıymdastyrylǵan taratý arnalary men toptyq traktilerdiń elektrlik parametrleri qoldanystaǵy normatıvtik qujattardyń talaptaryna;
6) STJ-da uıymdastyrylǵan taratý arnalary men STJ men ATJ uıymdastyrylǵan taratý arnalarynan turatyn aralas arnalardyń elektrlik parametrlerine arnalǵan normalar baılanys salasyndaǵy ýákiletti organ bekitken normatıvtik tehnıkalyq aktilerge sáıkes kelýi tıis.
