Bir zamandary aıbyny asqaq, jurtyn bastap júretin nebir uly tulǵalardy túletken, keıin qubylasy qyryq qubylǵan saıasat tusynda júndeı tútilgen qazaqtyń ulttyq minezi “Tek azat halyqta ǵana ulttyq minez boldy”, dep Jermena de Stal aıtqandaı, táýelsiz jyldary boı tiktep, sen kimsiń degenderge, men Tóle, Qazybek, Áıteke bılerdiń urpaǵymyn deıtin dárejege jettik. Sol úsh uıytqynyń arǵy-bergi jaǵyndaǵy tarıhymyzdy tarazylaýdy qolǵa alyp, biraz ıgilikti sharalardy iske asyrdyq. Sonyń bir ádemi kórinisi, kúni keshe Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda ótken týma talant, tuǵyry myqty azamat, aıtýly sýretshi Toqbolat Toǵysbaevtyń “Tóle bı, Qazybek bı, Áıteke bı portretteri” trıptiginiń jáne ıtalııalyq sýretshi Djýzeppe Kastılonıdiń “Qazaqstannyń Sın ımperatoryna sáıgúlik syılaýy” atty kartına negizinde Aseın Jumabekov salǵan týyndysynyń tusaýkeser rásimi der edik.
Tusaýkeser rásiminde alǵashqy sózdi ortalyq dırektory Myrzataı Joldasbekov alyp, ıgilikti shara týraly jan-jaqty málimet berdi. Qazaq halqynyń eshbir ult pen etnosqa uqsamaıtyn ózindik salt-dástúrin tizbeleı aıtyp, murajaıda “Altyn adamdardan” ózge, alpys eki attyń altyn, kúmispen áshekeılegen er-turmanynyń turǵanyn, ózge de jádigerlerdiń saqtalǵanyn jáne basqa da qundylyqtardyń ereksheligine, Toǵysbaevtar áýletiniń daryn-qarymyna toqtala kelip, sonaý HÚIII ǵasyrdan jetken sýretti elge jetkizgen qazaqtyń kózi ashyq, kóńili oıaý tarıhshy qyzy Merýert Ábýseıitovanyń zerektigine shynaıy rızashylyǵyn bildirdi. Al osy jumystyń atqarylýyna qarjylaı kómek kórsetken atymtaı jomart mesenat, tarıhı dúnıelerdi mýzeı qoryna syıǵa tartqan Músilimbaı Daıyrbekov ómir boıy úsh bıdiń rýhyna basyn ıip kele jatqanyn, jazyqsyz japa shekken tusta arýaqtaryna syıynyp qaterden aman qalǵanyn tebirene turyp aıtsa, tarıhshy Baqyt Ejenhan ıtalııalyq sýretshiniń eńbegi buryn kitaptarda ǵana kórinis tapsa, endi qaıta jańǵyryp, murajaıda jurt ıgiligine aınalatynyn jetkizdi. Qazaqtyń aqıyq aqyn qyzy Farıza Ońǵarsynova táýelsizdiktiń qadir-qasıetiniń ózi osydan kórinip otyrǵanyn, úsh bıdiń atyn bir kezderi sybyrlap aıtsaq, endi asyl beınesi keregemizden kósemderdi yǵystyryp oryn tapqanyn, ult tarıhyn ózimiz ǵana bilip qoımaı, qyzyl-jasyl dúnıeniń jeteginde júrgen keıingi jasqa uǵyndyrý kerektigin tilge tıek etti. Senator О́mirbek Baıgeldı ata-baba taǵylymyna adal bolý jónindegi tereńnen tartqan kesek-kesek oılaryn naqty dálel-dáıekterge júginip ortaǵa saldy. Qazirdiń ózinde tórtkúl dúnıege tanylyp úlgergen ataqty sýretshi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Erbolat Tólepbaı qazaq óneriniń arǵy-bergi tarıhyn barlaı kelip, el saıasatynyń sımvoly osy úsh bı ekenin, qaı týyndy da qundy bolyp esepteletinin, ultymyzdyń ulylyǵyn álemge tanytqan “Altyn adamdy” jasaǵan sýretshi aty belgisiz bolyp qalǵan ózge emes, óz babamyz, degen sózdi qadap aıtty.
Aq matamen kómkerilip turǵan úsh bıdiń portretterin ashý qurmetin Parlament Senatynyń depýtattary Qýanysh Sultanov, Ádil Ahmetov jáne qoǵam qaıratkeri Álıhan Báımenov atqarsa, “Qazaqtardyń Sın ımperatoryna sáıgúlik syılaý” atty kartınanyń lentasyn “Nur Otan” HDP-nyń Astana qalasy boıynsha fılıaly tóraǵasynyń orynbasary Ámirhan Raqymjanov, Parlament Senatynyń depýtaty О́mirbek Báıgeldı, Joǵarǵy Sottyń tóraǵasy Musabek Álimbekov qıdy. Budan keıin el azamattary úsh bıge quran oqytyp, as berdi. Jaqsy iske janashyrlyq tanytqan azamattarǵa syı-sııapat jasap, qurmet kórsetti. Aıtys óneriniń aıtýly ókili Amanjol Áltaev úsh bıge arnaǵan tolǵaýynda: “Bilseńizder úsh bıim emes pe edi, jerime abaqtyny saldyrmaǵan”, dep artynan “Ultaraqtaı jerimdi satqyzbaǵan... Tolık, Kolıa kóbeıgen bul zamanda, Úsh bıdi ardaqtaıtyn balań bolsyn, Urpaǵynyń keýdesinde qońyraýdaı, Tóle, Áıteke, Qazybek syńǵyrlasyn”, dep babalar ósıeti birlik bolǵan óleń joldarymen nóserletip jiberdi.
Súleımen MÁMET.