Qazaqstanda ushyp-qoný – qaýipsiz

Elbasy bekitken Ult josparynyń 68-qa­damynda azamattyq avıasııa salasyn basqarýdyń jańa modeline kóshý kózdelgen. Oǵan qol jetkizý úshin Aza­mat­tyq avıasııa komıteti Qa­zaq­stannyń avıasııalyq ákim­­shi­ligimen tize qosyp, bir­les­ken sharalardy júzege asyr­dy. Birlesken jumystar­dyń nátıjesi Halyqaralyq azamattyq avıasııa uıymy tarapynan joǵary baǵalandy.

Dálirek aıtsaq, ICAO osy jyldyń 2-11 tamyzy ara­lyǵynda ushý qaýipsizdigi bo­ıynsha tekserý júrgizdi. Onyń aldyn ala belgili bolǵan qorytyndylaryna sáıkes, Qazaqstannyń ICAO standarttaryna sáıkes keleti­ni naq­tylanyp qoımaı, ushý qaýip­­sizdigin qamtamasyz etý deń­geıin 84 paıyzǵa deıin kóterdi.

Atap aıtqanda, kelesideı baǵyttar aıtarlyqtaı jaqsy nátıje kórsetti. Negizgi avıa­sııalyq zańnama (LEG) standarty 61 paıyzdan 81 paıyzǵa deıin ósti. Azamattyq avıasııa uıymy (ORG) standar­ty 37 paıyzdan 75 paıyz­ǵa deıin joǵarylady. Aerona­vı­ga­sııalyq qyzmet kórsetý (ANS) deńgeıi 87 paıyzdan 95 paıyzǵa kóterildi. Áýeaı­laqtar jáne jerdegi qyzmet kórsetý (AGA) baǵyty da jaq­sy ósim kórsetti – 56 paıyzdan 90 paıyzǵa joǵarylady. Avıasııalyq oqıǵalar men ınsıdentterdi tekserý (AIG) standarty 47 paıyzdan 53 paıyzǵa jetti.

Osylaısha, Qazaqstan Eýropalyq ushý qaýipsizdigi agenttigine (EASA) múshe elder arasyndaǵy ICAO standarttaryna sáıkestiktiń ortasha deńgeıine qol jetkizdi (84 paıyz). Atalǵan kórsetkish bo­ıyn­sha Qazaqstan Eýro­panyń kóptegen elinen joǵa­ry tur. Dálirek aıtsaq, biz­diń el Nıderland (87 paıyz), Belgııa (87 paıyz), Por­tý­galııa (87 paıyz), Chehııa (87 paıyz), Latvııa (86 paıyz), Danııa (85 paıyz), Islandııa (84 paıyz), Polsha (84 pa­ıyz), Slovenııa (82 paıyz), Kıpr (82 paıyz) sııaqty Eýropa memleketterimen bir deńgeıde ornalasqan.

Halyqaralyq azamattyq avıasııa uıymynyń bul jolǵy tekserýi Qazaqstannyń azamattyq avıasııa salasyn basqarýdaǵy jańa tásildi jáne ushý qaýipsizdigin qam­tamasyz etýdi baqylaý kezin­de buryn anyqtalǵan esker­týlerdi joıýyn, sondaı-aq syn­nan nátıje shyǵaryp, ja­ńa­shyldyqtardy engizýin naq­ty baǵalaýǵa baǵyttalǵan.

Jalpy, ICAO salany ret­teýde aıtarlyqtaı ózgeris­ter bolǵan jaǵdaıda ǵana tek­serýdi bastaıdy. Qazaq­stan­nyń Ult josparyna sáıkes, el­degi ushý qaýipsizdigin baqy­laý men qadaǵalaýdy júzege asyrý modelin transformasııalaý jónindegi bastamasy ICAO-nyń shtab-páteri men eýropalyq óńirlik keńsesi tarapynan joǵary baǵalandy.

ICAO-ǵa múshe memleket aýdıtorlary júrgizgen táýel­­siz baǵalaý da oń nátıje kórset­ti. Aýdıtorlar Azamat­tyq avıa­sııa komıteti men Qazaqstan­nyń avıasııalyq ákimshiliginiń júrgizgen je­misti jumysyn joǵary baǵa­lap, basqarýdyń jańa tásili iske qosylǵan sátten bas­tap qol jetkizilgen eleýli pro­gresti atap ótti.

Qazaqstanda ushý qaýip­sizdigine qatysty aıtarlyqtaı eskertýlerdiń bolmaýy úshin­shi elderdiń paıdalanýshysy avtorızasııalaǵannan ke­ıin áýe kompanııalaryna Eý­ro­palyq Odaq elderine reıs­terdi erkin oryndaýǵa múm­kindik beredi.

Búgingi tańda Qazaqstanda otandyq áýe kompanııalaryn Eýropalyq komıssııanyń «qara tizimine» engizerlikteı qaýip joq. Sondaı-aq shetelderge ushýǵa sanksııalar nemese shekteýler engizýge de eshqandaı negiz joq.