Bıznes • 18 Tamyz, 2021

Bastaǵan bıznesi turalap qalǵandarǵa kómek kórsetiledi

233 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Pandemııa kezinde júri­sinen jańylyp, taby­sy­nan aıyrylǵan kásip­ker­ler kóp boldy. Qolǵa alǵan jobasyn pyshyratyp alǵandar qatarynda «Bastaý Bıznes» jobasy­nyń túlekteri de joq emes. Kásipkerlik negizderin endi-endi meńgerip, el qatarly tabys tabýǵa kirisken joba túlekteri kútpegen jerden qıyndyqqa tap bol­ǵa­ny belgili. Memleket qol­­daýynyń ıgiligin kór­gen olarǵa taǵy da bir múmkindik berilip otyr. Qys­qasy, indet qysqan kúrdeli kezeńde zardap shekken joba túlekteri tómen paıyzben nesıe rásimdeı alady.

Bastaǵan bıznesi turalap qalǵandarǵa kómek kórsetiledi

«Atameken» ulttyq kásip­ker­ler palatasy basqarma tór­aǵasynyń birinshi orynbasary Narıman Ábilshaıyqovtyń aıtýynsha, óńirlerde jumys is­teıtin mıkroqarjy uıymdary 15 shildeden bastap ótinimderdi qabyldaýda. Búginde jalpy somasy 3 mlrd teńgeni quraı­tyn 600-ge jýyq ótinim kelip túsken.

«Bastaý Bıznes» jobasy­nyń túlekteri memleket qol­daýyn árdaıym sezinip kele­di. Prezıdent tapsyrmasy­na sáıkes bıylǵy jáne ótken jyl­daǵy oqýǵa qatys­qan­dar­dy qarjylandyrýǵa jetkilikti kólemde qarajat bólindi. Jer­gilikti atqarýshy organdarmen birlese qurylǵan, tek joba túlekterine ǵana qyzmet kórsetetin 15 mıkroqarjy uıy­my jylyna 6 paıyzdyq jeńil­detilgen mólsherlememen nesıe beredi. Sonymen qatar ne­sıeni óteý kezinde demalys kezeńi de qarastyrylǵan. Bul qara­jat «Bastaý Bıznes» qatysý­shylaryna ǵana maqsatty túrde jumsalady. Muny jobanyń kezekti bir artyqshylyǵy dese de bolady. Bıyl 22,5 mlrd teń­ge kóleminde jobalardy qar­jy­landyrý qarastyrylǵan», deıdi N.Ábilshaıyqov.

Ulttyq kásipkerler palatasy mıkroqarjylandyrý jáne jobalardy súıemeldeý departamenti dırektorynyń orynbasary Rınat Kemeshov­tiń aıtýynsha, nesıe alý úshin «Bastaý Bıznes» jobasy­nyń sertıfıkaty jáne ke­pil múlkine qajetti qujattar kerek. Sondaı-aq bankterde merzimi ótken bereshek bolmaýy qajet.

«Kepil retinde salyn­ǵany­na 50 jyldan asqan turǵyn úı­ler, sondaı-aq kommersııalyq maqsattaǵy jer ýchaske­leri qabyldanady. Aýyl sharýa­shylyǵy maqsatyndaǵy egis­tikter men jaıylymdar, jyljymaly múlik qosymsha kepil retinde qabyldanýy múmkin. Nesıe jyldyq 6 paıyzdyq mólsherlememen beriledi. Mık­rokredıtti 5 jylǵa deıingi mer­zimge rásimdeýge bolady. Al mal sharýashylyǵy salasyn­da­ǵy jobalarǵa arnalǵan mık­ro­nesıeniń eń uzaq merzi­mi – 7 jyl», dep naqtylady R.Kemeshov.

Belgili bolǵandaı, aýyldyq eldi mekender men shaǵyn qala­lardyń ókilderine 2,5 myń aılyq eseptik kórsetkish kóle­minde nesıe rásimdeýge múmkindik bar. Bul degenimiz – 7 292 500 teńge. Qalalar men monoqalalardyń turǵyndaryna 18 960 500 teńgege deıin (6,5 myń aılyq eseptik kórsetkish) nesıe alýǵa bolady. Shymkent, Aqtaý jáne Atyraý qalalaryna belgilengen eń joǵary soma – 8 myń aılyq eseptik kórsetkish nemese 23 336 000 teńge.

Atap óterligi, nesıe rásim­deý kezinde eshqandaı sala­lyq shekteýler joq. Ony aınalym qarajatyna da, mal jem­deýge de paıdalanýǵa bolady. Alaıda mıkronesıe tuty­ný­shylyq maqsatqa, buǵan deıin alǵan nesıelerdi óteýge, nesıe bereshegin qaıta qarjy­lan­dyrýǵa, jyljy­maıtyn turǵyn úıge, jeke tur­ǵyn úı qurylysy úshin jer ýchaskelerin satyp alýǵa jum­salmaýy kerek.

«Bıyl «Bastaý Bıznes» tú­lek­teriniń óz isin ashýy nátı­jesinde bıýdjetke 1,5 teńge mlrd salyq tústi. Memleket tarapynan beriletin nesıeler 5 myńǵa jýyq jańa kásip­oryn­nyń ashylýyna yqpal etedi dep kútilýde. Sonda shama­men 10 myńǵa jýyq jańa ju­mys orny qurylady. Alǵa qo­ıyl­ǵan josparlar oryndalsa, salyq tóleýshilerdiń de qa­tary kó­beımek», deıdi N.Ábilshaıyqov.

Derekterge súıensek, 2017-2020 jyldary «Bastaý Bıznes» jo­basy boıynsha 151 528 ju­myssyz jáne ózin ózi jumys­pen qam­tyǵan adam kásipker­lik negiz­derin meńgergen. Olar 4 jyl­da 44 362 jobany iske qo­syp­ty. 60 myńǵa jýyq jumys orny qurylǵan.

Jobalardyń 36 paıyzy shaǵyn nesıelerdiń kómegimen, qalǵan 64 paıyzy «Eńbek» baǵ­dar­lamasy aıasyndaǵy grant­tyq qarjylandyrý esebinen júzege asyrylǵan. Olardyń 59 paıyzy nemese 26 132-si aýyl sharýashylyǵy salasy­na qa­tysty. Al qyzmet kórsetý, saý­da jáne óndiris salalarynyń úlesi – 41 paıyz nemese 18 231 joba.

Byltyrǵy epıdemııalyq jaǵdaıǵa baılanysty «Bastaý Bıznes» jobasy onlaın format­qa aýystyrylǵany belgili. Qazir onlaın oqytý arnaıy ázir­lengen Atameken Academy plat­formasynda júrgizilýde. Bıyl 30 myń jumyssyzdy oqytý josparlanǵan. Olardyń ishin­de NEET sanatyndaǵy jas­tar, jas otbasylar, az qam­tyl­­ǵan jáne kópbalaly otba­sylar­dyń músheleri, eńbekke qabiletti múmkindigi shekteýli jandar bar.

«Atameken Academy plat­for­masyndaǵy oqý 26 sáýirde bastaldy. Búginge deıin tórt oqý kýrsy támamdaldy. Barly­ǵy 30 188 adam oqyp shyqty. Osy jyldyń 16 tamyzynda soń­ǵy – besinshi lektegi oqý bas­­­taldy. Degenmen biz qa­zir­­diń ózinde-aq jospardy to­lyq oryn­dadyq. Buǵan óńir­ler­­degi oqý­ǵa degen naqty qajetti­­lik se­bep boldy», deıdi N.Ábil­shaıyqov.

«Bastaý Bıznes» jobasynyń Pavlodar óńirindegi bız­nes-treneri Aqmaral Saıtqulova­nyń aıtýynsha, jobaǵa qatysý úshin aldymen Jumyspen qam­tý ortalyǵyna baryp tirkelý shart.

«Oqý merzimi – 21 kún. Osy ýaqyt aralyǵynda qa­ty­sý­shylarǵa 50 beınejazba kór­setiledi. Olar túrli baǵyt bo­­ıynsha 12 modýldik sabaq óte­di. Ásirese menedjment, mar­ketıng, salyq salalary­na ba­symdyq beriledi. Elekt­ron­dy kommýnıkasııalar týraly da aıtylady. Eń bastysy, qatysýshylar bıznes-jospar jasaýdy úırenedi», deıdi A.Saıtqulova.

«Atameken» ulttyq ká­sipker­ler palatasynyń ókil­­deri usynǵan málimetke súıensek, bıyl oqýdy aıaqtaǵan­dar­dyń 19 261-i nemese 64 pa­­ıyzy – jumyssyz, 8 733-i ne­­mese 29 paıyzy – ózin ózi ju­­mys­­­pen qamtyǵandar, 2 194-i ne­mese 7 paıyzy – isin ja­ńa bas­­ta­ǵan jáne naqty kási­bi bar kásipkerler.

Qatysýshylardyń 14 756-sy áleýmettik osal toptarǵa jatady. NEET sanatyndaǵy jas­tardyń úlesi – 8 630 adam. Kásipkerlik negizderin meńgergenderdiń 3 446-sy – kóp­balaly otbasylardyń ókilderi, 1 902-si – az qamtylǵan otbasydan shyqqandar, 778-i – eńbekke qabi­letti múgedekter.

Bıyl oqý kýrstarynan soń 8 469 joba júzege asyryldy. Bul osy jylǵa arnalǵan jos­par­dyń 94 paıyzyn quraıdy.