Bıyl araǵa bir jarym jyldaı ýaqyt salyp, oqýshylar offlaın oqýǵa oralmaq. Aldaǵy 2021-2022 oqý jylyna oqýshylardyń qaýipsizdigin barynsha saqtaı otyryp, mektep partasynda otyryp bilim alýyna ruqsat berildi. Osy oraıda ata-analarǵa bir jyldan astam ýaqyt boıy bilim oshaǵynyń betin kórmegen balalaryn jańa oqý jylyna daıyndaý da ońaı tımeı otyr. Ásirese balaly-shaǵaly úıelmenderge ájeptáýir salmaq túsedi.
Bir jyl buryn Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev halyqqa arnaǵan Joldaýynda: «Kúndelikti máselelerdi sheshýmen qatar, balalardyń bárine birdeı múmkindik týǵyzý úshin júıeli sharalar qabyldaý qajet. Balalarymyz qaı jerde tursa da, qandaı tilde oqysa da sapaly bilim alýy kerek», degen-di. Prezıdenttiń balalardy qabiletine qaraı bólmeý, áleýmettik jiktelýge jol bermeý jónindegi tapsyrmalaryn oryndaý aıasynda bıyl oqýshylardyń mektep formasyna qatysty qoıylatyn talaptar jeńildetildi. Endigári oqýshylar bilim uıasyna klassıkalyq úlgidegi kıimmen bara bermek. Eshkim burynǵydaı biryńǵaı mektep formasyn izdep, arnaıy tapsyrys berip, qarajat jınap áýre bolmaıdy. Bul da bolsa, áleýmetke ájeptáýir kómek bolǵaly tur.
Álbette, «Besiktegi bala bes túleıdi» degendeı, balǵyndardyń tabıǵaty ósimtal bolǵandyqtan, kúnde kórip júretin kishkentaılardyń kóne ertegidegi Kendebaıdaı kún sanap ósetinin baqýatty ata-ana baıqaı bermese de, tapqan-taıanǵanyn úpir-shúpir bala-shaǵasynyń aýzyna tosatyn úıelmenderge úlken salmaq túsetini anyq. Bir balanyń ózin kıindirý, kerek-jaraǵyn alyp berýge qınalyp qalatyn otbasylar bar. Al kópbalaly ári mektep jasyndaǵy ul-qyzdary kóp ata-analardyń qaltasyn qaǵatyn bul kezeńde kóptiń kómegi – aıtarlyqtaı demeý.
Sondyqtan jyl saıyn elimizde tamyz aıynda «Mektepke jol» respýblıkalyq qaıyrymdylyq aksııasyn ótkizý jolǵa qoıylǵan. «Qýantsań, balany qýant» deıtin qazaqstandyqtar bul is-sharaǵa belsendi qatysady. Ár óńirdi qamtıtyn atalǵan aksııaǵa jergilikti memlekettik organdar, qoǵamdyq uıymdar, bıznes ókilderi, demeýshiler qatysyp, balalarǵa aıaq kıimnen bastap, jańa kıimder, mektep kerek-jaraqtaryn satyp alyp beredi. Osylaısha, ár synyptaǵy balalar túgeldeı derlik mektepke barýǵa daıyn bolady.
– Bárimiz de bala boldyq. Balalyq shaq – adam ómiriniń ýaıym-qaıǵysyz eń bir baqytty kezeńi bolýǵa tıis. Keńestik ýaqytta turmystyq turǵydan barsha halyq birdeı qońyrqaı ómir súrgendikten, balalardyń arasynda áleýmettik qaıshylyqtar bola qoımaıtyn. Al qazirgi ýaqytta ár otbasynyń áleýmettik jaǵdaıy da, ádebi men tárbıesi de ártúrli bolǵandyqtan, balalardyń bári birdeı deı almaımyz. Sondyqtan ásirese kópbalaly ata-analardyń balalaryn mektepke eshkimnen kem bolmaı barýyna qoǵam ókilderi bolyp qolushyn sozýǵa tıispiz. Bul – saýapty is, – deıdi almatylyq mesenat Qusman Shalabaev.
Qazir oqýshylardy mektepke daıyndaýǵa baılanysty ata-analardan da ótinishter jıi túsedi. Máselen, Atyraý oblystyq bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Aınagúl Dúısekenovanyń málimetinshe, oqýshylardy mektepke daıyndaý úshin 10 myń ótinish túsken.
«Oblysta jańa oqý jyly qarsańynda «Mektepke jol» qaıyrymdylyq aksııasy ótedi. Qazir óńirde áleýmettik turmysy tómen otbasylardan 13 myńnan astam oqýshy bar. Mektep formasy men oqý quraldaryn satyp alýǵa oblystyq bıýdjetten 248 mln 400 myń teńge bólindi. Qaıyrymdylyq is-sharasy kópbalaly jáne az qamtylǵan, sondaı-aq ataýly áleýmettik kómek alatyn otbasylardyń balalary alady. Bir balaǵa 25-35 myń teńgeniń kómegi kórsetiledi», deıdi A.Dúısekenova.
Al Aqmola oblysynda jańa oqý jyly qarsańynda «Mektepke jol» respýblıkalyq qaıyrymdylyq aksııasy aıasynda ata-analar «Meniń Atamekenim» portalynda kómek alýǵa ótinim qaldyra alady. Bul platforma kómekke muqtaj adamdar men qaıyrymdylyq jasaýshylar arasynda tikeleı baılanys ornatady. Oblystyq bilim basqarmasy atap ótkendeı, búginde óńirde kópbalaly jáne az qamtylǵan otbasylardan shyqqan 16 myńnan astam oqýshy bar, olardyń 1 123-i mektep tabaldyryǵyn alǵash ret attaıdy.
«20 tamyzdaǵy jaǵdaı boıynsha «Mektepke jol» aksııasy aıasynda áleýmettik jaǵynan turmysy tómen 12 951 oqýshyǵa mektep formasy men keńse jabdyqtaryn satyp alýǵa kómek kórsetildi, sondaı-aq birinshi synypqa 1 046 birinshi synyp oqýshylaryn jınady», deıdi oblystyq bilim basqarmasy.
Sondaı-aq Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, Jalpy bilim berý qorynan az qamtylǵan otbasylardan shyqqan 400 myńnan astam bilim alýshylar men tárbıelenýshilerge materıaldyq kómek kórsetý josparlanǵan. Bul kómek kelesi sanattaǵy balalarǵa –memlekettik ataýly áleýmettik kómek alýǵa quqyǵy bar otbasylardan shyqqan balalarǵa; memlekettik ataýly áleýmettik kómek almaıtyn, jan basyna shaqqandaǵy tabysy eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń shamasynan tómen otbasylardan shyqqan balalarǵa; jetim balalarǵa, ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalyp, otbasylarda turatyn balalarǵa; tótenshe jaǵdaılardyń saldarynan shuǵyl járdemdi talap etetin otbasylardan shyqqan balalarǵa; bilim berý uıymynyń
alqaly basqarý organy aıqyndaıtyn bilim alýshylar men tárbıelenýshilerdiń ózge de sanattaryna kórsetiledi. Bul rette kıim, aıaqkıim, mektep-jazý quraldaryn satyp alý jergilikti bıýdjetten 1 (bir) bilim alýshyǵa eseptelip bólingen qarajat sheginde júzege asyrylady. Kómek jergilikti atqarýshy organdardyń sheshimi boıynsha bólingen qarajattyń múmkindigine qaraı beriledi. Mysaly, bir balaǵa Nur-Sultan qalasy – 40 myń teńge, Almaty qalasy – 35 myń teńge, Shymkent qalasynda 30 myń teńgeni quraıdy. Orta eseppen óńirler boıynsha bir balaǵa 27 myń teńge kóleminde bólinedi.
Túıin: «Bala ósti degenshe, batyr ósti deseıshi, batyr óner bilmese, qapyl ósti deseıshi», degendeı balalardyń qapyl bolmaı, batyr bolyp ósýi úshin de barsha qoǵamnyń balalarǵa qol ushyn sozýy – eń ıgi isterdiń biregeıi, birtutas eldigimizdiń beınesi bolmaq. Qyrkúıekke deıin jalǵasatyn qaıyrymdylyqqa úles qosý – qazirgideı qym-qýyt pandemııa jaǵdaıynda eń izgi amal ekeni shúbásiz.
