Moratorıı merziminen buryn aıaqtala ma?

Qazaqstan kásipkerleriniń qu­qyqtaryn qorǵaý jónindegi ýá­kil Rýstam Júrsinov osylaı dep dabyl qaǵýda. Onyń aı­týyn­­sha,­ memlekettik organdar ta­­ra­pynan Prezıdent Jar­ly­ǵy­­­nan alyp tastaýǵa jatatyn er­ek­shelikter tizbesin ke­ńeıtý áre­­ketteri toqtar emes. Ol mem­lekettik organdardyń mun­daı usynysy aqylǵa syı­maı­­tynyn jáne Memleket bas­­shy­synyń tapsyrmasyna qaı­­shy keletinin alǵa tartýda.

– Atap aıtqanda, ilgeride Qarjy mınıstrligi salyqtyq tekserýlerge qatysty bastama jasady. Bul kásipkerlik sýbektilerine túsetin júkte­me­niń aıtarlyqtaı artýyna alyp kelýi múmkin. Osy oraıda salyq organdary úshin onsyz da birshama erek­she­lik­ter qarastyrylǵan bolatyn.
2 qyrkúıekte Qarjy mınıstri Erulan Jamaýbaev kassa tár­ti­biniń tómendeýine jáne mem­lekettik bıýdjet kiris­te­ri­niń ulǵaıýyn qamta­ma­syz etý qa­jet­tiligine silteme jasaı oty­­­ryp, moratorııdi joıý týra­­­ly usynys aıtty, – deıdi R.Júrsinov.

Kásipkerlerdiń quqyqtaryn qor­ǵaý jónindegi ýákil tó­ten­­she jaǵdaı rejiminiń jarııalanýy­na jáne koronavırýs ın­fek­sııasynyń taralýyna baıla­nys­ty karantındik shara­lar engizilgendikten, kóp­te­gen ká­sip­kerler jumysyn toq­ta­týǵa májbúr bolǵanyn jet­kiz­di.

– Olardyń qyzmeti ýaqyt boıynsha da, kelýshiler sany boıynsha da shekteýli boldy. Sonymen qatar olar karan­tın­dik sharalardy saqtaý úshin de qosymsha shyǵyn shyǵardy. Kásipkerlerdiń bir bóligi áli kúnge deıin óz jumysyn qaıta bastaı almaı otyr. Al tabystyń tómendeýi halyqtyń satyp alý qabiletiniń tómendeýimen baılanysty. Kásipkerler tabysyn jasyryp otyrǵan joq. Kiristiń tómendeýine osyndaı jaǵdaılar sebep bolyp otyr. Memlekettik bıýdjetke túsetin kirister túsiminiń qysqarýyn pandemııa kezinde kásip­ker­ler­diń kassalyq tártibi­niń tó­mendigimen baılanystyrý du­rys emes, – deıdi R.Júrsinov.

Ýákildiń pikirinshe, shaǵyn bıznes tarapynan memlekettik bıýd­jetti tolyqtyrý máselesi tip­ti kóńilge qonbaıdy.

– Shaǵyn bıznes onsyz da «shyqpa janym, shyqpa» dep otyrǵan joq pa?! Resmı statıs­tı­ka boıynsha, elimizde 1,3 mln-nan astam shaǵyn jáne orta bıznes sýbektisi jumys isteıdi. Olardyń 99,8 paıyzyn shaǵyn kásipkerlik sýbektileri quraıdy. Mundaı sýb­ek­ti­ler­de az ǵana adam ju­mys atqa­ra­tynyn eskerer bol­saq, kez kelgen aıyppul sanksııalary olar úshin úlken aýyrt­palyq týdyrary sózsiz. Sondaı-aq bul qyz­met­ker­ler­diń qysqarýyna, jala­qy­nyń tómendeýine ákelýi múmkin. Aınalyp kelgende «kóleńkeli ekonomıkanyń» artýyna jol beremiz. Qazirgi jaǵ­daı­da áleýmettik shıelenisti kúsheıtetin jáne shaǵyn kásip­ker­lik sektorlarynyń jabylýyna qaýip tóndiretin qadam­dar­ǵa jol berýge bolmaıdy, – dep naqtylady Kásipkerlerdiń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi ýákil.

R.Júrsinov moratorıı bıznes pen ekonomıkany qoldaý sharasy retinde qabyldanǵanyn alǵa tartty. Al jańa erekshe­lik­ter kásipkerler úshin bir­sha­ma aýyrtpalyq týdyrady.

– Moratorıı jónindegi Jar­­lyqtyń qoldanylý ke­ze­ńin­­de memlekettik organ­dar­ǵa moratorııdi joıý nemese baqylaý júzege asyrylatyn belgili bir salalardy Jarlyq qoldanysynan shyǵarý týraly usynystarǵa bastamashylyq etý praktıkasyn toqtatýdy tap­syrǵan durys. Osyǵan oraı men Premer-Mınıstrge usy­nys engizdim, – dep jazdy R.Júrsinov Facebook-tegi jeke paraqshasyna.