Kóp ishindegi jalǵyzdyq

Qazir kúz, sodan ba sarǵaıǵan japyraq alaqanyna uıa salǵan tamshynyń taǵdyryndaı tál­kek, sulýdyń kóz jasyndaı aýyr oılarǵa ıek súıeımiz. Erterekte de solaı bolǵan, kelesi kúzde de solaı bolýǵa tıisti. Nege deısiz ǵoı, onyń jaýabyn sıqyrly sýretshi Pol Gogenniń «Arlestegi túngi kafe» atty týyndysy beredi. Biz kenep betinen alýan tústerdiń sharpysqanyn hám bir-birimen matasqanyn ǵana baıqaımyz, al ondaǵy keıipkerdiń ishki háli, jan-kúıi týra osy kúzdiń bolmysy sekildi beımálim. Eshteńe ózdiginen bola salmaıdy, bul kúzdiń de bir ereksheligi bar, dál kartınadaǵy kórinistegideı...

Gogen Fransııanyń ońtústi­ginde Arleste bolǵan kezinde bir­neshe qundy týyndy jazdy. So­nyń biri osy kerbez kartına. Ol munda Van Gogtyń shaqyrýymen kelgen. Ataqty sýretshilerdiń shy­ǵar­mashylyq tandemi álemge tamasha sýretter syılady. Árı­ne bul óz aldyna bólek áńgime. Búgingi sóz kartına haqynda.

Kenepte Arlestegi vokzal ka­­fe­si eshqandaı boıamasyz beı­ne­len­gen. Sebebi saǵynyshy áldı­legen jandardyń turaǵyna aınal­ǵan shaǵyn meken sýretshiniń de janyn talaı ret jubatqan edi.

Bizge «Arlestegi túngi kafe» kartınasy kórkemdik ereksheli­gin joǵaltpaı jetti. 1888 jyly ja­zylǵan jumys óz ýaqytyna sáı­kes keledi. Avtordyń bul kar­tı­­naǵa jasyrǵan sezimderi bir ǵa­syrdan astam ýaqyt ótse de óz máni men mazmunyn joǵaltpady. Ǵajap emes pe?! Myna dáýir áli de sol sezimderdiń teńizin keship júrgendeı.

Keneptiń aldyńǵy jaǵynda ja­byrqaý áıeldiń beınesin kó­remiz. Bul mekeme ıesiniń ke­lin­shegi – Djın hanym. Ol shyn­taǵyn ústelge tirep, qalyń oıdyń tumanynda adasyp júr­gendeı. Artyndaǵy shýdan qa­shyp kete almaıdy. Ústel ústin­de aıaqtalmaǵan ishimdik pen bó­telke bar. Osy tusta bir ańǵar­ǵanymyz Pol Gogen kartına­ny ártúrli kompozısııalyq bó­lik­terge bóletin ashyq tústi jolaq­tardy syzǵan. Oqyrmanǵa eń jaqyn bólik aq túspen boıalǵan. Kartınanyń ortasy jasyl túspen syrlanǵan. Bul jerde bılıard ústeli men onyń astynda otyrǵan mysyqtan basqa eshkim joq. Ke­neptiń joǵarǵy jazyqtyǵy qyzyl túspen berilgen. Onda kafege kelýshilerdiń sulbasy anyq kórinedi. Olardyń barlyǵy bir kóńil kúıdiń áýenine tóńke­ri­lip, ómirge muń shaǵýda. Taǵy bir názik detal – mundaǵy keıipker­ler­diń kóbi sýretshiniń tanystary.

Bizdińshe Gogen aldyńǵy qa­tar­daǵy áıel men onyń artynda toı­lap otyrǵan adamdardyń bir-birinen alshaqtyǵyn kórsetkisi kelgendeı. Tipti olardyń arasy­na sur tútinniń uzyn tizbegin qos­qan. Djın hanym sál shar­shaǵan sııaqty, kelýshilerge degen qyzyǵýshylyq joq. Sebebi únemi jalǵyzdyǵymen alysqan jandardyń arasynda óziniń de jalǵyzdyǵy esine túsedi.

Bul – kóp ishindegi jalǵyzdyq. Bul – Pol Gogen!