«Adamdy baǵalańdar tirisinde!»

Sport salasyna jaýapty Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri alaıaqtyq úshin sottalyp, ambısııasy asqaq joba retinde bastalǵan «Astana» Prezıdenttik sport klýby maqsatsyz jumsalǵan qyrýar qarjynyń kesirinen aqyry jabylyp tyndy. Qazirgi sport fýnksıonerlerine halyqaralyq dodalarda ult upaıyn túgendegennen góri jeke qaltasyna túsetin qarjyny sanaǵan áldeqaıda paıdaly sııaqty. Áıtpese, qazynadan qomaqty qarjy bólinip otyrǵan el sporty osynshama deńgeıge sheıin quldyramas edi...

Eldiń sport salasyndaǵy jetistikteri týraly sóz bola qalsa, Kárken Ahmetov, Oktıabr Jarylǵapov, Qabden Baıdosov, Qazybek Baıbolov, Edýard Aırıh, Beket Mahmutov, Vadım Psarev, Kereı Qoıshybek, Saıan Shaımerdenov, Mustafa О́ztúrik, Bekseıit Túlkıev sııaqty talaı talanttyń tomaǵasyn sypyrǵan tulǵalar eske túsedi. Sport arqyly eldiń rýhyn asqaqtatýǵa ólsheýsiz úles qosqandardyń qatarynda Nurlan Balǵymbaevtyń esimi aıryqsha atalady. Qazaq eli úshin oljaly bolǵan Sıdneı Olımpıadasynyń aldynda astanada álemdik bokstyń marqasqalary bas qosqan-dy. Boks máselelerin talqylaýǵa qatysty kezekti jıyn edi. Sol alqaly otyrysta Qazaqstan boks federasııasynyń prezıdenti retinde Nurlan Balǵymbaev: «Sizderden qazaq boksshylarynyń oıynyn asyra baǵalańyzdar dep suramaımyz, eń bastysy, bizdiń jigitterdiń boksyn ádiletti baǵalasańdar boldy», degen. Jahandyq bokstyń jiligin shaǵyp, maıyn ishkender iri­lik tanytqan Balǵymbaevtyń sózin zerdege myq­tap túıse kerek, Alash oǵlandarynyń baǵyn baı­laǵan joq Olımpıadada. Sıdneı rınginde qa­zaqstandyq boksshylar 2 altyn men 2 kúmis medal ıelendi. Al Serik Qonaqbaev Halyqaralyq boks qaýymdastyǵynyń (AIBA) vıse-prezıdenti men Azııa konfederasııasynyń prezıdenti bolǵan tusta qazaq boksynyń baǵyndyratyn bıigi alasaryp ketken sııaqty... Gáp qyzmette emes, eldik múddede, azamattyq us­tanymda ekenin osydan keıin aıqyn tú­si­ne­siń...

Jemqorlyq jaılaǵan jerde adamgershilik, izgilik týraly áńgime aıtýǵa bola ma? Nıet taza bolmaǵan jerde kórsetkish joǵary bolmaıtyny taǵy túsinikti. Keıbir jattyqtyrýshylardyń halyqaralyq jarystarǵa, Olımpıadaǵa eldiń abyroıy úshin janyn salatyndardy emes, ortańqol sportshylardy qosatyny da sol. Jas kezinde halyqaralyq dodalarda atoı salǵan órenderdiń eresekter quramasyndaǵy ahýaldy ańǵarǵan soń, kásibı boksqa aýysatyn sebebi de sondyqtan. Áıtpese,olardyń Olımpıada tórinde eldiń Gımnin shyrqaǵysy kelmeıdi deısiń be?!

Adamgershilik demekshi, qolymyzǵa qalam alǵyzǵan aýyr atlet Albert Lınderdiń ólimi-tuǵyn. Sportshynyń jigit jasynda ómir­den baz keshýine ne sebep? Nege kúıze­lis­k­e ushyrady? Qoly synǵannan keıin nege kereksiz bolyp qaldy? Azııa chempıony, Jazǵy Ýnıversıadanyń jeńimpazy atanǵan sportshynyń alar asýy, baǵyndyrar bıigi alda emes pe edi? Sonda Qazaqstannyń baıraǵyn jelbiretip, Gımnin shyrqatqan sańlaqtardyń da quny kók tıyn bolǵany ma? Suraq kóp.

24 jasynda Olımpıada chempıony atanǵan Shámil Serikovtiń 32 jasynda ómirden ótýine keńestik júıeniń kesiri tıdi dep, ózimizdi jubatqanbyz. Al endigimizge ne joryq? Keńes Odaǵy kezindegideı qazaq sportshylarynyń baǵyn Máskeý baılap otyrǵan joq, táýelsiz elmiz. Sportshylardyń jattyǵýyna, jat­tyq­tyrýshylardyń baptaýyna da jaǵdaı ja­sal­ǵan. Qarjy da jetkilikti bólinip otyr. Halyqaralyq jarystardan júldeli oralǵan saıyn sportshyǵa da, bapkerine de syıaqy beriledi. Biraq qarjy mol jerde ashkózdik beleń ala túsetin sekildi me qalaı? Jaraqat alǵan sportshyny saýyqtyryp, emdetýdiń ornyna kelesi sportshymen aýys­ty­ra salý tıimdi bolǵany ǵoı... О́rkenıetti qoǵamda eldiń abyroıyn asqaqtatyp, álemge tanytqan sańlaq túgil, qarapaıym adamnyń taǵdyryna da beıjaı qaraýǵa bolmaıtyny túsinikti emes pe?

Ulttyń tabıǵı bolmys-bitimin jyrmen órnektegen Qadyr Myrza Álıdiń tómendegideı jyr joldary bar: «Qaldyrmaı eskerýsiz bir isin de, Talantty baǵalańdar tirisinde! Keıde biz ondaılardyń jasy túgil; Kelemiz qadirlemeı irisin de!» Aqynnyń aıtqanyn sál ózgertip aıtsaq, «adamdy tirisinde baǵalaǵan»  abzal. Lınder taǵdyry – el erteńiniń taǵdyry!..