Qazaqstan • 26 Qyrkúıek, 2021

Eńbekpen eseıgen er

740 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Elimizde eńbekpen eseıgen, sanaly ǵumyryn eńbek jolyna arnaǵan jandar barshylyq. Halqymyz ejelden jas urpaqty aıanbaı eńbek etýge baýlyp kele­di. Qarapaıym halyqtan shyǵyp, óziniń taban aqy, mańdaı terimen eńbek etip, bıikke kóterilgen azamattardyń bári de – jastarǵa úlgi. Sondaı jannyń biri – Qazaqstannyń Eńbek Eri Muqash Eskendirov. Ol – qyryq jyl ǵumyryn elimiz­de­gi hımııa óndirisine arnaǵan, onyń damýyna aıtarlyqtaı úles qosqan tulǵa.

Eńbekpen eseıgen er

1982 jyly Shymkent qalasyndaǵy Qazaq hımııa-tehnologııa ınstıtýtyn aıaqtaǵan jas Muqash sol kezdegi Jambyl qalasynda ornalasqan «Jańa Jambyl fosfor zaýyty» mekemesine aýysym sheberi bolyp ornalasady. Ol kezde atalǵan kásiporynnyń ekinshi ke­zeńi­niń qurylysy júrip jatqan eken. Bala kúninen hımııa pánine aıryqsha qyzyqqan, tipti atalǵan pán muǵalimi Qońyrjan Talqanbaevanyń úıine aptasyna úsh-tórt ret baryp, sabaq alyp júrip, bilimin jetildirgen ol keıin de iz­de­nisin tereńdete túsedi. Jas maman ózi­niń bilim-biligin kórsetý úshin, ony dálel­deý úshin aldyna maqsat qoıady. Sol maq­sat údesinen shyǵý úshin ári qaraı izdene beredi.

Etken eńbek eleýsiz qalmaı, Muqash Eskendirov ár jyldary 4-seh bastyǵy, zaýyttyń partııa komıtetiniń hatshysy, dırektordyń syrtqy ekonomıkalyq qyzmet jónindegi orynbasary bolyp qyzmet isteıdi. Táýelsizdiktiń alǵash­qy jyldarynda da kásiporynnyń kúr­de­li máselelerin sheshýge atsalysyp, eńbek etedi. Al 1999 jyly Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń yqpal etýi­men qu­ramyna birneshe zaýyt kiretin «Qaz­fos­fat» jaýapkershiligi shekteýli serik­tes­tigi qurylady.

Nursultan Ábishuly Jambyl oblysyna jumys saparymen kelgen sa­ıyn atalǵan kásiporynǵa kelip turdy. Eli­mizdegi hımııa óndirisine mán berip, meılinshe bul salaǵa qoldaý kórsetti. Sońǵy 17 jyl boıy Muqash Eskendirov alyp «Qazfosfat» kásipornynyń bas dırektory qyzmetin atqardy. Qarapaıym aýysym sheberi bolyp kelip, qyryq jyl boıy qaınaǵan eńbektiń ortasynda bolyp, onyń árbir satysynan ótken Muqash Eskendirov 2015 jyly Qazaqstannyń Eńbek Eri ataǵyn aldy. Bul da talaı jylǵy tynymsyz eńbektiń nátıjesi edi.

Muqash Eskendirovte qarapaıym eń­bek adamyna tán minez bar. Bala kúni­nen eńbekpen eseıgen, shopan bolyp eńbek etken ákeniń tárbıesin kórgen búgingi Eńbek Eri qazirgi jastar óndiris sala­syna baryp jumys istese eken deıdi. «Kezinde kásiporyndarda jumys isteý laýazymdy qyz­metpen birdeı dáre­je edi. Keıingi jas­tar da óndiris sala­synda jumys is­tese eken deımin. Ol úshin bilim kerek. Ma­mandyqqa adal bolý kerek. Jalpy, óndiris salasy adamdy ash qaldyrmaıdy. Máselen, men «Qazfosfat» kásipornyn basqaryp júr­gende bizde 6500 adam jumys istedi. Onyń 40 paıyzy – jas­tar. Ishinde qazaqtyń balalary men qyzdary da bar. Bári de eńbek etti. О́zim de uzaq jyldar boıy elimizdegi hımııa óndirisiniń damýyna úles qosqanyma qýanyshtymyn», deıdi ol.

Qaı kezde de qarapaıym qalpynan tanbaǵan, eńbekpen eseıgen er Muqash Eskendirov Áýlıeata óńiriniń áleýetin art­tyrýǵa da ózindik úlesin qosty. Bir­qa­tar sport nysanynyń salynýy­na demeýshilik jasap, jastarǵa qol­daý kór­setti. «Eńbektiń nany tátti» deıdi ha­lyq. Adal eńbek adamdy qaı kezde de bıikke jetelep, ushpaqqa shyǵaratyny sózsiz. Eńbek adamdary qoǵamda qandaı qurmetke bolsa da laıyqty.

Al óz salasynda eren jetistikke je­tip, kóptiń kózaıymyna aınalǵan aza­mattar da – eldiń maqtanyshy. Muqash Eskendirov sııaqty naǵyz eńbek ada­my­nyń ómir jolyna qarap otyryp, kez kelgen jetistikke jetý úshin eńbekpen qa­tar bilimniń de qajet ekenin kórýge bolady. Kórgen, kóńilge túıgen nárseniń nátıjesiniń de bolatyny anyq.

Sońǵy jańalyqtar