Professor sabaǵy

Bıyl kóktemde B.Maılın atyn­daǵy №52 mektep-gım­nazııada professor Nursha Aljanbaıqyzynyń «Sa­ty­laı keshendi oqytý» teh­no­­logııasynyń zerthanasy ashyldy. Al tól tehno­lo­gııanyń teorııalyq negizi – Alash arystarynyń oı-tujyrymdary. «Keshendi oqytý» termınin óz eńbeginde alǵash qoldanǵan Alash arysy – Júsipbek Aımaýytov. Onyń tujyrymy boıynsha, ár pándegi ótiletin ta­qyryp jeke oqytylmaı, toptastyrylyp berilý kerek. N.Orazahynovanyń ustanymy da osyǵan saıady. «Ultty súıý, qazaqtyń ózgeshe minezin saqtap qalý týǵan ana tilin qalaı oqytýǵa baılanys­ty. Til – jurt­tyń jany. Ti­li­nen aıyrylǵan jurt – jo­ıyl­ǵan jurt». Júsipbek Aıma­ýytulynyń osy tujy­ry­myn shamshyraq etip alǵan teh­no­logııanyń basty mejesi de osy – ana tilimizdiń jalaýyn jyqpaı-aq ekinshi, úshinshi tilderdi meńgerýdiń negizin qalaý, tańdaý páni arqyly oqýshylardyń bilimin tereńdetip, dúnıetanymyn keńeıtý. Atalǵan zerthana Úkimettiń «Mektep oqýshy­larynyń fýnk­sıo­­naldyq saýat­tylyǵyn damytý jónin­degi» qaýlysyna sáıkes, «Máń­gilik el» jalpyulttyq ıdeıasyn basshylyqqa ala otyryp, Nur-Sul­tan qa­la­synyń orta bilim berý uıymdarynda júzege asyp jatqan «Professor sabaǵy» jobasy aıasynda iske qosylǵan edi. Qazirgi tańda tól tehnologııamyzǵa arnalǵan zerthana jumysy elordalyq bilim salasynyń damýyna zor úlesin qosyp keledi.

Búginde «Satylaı keshendi oqytý» tehnologııasyna 27 jyl tolyp otyr. Osy tehnologııa sheńberinde bilimderin jetildirip kele jatqan bastaýysh synyp oqýshylarynyń alǵyrlyǵy men darynyna súısinýge bolady. Qazaq tiliniń qasıetin túsindirip, balanyń fýnksıonaldyq saýatyn arttyrýǵa talaı jyldan beri aıanbaı eńbek etip kele jatqan professor pedagogıka sa­la­syndaǵy ulttyq tehnologııanyń tamyry tereń­de jatqanyn aıtady.

«Egemendik alǵan alǵashqy jyldardan bastap tól tehnologııany bilim berý júıesine engizý úshin eńbek­te­ne­min. «Satylaı keshendi oqytýdyń» basty kózdegeni – qazaq tilinde oıyn tolyq jetkize alatyn, ulttyq qun­dylyqtardy baǵa­laı biletin, qa­zaq­tyń tarıhy men mádenıetin tereń meńgergen, ulttyq sanasy qa­lyp­tasqan, rýhy bıik kóptildi, bi­limdi tulǵa qalyptastyrý. Eldiń tutqasyn ustar búgin­gi bala, erteńgi órender qa­jyrly, qaıratty, eń bastysy – qazaq tilinde tosylmaı sóıleıtin ór namysty bolýy qajet. Osy oraıda tól tehnologııa ár oqýshyǵa kez kelgen pándi jeńil ıgerýge jol ashady. Al zerthana tálimgerleri osy tehnologııanyń negizinde qazaq tili men ádebıeti, aǵylshyn, orys tilderi, matematıka pánderin jyldam ári tyń­ǵylyqty oqıtyn bolady», deıdi N.Orazahynova.

Oqýshylardyń meńgergen bilim deńgeıi men tanym-qabiletin aıqyndap beretin zerthanadan qazaq tilinde oıyn tolyq jetkize alatyn tulǵa ósip shy­ǵatyny anyq. «Bilimdi jańǵyrtý orta­lyǵynyń 30 jylǵa jýyq tarıhy bar tehnologııany qoldap, osyndaı sabaqty ótkizýge usynys jasaǵanyna qýanyshtymyn. Sabaqty ótkizý alańy retinde elordadaǵy №52 mektepti tańdap alýymyzdyń da sebebi bar. Birneshe jyl buryn mektepte tól tehnologııa boıynsha tájirıbelik jumys bastalǵan edi. Osy aýqymdy is-sharalardyń nátıjesinde úlken respýblıkalyq se­mınar uıymdastyryldy. Semınar kezinde balalardyń bilimine elimizdiń túpkir-túpkirinen kelgen mektep basshylary men muǵalimderi tánti bolǵan edi», degen professor joba aıasynda Nur-Sultan qalasyndaǵy №52 jáne №86 mektep gımnazııalarynda at­qar­ǵan jumys­tarymen de tanystyryp ótti.

«Keshendi bilim berý ádisi qysqa merzimde balalardyń oılaý, sóıleý daǵ­dysyn ushtaıdy. Bul balalar jo­ǵary nátıjede oqyp jatqan oqý­shylar emes. Munda bilimi ortashalar oqıdy. Balalardyń bilimin odan ári jetildirý, damytý maqsatynda 16 sabaq uıymdastyrdyq. Bul sa­baq­tardyń 15-y onlaın formatta ótti. Sabaqqa oqýshylar úlken qy­zy­ǵýshylyqpen qatysty. Árıne, «Professor sabaǵynda» berilip otyrǵan bilim mekteptiń kóleminen de joǵary deńgeıde. Sabaqtyń ózindik ereksheligi de osynda. Osy jaǵynan maǵan tehnologııa óte kóp kómektesti. Qarapaıymnan úzdik, qatar­daǵy baladan ozat oqýshy jasaý – «Satylaı keshendi oqy­tý» tehnologııasynyń negizinde múmkin dúnıe. Bul ádis boıynsha tek qazaq tili emes, ózge de pánderdi ıgerýge bolady», deıdi ula­ǵat­ty ustaz.

«Zamanaýı talaptarǵa saı oqý-tárbıe úrdisin ult­tyq qundylyqtarǵa negiz­deý arqyly ulttyq mek­tep­tiń úlgisin jasaý qajet». Bul oıdy Nursha Aljan­baı­qyzynyń jalyqpaı aıtyp kele jatqanyna da birtalaı jyl boldy. Alaıda 1994-1995 oqý jylynan bas­tap júrgizilip kele jatqan «Satylaı keshendi oqytý» áli kúnge tolyq beki­tilmegen. Qazaq tiliniń qasıetin tú­sindirý arqyly ózge pánderdiń qyr-syryn tez meńgerýge, fýnksıonaldyq saýatty arttyrýdy kózdeıtin tehnologııa boıynsha qazirgi tańda bir ǵana elordanyń ózinde 2 myńnan astam bilim alýshy, 150-ge jýyq tárbıelenýshi sóıleý daǵdylaryn qalyptastyryp, ulttyq tálim-tárbıemen sýsyn­daýda. «Satylaı ke­shendi oqytý» teh­no­logııa­synyń tájirıbelik alań jumystaryna el kóleminde 7 ba­la­baq­sha tárbıeshisi men júzden astam muǵalim bel­sendi qatysyp júr. Nur-Sultan aýmaǵynda sońǵy 9 jyl kóle­min­de júrgizilip, aıasy keńeıip kele jatqan tól tehnologııanyń alǵashqy jeńisi men jetistikteri az emes. Al «Professor saba­ǵy­nyń» muǵa­limi Nursha Aljanbaıqyzy «Bul tehno­logııa ásirese, qazaqshaǵa shorqaq balalar úshin taptyrmas oqytý ádistemesi. Mektep oqýshylary osy tehnologııa boıynsha oqıtyn bolsa, ana tilin jetik meńgerip qana qoımaı, sózdik qoryn molaıtyp, ózge pánder boıynsha da oılaý qabiletin damytady», deıdi.