Qazaqstan • 13 Qazan, 2021

Elektr qýatyn tutynýdy shektemek

570 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Qazirgi ýaqytta Qazaqstannyń biryńǵaı elektr júıesinde elektr energııasyn tutynýdyń ósý qarqynynyń joǵary bolýyna baılanysty elektr energııasy men qýaty teńgerimi bo­ıynsha kúrdeli jaǵdaı saqtalýda. «KEGOC» AQ-nyń habar­laýynsha, 2021 jyldyń 9 aıynda 2020 jyldyń sáıkes ke­zeńi­men salystyrǵanda tutyný ósimi Ońtústik aımaqta – 11,8%, Soltústik aımaqta – 5,8% jáne Batys aımaqta 6,6%-dy qurady. Qarbalas ýaqytta qýatty tutyný ótken jylǵy mánnen 1000-1500MVt-qa artyq. Bul qýat tutas bir ob­lystyń tutynýymen teń. Mysaly, Almaty oblysynyń tu­tynýymen birdeı.

Elektr qýatyn tutynýdy shektemek

Jaǵdaı BEJ elektr stan­sa­la­ryndaǵy apat­tyq jáne jos­­parlanbaǵan­ jón­deýlerdiń kóp ­bol­ýyna­ baı­lanysty ge­ne­­­rasııalaıtyn qýattardyń tap­­shylyǵymen­ kúrdelene tú­se­di. Mysaly, generasııany ava­rııalyq ajyratýdyń uzaq­ty­ǵy 2021 jyldyń basynan bas­tap 2020 jyldyń uqsas kórsetkishimen salystyrǵanda 25%-ǵa ulǵaıdy. Bul rette jab­dyqtyń jekelegen túrleri bo­ıynsha bul kórsetkishtiń ósýi aı­tarlyqtaı joǵary: týrboag­regattardyń avarııalyq toqta­ty­lý uzaqtyǵy 2 eseden astam shamaǵa ósti (+134%, 2020 jyly 12 177 saǵat, 2021 jyly 28 550 saǵat), gaz týrbınalarynyń avarııalyq toqtatylý uzaqtyǵy 43%-ǵa, energııa bloktyq jab­dyq 18%-ǵa ósti.

Generasııanyń jetis­peý­shi­­ligi tutynýshylardyń elektr energııasy men qýat­qa degen qa­jet­­tilikterin qanaǵat­tan­dy­­rýǵa múm­kin­dik ber­meıd­i. Bul óz keze­gin­de Qa­zaq­stan BEJ tu­tyný­shy­la­ry­nyń naqty tu­ty­nýynyń josparly shamadan aýytqýyna ákelip so­ǵa­dy. Energııa jú­ıe­si boıynsha qýattyń aýyt­qý­y shamamen 1 myń MVt qu­raıdy, sonyń ishinde tek Qazaq­stan BEJ-iniń Ońtústik aımaǵy boıynsha aýytqý shamasy 700 MVt-tan asady. Ge­ne­rasııanyń jetispeýshiligi, qýat pen elektr energııasynyń aýytqýy Qazaqstan BEJ turaq­ty­­lyǵynyń buzylýyna qaýip tón­diredi. Iri júıelik ava­rııa­nyń paıda bolý qaýpi bar. Keshki mezgilde Qazaqstan BEJ-iniń Soltústik-Ońtústik tranzıti boıynsha elektr energııasynyń aǵyny ruqsattyq mánnen asyp túsedi. Generasııanyń ıeliktegi rezerv­te­riniń tolyq taýsylýy­­­na baılanysty tutynýshylar úshin avarııalyq isten shyqqan generasııany almastyrý jáne josparly ımportty iske asyrý maqsatynda shektes energııa júıelerinen jos­parly jet­ki­zýd­i júzege asyrý qajet­ti­ligi týyn­dap otyr.

Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes, «KEGOC» AQ Júıelik operator retinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Birtutas elektr energetıkalyq júıesi jumysynyń senimdiligin qamtamasyz etýge mindetti. Jos­­pardan tys tutyný oryn al­ǵan jaǵdaıda, «KEGOC» AQ qol­da­nys­ta­ǵy zańnama talap­taryna sáıkes tutyný reji­min saqtaý boıynsha tutyný­shy­lar­dyń jekelegen sanattaryna sha­ralar qoldanýǵa májbúr bolady.

2021 jylǵy 5 qazanda Jú­ıe­lik operatorǵa júktelgen mindet­temelerdi oryndaý sheń­be­­rinde jergilikti atqarýshy or­gan­darmen kelisilgen kes­te­ler­ge sáıkes tutynýdy shekteý boıynsha mynadaı is-sharalar júrgizildi: «AJK» AQ jelilerindegi shekteýler – 75 MVt (asyp ketý – 160 MVt, dıapazonynan tys – 90 MVt). «Qyzylorda TEK» AQ jelilerinde shekteý – 31 MVt (asyp ketý 39 MVt, 33 MVt). Enegix AQ shekteýleri – 68 MVt (asyp ketý – 100 MVt, dıapa­zonynan tys – 90 MVt).

Sońǵy jańalyqtar