Aımaqtar • 13 Qazan, 2021

Ań-qus azyqtan taryqpaıdy

346 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

«Kókshetaý» memlekettik ulttyq tabıǵı parkiniń ujymy aqyrǵan aıazy, aqtútek borany jıi, qaýip-qateri kóp qysqa qapysyz qamdanýda. Jem-shóp qory jasalyp, ań-qus azyqtanatyn alańqaılardaǵy ottyqtar jóndelip, qajetinshe aǵash japyraqtary býylýda.

Ań-qus azyqtan taryqpaıdy

Sońǵy jyldary tabıǵattyń minezi kúrt ózgerip keledi. Qys ishinde qar erip, jańbyr jaýyp, aýyrtpalyq ań-qustyń da alqy­mynan alyp turǵan jaıy bar. О́tken jyly aýzyna iliger azyq tappaı ábden aryqtaǵan, kóterem kúıge túsken elikterdiń el shetine iligip, jol boıyn kezip ketkeni áleýmettik jelilerde talaı márte kórsetilgen. Bul oqıǵalar ulttyq parktiń aýmaǵynda bolmasa da, jalpy ań-qustyń basyna tóngen náýbetke para-par qıynshylyq.

Parkte orman qundyzy, búrkit, tyrna, maral, buǵy, elik, qaban tárizdi ań-qus kóp-aq. Arasynda sany azaıyp, joǵalýdyń az-aq aldynda turǵandary da bar. Bıyl Kók­shetaý tóńireginde ǵana emes, elimiz­diń bar aýmaǵynda derlik qýań­shylyq boldy. Áıtse de, qys­ta qar mol jaýǵandyqtan park aýmaǵyndaǵy alańqaılarǵa shóp birshama bitik shyqty. Demek, tuıaqty ańnyń tebindeýine múm­kindik bar. Tabıǵı azyqpen qosa, ujym daıyndaǵan  shóp, jem, japyraq býmalary qystap shyǵýǵa tolyq jeterlik. Sál taratyp aıtsaq, 302,1 tonna sapaly shóp jınalyp alynyp, shómelege salyndy. 239,9 myń dana ań azyǵyna ábden jaraıtyn balaýsa japyraqtar býylyp, arnaıy jab­dyqtalǵan orynǵa qoıyldy. Aldaǵy ýaqytta 50 tonnaǵa jýyq astyq qaldyǵyn jáne 1,4 tonna tuz satyp alý josparlanýda.

Sóz arasynda ulttyq park aýmaǵyn qustyń 219, sútqorekti ań-qustyń 51 túri mekendeıtinin aıtar bolsaq, janýarlar áleminiń qanshalyqty mol ekenin ańǵarar edik. Qystyń qatal synshy ekenin taǵy bir qaıtalap aıta otyryp, sońǵy júz jylda sútqorektiniń 2, qustyń 5 túri múlde joǵalyp ketkenin eske sala keteıik. Árıne, ulttyq park aýmaǵy qazir kózdiń qarashyǵyndaı kúzetiledi. Sýyq qarý ustaǵan suǵanaqtar zańnyń qataldyǵynan taısalady. Al qys – sózsiz qater.

– Jaz boıy park aýmaǵyndaǵy ań-qusty qystan aman alyp shyǵý úshin jumys istedik, – deıdi ulttyq parktiń basshysy Erbol Saǵdıev. – 203 ań azyqtanatyn ottyq, 34 alańqaı jabdyqtaldy. Jemshóp qoryn saqtaıtyn 28 arnaýly oryn jón­deýden ótkizildi. Qustarǵa arnalǵan 8 azyq alańqaıy bar. Buryn­ǵylaryn jóndep, oǵan qosa jańalaryn da salý ústindemiz.

Ulttyq park tamyljyǵan tabı­ǵatymen ǵana emes, sol tabı­ǵat­tyń qoınaýyn meken etetin ár­alýan ań-qustarymen de kórikti. Demek, sol baılyqtyń murty bu­zyl­maýyn muqııat qadaǵalaǵan lázim.