AQQA QUDAI JAQ...

“Egemen Qazaqstannyń” 2009 jylǵy 7 qazan kúngi sanyna shyqqan “Qateliktiń bári qylmys emes” degen maqalamyzda Soltústik Qazaqstan oblysynda bolǵan bir keleńsiz jaǵdaı týraly jazǵan edik. Onda Elbasynyń osy óńirge jasaıtyn saparynyń qarsańynda oblys ákimi S.Bilálovtiń buıry­ǵymen asyǵa qımyldaǵan sol kezdegi qala basshylyǵy asa qajetti tutyný taýarlarynyń baǵasyn deldaldarsyz satý arqyly basqalarmen salys­tyrǵanda 15-20 paıyzǵa tómen ustaı­tyn, az qamtylǵan jandarǵa arnal­ǵan “Shapaǵat-Mıloserdıe” bazaryn kúndiz-túni jumys istep, daıyn etkenin jetkizgen edik. Ony kórgen Elbasy da rızashylyǵyn bildirip: “Sizderdegi osyndaı sharalardyń arqasynda tipti daǵdarys ta joq sııaqty eken” degenin de qyzyl­jarlyqtar maqtan tutady. О́kinishke qaraı, osy qýanysh uzaqqa barmaı, bazardy uıymdastyrý shyǵynynyń resimdelýi zań buzýshy­lyq dep tanylyp, qylmysty is qoz­ǵaýǵa ulasady. Onyń kesirinen qala ákimi E.Nuraqaev pen onyń oryn­basary B.Tájenov tapsyrmany dál oryndasa da, durys resim­demegeni úshin ǵana qyzmetterimen qoshtasady. Qur qoshtasyp qoısa jaraıdy ǵoı, sol ýaqytta “sary basylymdar” bul ekeýin úlken urlyq jasap tasta­ǵandaı shýlap, artta­rynan jamandyq ataýlyny qarsha boratady. Máseleniń mánisi bylaı bolǵan. Qazir bos jatqan dúnıe joq, báriniń de ıesi bary belgili. “Shapaǵat-Mıloserdıe” bazary ashylǵan ǵımarattyń da ıesi “Araı-Snab” JShS bolatyn. Ol bazardy óziniń ǵımaratynda ashýǵa da, onyń jumystaryn jasap berýge de kelisedi. Al bazar jasalyp bolǵan soń biraz shyǵynyn ótegen jergilikti ókimet ony óziniń ıeligine tolyq alýy kerek qoı. О́ıtkeni, Prezı­dentten bastap jurttyń bárine bul “kommýnaldyq rynok” dep jarııa­landy emes pe? Al Qyzyljarda, qalanyń basqa shetinde, burynnan da “Qyzyljar-Aqbastaý” atty kommý­nal­dyq bazar jumys isteıtin. Endeshe jańa ashylǵan bazardy sonyń ıeli­gin­degi JShS dep resimdeý kerek degen kelisim bolady. О́ıtkeni, osyn­daı bazar ashqan qaraǵandy­lyqtar solaı etkenin bular kórip, úlgisin alyp keledi. Sóıtip, ony jergilikti ádilet departamentine tirketedi. Ondaǵylar da bul jerden eshqandaı zań buzýshylyq kórmeı, tirkeýden ótkizedi. Biraq Qyzyljardyń prokýratýra organdary osyny óreskel zań buzý­shylyq dep tabady, óıtkeni, “Qy­zyl­jar-Aqbastaý” memlekettik ká­siporyn (MK) retinde JShS qurýǵa qaqysy joq eken. Ol tek fılıal, ókildik nemese enshiles kásiporyn qurýǵa ǵana quqyly kórinedi. Sony­men birge asyǵysta tender de ótki­zilmegen. Demek, osy bazardy qurý jáne jerin satyp alý úshin qalalyq máslıhat bıýdjetten bólgizip, “Araı-Snab” JShS tóletken 50 mln. teńge “zańsyz jumsalǵan” dep tabylady. Sondyqtan prokýratýra osynyń zańǵa sáıkes emestigin aıtyp, aqshany bıýdjetke qaıtarý týraly usynym bergen. Qala ákimdigi “bastan qulaq sadaqa” degen bolýy kerek, osy usynymnyń talabymen “Shapaǵat-Mıloserdıeden” bas tartyp, onyń barlyq shyǵyndary úshin tólengen aqshany qaıtadan bıýdjetke qaıtarta bastaıdy. Qazir ol tolyǵymen qaıtarylǵan. Sóıtip, “Shapaǵat-Mıloserdıe” JShS degen joıylyp, onyń ornyndaǵy bazar qazir jeke menshiktiń qaramaǵynda istep tur. Biraq ol endi baǵanyń tómenirek bolýyna baqylaý jasamaıtyny, múddelilik tanytpaıtyny belgili. Basynda qylmysty is qozǵamaı-aq aqshany qaıtartý týraly usynym bergen prokýratýra endi osy isti UQK departamentiniń talabymen qaıta kóterip, qylmysty is qozǵaıdy. Onyń sebebin... kim bilsin, bireýlerge “sybaılas jemqorlyqpen qatty kúresip jatyrmyz” degen aqparǵa kerek boldy ma, álde bireýlerdiń qyzmet ornyn tartyp alý kózdeldi me, áıteýir joǵaryda aıtqan qatty shýlatqan qylmysty is qozǵalyp, talaı azamattar qyzmetterinen ketedi. Biz ótken maqalamyzda: “osy kúnderi bizdiń qoǵamymyzda “sybaı­las jemqorlyqqa qarsy kúres” aıdaryn tý etip, qateliktiń bárin qylmys, jónsizdiń bárin jymqyrý dep uǵatyn tendensııa oryn alyp barady” degen ókinish bildirgenbiz. Elbasy N.Nazarbaev ta osy kúresti jalaýlatyp, keıbir adamdarǵa qatysty ósh alý, qyzmetten qýý sııaqty keleńsiz isterdiń oryn alyp otyrǵanyn qynjylyspen aıtqan edi. “Egemenniń” ádilettikti jaqtap, ara túskeni teris ketpedi, sol maqala shyqqan soń úsh aıdan keıin Qyzyl­jardyń burynǵy ákimi E.Nuraqaev­tyń atyna prokýratýradan hat kelip, oǵan qatysty qylmystyq isten bas tartylǵany týraly habarlandy. Biraq basqa qatysýshylarǵa qatysty is áli jabylǵan joq. Adamdardy talaı áýrege salyp, onyń da ja­byla­ry anyq. Biraq eshkimdi uzaq ýaqyt áýre-sarsańǵa salmaı-aq, qylmystyq isti asharda tııanaqty tekseris nege jasalmaıdy eken? Ústi­nen qylmystyq is ashylý ońaı emesin quqyq qorǵaý organdary bilmeıdi emes qoı. Jaqsybaı SAMRAT.