Alaıda ózimiz armandaǵandaı jańa úı, jaıly baspana – qashan da basty másele bolyp qala bermek. Úıli bolýdyń jolynda alaıaqtarǵa aldanbaı, senimdi derekkózderine súıený, bilikti mamandardyń jedel keńesi, jańylmaıtyn tańdaý jasaý joldaryn qarastyrý qashan da ózekti.
Eger osy izdegenińizdiń barlyǵy bir jerden tabylyp jatsa, istiń ońǵarylǵany dep bilińiz. О́ıtkeni jyljymaıtyn naryq salasynda túrli keleńsiz oqıǵalarǵa, qymbat nesıelerge urynyp, tipti qaıǵyly jaǵdaılar oryn alyp jatatynyn joqqa shyǵarmaý kerek. Sondyqtan jyljymaıtyn múlik naryǵynda taǵy da alǵa jyljyp, ozyq tehnologııalarǵa súıengen ońtaıly sheshimder jasaý qajettigi kórinip otyr. Máselen, qazirgi tańda qazaqstandyq bankter ári tutynýshy retindegi klıentteriniń ómirinde sheshýshi ról atqarý úshin birtindep marketpleısterge aınalyp, ózderiniń ekojúıelerin jetildirýge umtylýda.
О́z kezeginde Otbasy bank jyljymaıtyn múlikti satyp alý men satýǵa arnalǵan marketpleısti iske qosty. Endi úı tańdap, onlaın-nesıe rásimdeý úshin burynǵydaı banktiń tabaldyryǵyn tozdyrýdyń qajeti joq. Bul portal memlekettik turǵyn úı baǵdarlamalary arqyly nemese kommersııalyq naryqtan baspana alǵysy keletin bank klıentterine qoljetimdi.
– Qazirgi ýaqytta Otbasy bankte baspana alamyn dep, qarajat jınaqtap otyrǵan 2 mıllıonnan astam salymshy bar. Olardyń barlyǵy jyljymaıtyn múlik naryǵyndaǵy áleýetti satyp alýshylar. Salymshylarymyzdyń yńǵaılyǵy men ýaqyttaryn únemdeý úshin biz úıdi bir jerden tańdap, tipti sol arada onlaın ıpoteka rásimdeýge múmkindik beretin marketpleısti iske qostyq. Bul sıfrly qyzmet pen qarapaıym adamgershiliktiń ushtasýy. Sebebi kóp jaǵdaıda qazaqstandyqtar ıpotekany ómirinde bir ret qana alatyndyqtan, bul prosesti tolyqtaı sıfrlandyrýǵa bolmaıdy dep esepteımiz. Bizdiń klıentterge keńesshiniń qoldaýy men isin jeke alyp júrýi qajet. Endi Baspana market-tegi onlaın ıpotekanyń kómegimen 10 myńǵa jýyq nesıe berýdi josparlap otyrmyz, – deıdi «Otbasy bank» AQ Basqarma tóraıymy Lázzat Ibragımova.
Aldaǵy ýaqytta talaı adamdy qonys toıǵa jeteleıtin osyndaı aıtýly oqıǵanyń tusaýkeseri aldymen Almatyda ótip, oǵan bank basshylary, BAQ ókilderi, qurylys kompanııalarynyń jetekshileri qatysyp, jańa marketpleıstiń qolynan ne keletinin kórdi. Mundaı basqosýlardyń bereri kóp, jurt túsinbegenin suraıdy, usynys-keńester aıtylyp jatady.
Qysqasy, jańa qyzmet Baspana market dep atalady. Bul – otandastarymyz memlekettik baǵdarlamalarǵa qatysýǵa ótinim bere otyryp, Otbasy bankiniń («Báıterek» holdınginiń enshiles uıymy) menshikti baǵdarlamalary aıasynda qurylys salýshylardan qolaıly baspana tańdaı alatyn, sondaı-aq ekinshi naryqtan páter satyp alýǵa múmkindik beretin elimizdegi biregeı portal.
Baspana market-tiń kómegimen qoldanýshy nysannyń tolyq sıpattamasyn, qoljetimdi páterler sanyn, quny men bólmelerdiń ornalasý jobasyn egjeı-tegjeıli anyqtap kóre alady. Jańa sıfrly platformada laıyqty úıdi tapqannan keıin, ony sol jerde brondap, jeke kabınette satyp alý barysyn baqylaýǵa bolady.
Eger qoldanýshy jańa úı alýdy kózdese, atalǵan platforma arqyly qurylys salýshydan keńes alý úshin onlaın-ótinim joldaı alady. Al tańdaǵany – ekinshi naryqtaǵy baspana bolsa, atalǵan múlikti Otbasy bankinen nesıe alý úshin kepilzat retinde usynýǵa qanshalyqty jaramdy ekenin birden kóredi.
Baspana market sondaı-aq qurylys salýshylar úshin Otbasy bankimen ózara qarym-qatynas ornatýǵa yńǵaıly sıfrly alańǵa aınalmaq. Bul jerde qajetti qujattardy tirkep, bankpen yntymaqtastyq jóninde elektrondy ótinim joldap, Otbasy bankiniń keń aýdıtorııasyna qurylys salýshylar óz páterlerin satýǵa shyǵarsa bolady.
Onlaın ıpoteka – synaq rejiminde jumys istep turǵan qanatqaqty joba. Ol kommersııalyq naryqtan jańa nemese qoldanysta bolǵan turǵyn úı satyp alǵysy keletin bank klıentterine qoljetimdi bolady. Qazir dál osyndaı nesıe túrin rásimdeý úshin bank bólimshesine qaıta-qaıta barýdyń qajeti joq. Onlaın ıpoteka ashylsa, nesıelik kelisimge qol qoıý satysynda bankke 2 ret qana keledi.
Qyzmettiń jańa túrin Baspana market-te ornalasqan jeke kabınet arqyly paıdalanýǵa bolady. Ol jerde áleýetti qaryz alýshy satyp alý-satý kelisimi aıaqtalǵanǵa deıin ózine jeke taǵaıyndalatyn beıne-keńesshimen baılanysa alatyn múmkindik jasalǵan. Keńesshi aldyn ala esep júrgizip, qujattar tizimin aıtyp, nesıe somasynyń aldyn ala maquldanǵan kólemi jóninde aqparat bere alady. Ári qaraı, klıent ózine unamdy baspana taýyp, ony baǵalatady. Múlikti baǵalaý qujattary daıyn bolǵan kezde, beınebaılanys operatory nesıelik ótinimdi toltyrýǵa kómektesip, klıentke onyń jaǵdaıy týraly habarlaıdy. Eger bank oń sheshim shyǵarsa, operator satyp alý-satý kelisimin rásimdeý úshin notarıýsqa baratyn yńǵaıly ýaqytty brondaýǵa kómektesedi.
Osy prosesten keıin ǵana bolashaq qaryz alýshy quqyq belgileıtin qujattardy usyný úshin aldymen bank fılıalyna, keıin nesıelik kelisim men ony óteý kestesine qol qoıýy úshin bank bólimshesine barady.
Baspana bazary
«Marketpleıs – tikeleı «naryqtyq alań» dep aýdarylady. Bizder osy naryqtyń barlyq múddeli taraptary, ıaǵnı barlyq qatysýshylary kezdese alatyn platforma qurdyq. Marketpleıs degendi bylaı túsinemiz: jyljymaıtyn múlik ıeleri bolsyn, qurylys kompanııalary bolsyn, biz baspana satý jónindegi barlyq usynystardy jınaqtaımyz», deıdi bul bastama týraly Otbasy banktiń satý jáne aımaqtyq damý jónindegi departamentiniń dırektory Rahılıa Baltabaeva.
Qalaı desek te, bir portaldan salynyp jatqan úıdi, jobasyn, páterler sanyn túgel kórý, baǵasyn jáne bank menedjerleri arqyly oǵan qalaı qol jetkizýge bolatynyn bilip otyrý qolaıly. Eń bastysy, marketpleıstegi barlyq jyljymaıtyn múlik týraly aqparattar, satýshylar, tipti satyp alýǵa umtylǵandar týraly barlyq derekter tekserilip otyrady. Bul klıent qaýipsizdigi úshin qajet.
«Biz Qazaqstannyń ıpotekalyq naryǵyndaǵy jetekshi bankpiz. Jyl basynan beri nesıelik ónimderimizdiń nátıjesinde 58 800 adamnyń qonys toıyna jetýine kómektestik. Bul – naryqtyń 62%-y. Dál qazirgi tańda banktiń eki mıllıonnan astam salymshysy bar. Qazir olar bolashaqtaǵy baspanalaryn alý úshin qarajat jınaqtap jatyr. Jáne olardyń barlyǵy da – jyljymaıtyn múlik
naryǵynyń áleýetti satyp alýshylary bolǵandyqtan, osy azamattarǵa arnap yńǵaıly onlaın-alań qurdyq. Birinshi kezekte Baspana market arqyly «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy úshin salynyp jatqan úıler usynylady. Onyń baǵasy naryqtaǵy baǵadan 40% arzan. Bul jerden kezekte turǵandar úıdi, bólmelerdiń qalaı jobalanǵanyn, aýdanyn, salynyp jatqan nysannyń ornyn kórip, memlekettik baǵdarlama arqyly baspanaly bolý úshin onlaın-ótinish bere alady», deıdi «Otbasy bank» AQ Basqarma tóraıymy L.Ibragımova.
Degenmen jekemenshik sharshy metrleri bar, alaıda ony keńeıtýdi kózdep júrgender de az emes. Balalar ósedi, kelimdi-ketimdi qonaq kóbeıedi degendeı, jaqsy, joǵary sanattaǵy páterlerge kóshkisi keletin adamdar bar, barlyǵyna marhabat. Bul sanattaǵylar da ózderine qolaıly usynystardy qarastyryp, izdegenin taba alady.
«Biz barlyq azamattyń suranystaryn qarastyrdyq. Sondyqtan marketpleısten jaılylyǵy joǵary, ıaǵnı komfort-klastaǵy turǵyn úılerdi de tabýǵa bolady. Sol sııaqty portaldan ekinshi naryqtaǵy páterlerdi taba alasyz. Osylaısha, biz úıin jańartýǵa sheshim qabyldaǵan qazaqstandyqtardyń múmkindikterin barynsha keńeıttik», deıdi L.Ibragımova.
Eger platforma qoldanýshysy jańadan salynǵan úı alǵysy kelse, onda qurylys kompanııasynyń ózinen keńes alýǵa onlaın-ótinish bere alady. Al qaıtalama naryqtaǵy baspanany klıent Otbasy bank arqyly kepildikke qoıýǵa jaraıtynyn birden kóre alady.
– Bul – jeke kabınetinde bastapqy naryqta bolsyn, meıli ekinshi ret satylymǵa shyqqan úı bolsyn, kez kelgen satýshy óziniń habarlandyrýyn ornalastyra alatyn jáne barlyq jeke tulǵa ózine unaǵan nysandy tańdaýǵa sheshim qabyldaı alatyn jańa portal. Sondaı-aq portaldy paıdalanýshylar qalaǵan nysanyna nesıe ótinimin bere alady. Eger úı satyp alýǵa shamasy bar klıentke qurylys kompanııasynan taǵy da qosymsha aqparattar qajet bolsa, onda bizde olarmen baılanystyratyn baılanys túımesi bar, sol arqyly kompanııa barlyq málimetti usynady. Eger adamdar bizdiń banktiń ıpotekasymen úı alýǵa sheshim qabyldasa, onda beıne-servıs qyzmeti arqyly tikeleı keńes ala alady, – deıdi R.Baltabaeva.
Degenmen osynyń barlyǵy klıentterge yńǵaıly bolǵanymen, qurylys kompanııalaryna qolaıly ma?
Máselen, portal iske qosylǵanda qurylys kompanııalaryna sol kúnnen-aq jarnama, habarlandyrýlaryn jarııalaýǵa múmkindik berilgen bolatyn. Qazirdiń ózinde osy tetik arqyly elimizdiń ár óńirinen 11 qurylys nysany saýdaǵa shyǵarylǵan.
Klıent qalaǵan úıin tańdaǵannan keıin Baspana market arqyly sol arada zaem rásimdeýge onlaın ótinish bere alady. Muny Otbasy banktiń basshysy L.Ibragımova bylaı túsindirdi: «О́tinish túse salysymen bizdiń keńesshi áleýetti klıentpen birden baılanysqa shyǵyp, bank ónimderi jaıly egjeı-tegjeıli túsindiredi, tólemderin eseptep, nesıeni jabýdyń kestesin kórsetedi. Adamdar sol arada páter tólemderimen tanysyp, qaryzdy qalaı jaba alatynyn aldyn ala baǵamdap alady. Bir jaǵynan bul árbir klıent úshin óziniń tólem qabileti qanshalyqty ekenin onlaın baǵalap alýdyń da múmkindigi».
Bir kúnde oryndalatyn arman
Qalaı desek te, úıli bolǵysy keletinderdiń júıkesin saqtap, ýaqytyn aıtarlyqtaı únemdeıtin jańa platforma elimizdegi barlyq qurylys kompanııalaryn da qyzyqtyryp otyr. Olar úshin marketpleıstiń paıdasy qanshalyqty ekenin baıandap jatýdyń ózi ábes. Sondyqtan Baspana market tusaýkeseri Qazaqstannyń barlyq óńirdegi qurylys kompanııalary ókilderiniń basyn qosty. Máselen, elimizdegi iri qurylys kompanııasynyń biri – BI Group byltyr óziniń jyljymaıtyn múlik satý portalyn iske qosqanyna qaramastan, atalǵan kompanııanyń qarjylyq tehnologııalar baǵytyndaǵy jetekshisi Nurlan Ońǵarbaevtyń aıtýynsha, osy kompanııanyń klıentterine ıpotekalyq nesıe rásimdeý úshin keıde bir aıdaı ýaqyt ketetin kórinedi.
«Udaıy jańa qujattar men onyń senimdi ekenin maquldaý talap etiledi. Mende bir arman bar edi – banktermen yntymaqtasa otyryp, adamdar baspanaly bolý úshin bir kúnde nesıe rásimdeı alsa eken dep oılaıtynmyn. Mine, qazir bizge Otbasy bank usynyp otyrǵan alań – sol armanǵa jaqyndatqan taǵy bir qadam. Bul ýaqyt óte kele ıpotekalyq ssýdany bir kúnde, qashyqtan otyryp, rásimdeı berýge bolatyn óte myqty ónim bolady», deıdi qurylys kompanııasynyń ókili.
«Onyń ústine qazirgideı jaǵdaıda onlaın-platforma qura otyryp, klıentterimizdiń densaýlyǵyn saqtaý da asa mańyzdy. Klıent marketpleıske úıinde otyryp-aq kirip, barlyq nysanmen tanysyp, túsinbegen, taǵy da bilgisi kelgen suraqtaryn qashyqtan qoıa alady. Beınebaılanys arqyly júzege asatyn onlaın-ıpotekanyń ózimizdi saqtaýǵa septigi orasan. Bul qyzmet klıentke barlyq prosess aıaqtalǵannan keıin qujattaryn tapsyrýǵa, qolyn qoıýǵa ǵana kelýge múmkindik beredi», deıdi «Otbasy bank» AQ Basqarma tóraıymy L.Ibragımova.
Qalaı desek te, mundaı biriktirilgen jumys, ıaǵnı ońtaılandyrylǵan qyzmet turǵyn úıdi tańdaýdan bastap, ony óz atyna rásimdegenge deıingi talaı qarjylyq operasııalardy jeńildetedi.
Oraıy kelip turǵanda toqtala ketý kerek, qazir BI Group pen Otbasy bank «aınadaı sóreler» servısin jasaqtap otyr.
«Baspana market saıtynda bizdiń satýǵa shyǵarylǵan barlyq nysandarymyz qoıylǵan sóre bolady. Sol sııaqty bizdiń saıttan da azamattar Otbasy bank usynǵan barlyq qarjylyq ónimdermen tanysyp, nesıe alý úshin osy bankti tańdaı alady», deıdi BI Group kompanııasynyń qarjylyq tehnologııalar jónindegi jetekshisi N.Ońǵarbaev.
Rasynda, qurylys kompanııalary da, adamdar da dál osy sátterde Baspana market arqyly úıin satylymǵa shyǵaryp, habarlandyrýlaryn jarııalaı alady. Qazir árbir adamnyń qolynda ınterneti, ǵalamtorǵa jalǵanǵan smartfony bar. Al Baspana market-tiń artyqshylyǵy, qarapaıym tilmen aıtqanda, kádimgi baılanys quraldary arqyly baılanysqa shyǵýǵa bolady. Jyljymaıtyn múlik týraly barlyq aqparat bar. Usynystar senimdi. Memlekettik baǵdarlamalar arqyly da úıli bolý joldary qarastyrylǵan. Turǵyn úıdi qashyqtan nesıege satyp alýǵa bolady.
«Portal jazdyń basynda qosylsa, qazir kúnine saıtqa 5 myńdaı adam kiredi. Turǵyn úıdi brondaýǵa klıentterden
7 myńnan astam ótinish tirkeldi. О́tinishter men usynystar elimizdiń barlyq óńirinen túsip jatyr. Sondyqtan jyljymaıtyn múlikke suranys jetkilikti», deıdi Otbasy banktiń satý jáne aımaqtyq damý jónindegi departamentiniń dırektory R.Baltabaeva.
Sıfrly ıpoteka degenimiz – osy
Eldiń esinde bolsa, birneshe jyl buryn Otbasy bank sıfrly tehnologııalarǵa ınvestısııa salatyndyǵy jónindegi josparyn málimdegen edi. Sodan beri banktiń sıfrly formattaǵy qyzmet túrlerin usynatyn IT-bólimi jumysyn turaqty atqaryp otyr. Qazir beıneservıs pen bıometrııa tehnologııalaryn paıdalanýǵa bolady. Jýyrda jeke tulǵalar úshin jyljymaıtyn múlikke kepildik kelisimshartyn tirkeıtin Blockchain tehnologııasy engizildi. Endi ıpoteka rásimdeıtin otandastarymyz otbasybank.kz portalynyń jeke kabınetinde kepildik sharttarymen tanysyp, ESQ kómegimen qolyn qoıa alady.
«Qazirdiń ózinde 200-den astam qazaqstandyq elektrondy sıfrly qoltańbanyń kómegimen ózderiniń kepildikterin jańa portalda tirkeı aldy. Biz úshin qashan da jáne aldaǵy ýaqytta da bank qyzmetterin usynýda elektrondy qyzmetterdiń yńǵaılylyǵy, jedeldigin kóterý men dıstansııalyq kanaldardy damytý mańyzdy bolyp qala bermek. Al jańa tehnologııalar klıentterdiń ýaqytyn aıtarlyqtaı únemdep qana qoımaı, banktiń shyǵyndaryn da azaıtady. Baspana market – aıaqtalmaǵan statıkalyq joba: marketpleıs fýnksııasy udaıy sapaly qyzmettermen jetildirilip otyrady. Demek, Baspana market – bul sıfrly álemdegi áli de damı beretin qarjylyq organızm ekendigin atap ótkim keledi», dedi Otbasy banktiń jetekshisi Lázzat Erkinqyzy.
Munyń barlyǵy bizge nesimen tıimdi? Eń basty utatynymyz – ýaqyt.
