Álem • 15 Qazan, 2021

Búgin - Dúnıejúzilik qol jýý kúni

1084 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

2008 jylda beri 15 qazanda «Dúnıejúzilik taza qol kúnin» (Global Handwashing Day) atap ótedi. Bul shara BUU Bas assambleıasy IýNISEF balalar qorymen jáne Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń bastamasy boıynsha ótkizilip keledi, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Búgin - Dúnıejúzilik qol jýý kúni

Bul kún qol jýýdyń densaýlyqqa áseri týraly halyqtyń habardarlyǵyn arttyrýǵa arnalǵan. Dúnıejúzilik taza qol kúni jeke gıgıena negizderine arnalǵan. Onyń basty maqsaty - úıde de, odan tys jerlerde de qoldy jýýdy daǵdyly áreketke aınaldyrý.

Adam alaqanymen betin jaýyp túshkiredi nemese jóteledi, sodan keıin ol qolymen esik tutqasynan nemese kóliktegi tutqany ustaıdy, keıin týra sol tutqany siz de ustaısyz. Vırýstar men bakterııalardyń bári sizdiń qolyńyzda qalady. Bul jaǵdaıdyń ózi qorqynyshty emes. Másele, biz beısanaly túrde betimizdi qolymyzben ustaımyz, zertteýge sáıkes, ortasha eseppen saǵatyna 23 ret, ıaǵnı kúnine júzdegen ret ustaıdy ekenbiz. Árbir osyndaı janasý arqyly aǵzaǵa aýyzdyń, murynnyń jáne kózdiń shyryshty qabattary arqyly ınfeksııanyń kirý qaýpi bar.

Eger siz qolyńyzdy únemi jýsańyz, qaýip aıtarlyqtaı tómendeıdi. Antıseptıkter, maılyqtar, gelder jáne quramynda spırti bar basqa dezınfeksııalyq zattar paıdaly bolýy múmkin, biraq qarapaıym sabynmen eshteńeni salystyrýǵa bolmaıdy. Sabyn men sýdyń úılesimi juqpaly aýrýlarǵa, sonyń ishinde koronavırýsqa qarsy eń kúshti qarýdyń biri bolyp qala beredi.

Sondyqtan Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy (DDU) qoldy jýý múmkin bolmasa, antıseptıkti sabynǵa balama retinde ǵana qoldanýdy usynady. Eń bastysy - qoldy durys jýý: ony kem degende 20 sekýnd jýý usynylady. Alaqannyń syrtyna, sondaı-aq saýsaqtardyń arasyndaǵy terige nazar aýdarý kerek. Tyrnaqtardy da umytpańyz - olardyń astynda únemi kir, tamaq qaldyqtary jáne patologııalyq mıkroorganızmderdiń kóbeıýine tamasha jaǵdaı jasaıtyn basqa zattar jınalady.

Qoldy tamaq pisirer aldynda jáne dastarhan daıyndamas buryn; tamaqtanar aldynda; kósheden kelgende nemese qoqys shyǵarǵanda; qoǵamdyq oryndardan úıge oralǵanda nemese qoǵamdyq kólikte júrgennen keıin; dárethanaǵa barǵannan keıin; jarany emdeýden buryn jáne keıin; úı janýarlarymen oınaǵannan keıin jáne t. b. jýý kerek. Bul dıareıa aýrýynyń deńgeıin 40 paıyzdan astam, al tynys joldarynyń ınfeksııasyn 25 paıyzǵa deıin tómendetedi.