Álem • 17 Qazan, 2021

Brazılııa prezıdenti daýǵa qaldy

414 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Brazılııa senaty úkimettiń COVID-19 pandemııasyna baılanysty áreketterin zerttep, kelesi aptada usynylatyn qorytyndy baıandamasynda prezıdent Jaır Bolsonarýǵa 11 qylmystyq aıyp taqqaly otyr. 

Brazılııa prezıdenti daýǵa qaldy

Renan Kaleıros suhbattarynyń birinde sáýir aıynda bastalǵan tergeý nátıjesi boıynsha Bolsonarýǵa eldiń baıyrǵy turǵyndaryna qarsy genosıd, laýazymdyq qylmystar, memlekettik qarajatty júıeli paıdalanbaý, sanıtarlyq sharalardy buzý, qylmysqa arandatý jáne jeke qujattardy qoldan jasaý sekildi aıyp taǵylatynyn málimdegen.

О́zi 2020 jyldyń shildesinde koro­na­vırýs juqtyryp, emdelip shyq­qanyna qaramastan, ońshyl prezıdent oqshaýlaý, karantın sharalaryna qarsy shyǵyp, dáleldenbegen em túrin alǵa tartqan, sondaı-aq vaksınaǵa kúmán keltirip, COVID-19 indetiniń aýyr saldaryn jeńildetip kórsetýge tyrysqan.

Senattyń tergeý komıssııasy júrgiz­gen zertteýdiń esebi kelesi seısen­bide jarııalanýy kerek. Kelesi kúni komıs­sııa músheleri qujatty bas pro­kýratýraǵa jibermes buryn máti­nin bir qarap, da­ýys berýge tıis. Soǵan sáıkes Bolsonarý men ózgelerge aıyp taǵý týraly sheshim qabyldanady.

Bas prokýratýra Prezıdentke aıyp taǵýy múmkin, biraq ony sottaıtyn joǵarǵy sot tómengi palatanyń sot isin jalǵastyrýǵa ruqsatyn suraýy kerek. Sarapshylardyń aıtýynsha, tómengi palata mundaı ótinishpen kelisýi ekitalaı. Al prezıdenttiń keń­sesi túsinikteme berý týraly ótinishke birden jaýap bere qoımady.

Jalpy, Bolsonarýdyń halyq arasyndaǵy reıtıngi onyń densaýlyq saqtaý salasyndaǵy basty daǵdarysty sheshý barysyndaǵy áreketterine saı tó­mendeı bastaǵan. Brazılııada COVID-19-dan 600 myńnan astam adam qaıtys boldy, bul – Amerıka Qura­ma Shtattarynan keıingi ekinshi kórsetkish.

Kaleırostyń aıtýynsha, baıandamada Bolsonarýdyń keıbir uldaryna jáne burynǵy densaýlyq saqtaý mı­nıstri Edýardo Posýeloǵa da qyl­mys jasaǵany úshin aıyp taǵylýy múm­kin. Alaıda qylmys jasady degen aıyp­qa qaı ulynyń iligetini belgisiz.

Osydan birer kún buryn ǵana Brazılııa prezıdenti koronavırýsqa qarsy vaksına saldyrmaıtynyn ja­rı­ıalaǵan. Al buǵan deıin ol eldegi sońǵy brazılııalyqtan keıin ekpe sal­dyrýǵa ýáde etken. Alaıda ol sońǵy zertteýlerge súıenip, múldem vaksına saldyrmaıtynyn málimdegen. Brazı­lııa prezıdentiniń aıtýynsha, onyń ımmýnıteti jetkilikti.

Bolsonarý el azamattarynyń vaksına almaýǵa quqyǵy bar ekenin de aıtqan. Derekterge sensek, pre­zı­dent­tiń bul pikiri, kerisinshe halyq­tyń vaksınaǵa degen senimi artyp, kóp­shiligi saldyryp jatqan kezde aıtyl­ǵan. Johns Hopkins ýnıversı­tetiniń málimeti boıynsha, Brazılııa hal­qynyń shamamen 47 pa­ıyzy toly­ǵy­men vaksına saldyrǵan, al Our World In Data portalyna sensek, turǵyndardyń 72 paıyzy kem degende bir doza ekpe alyp úlgergen.

Bolsonarý osyǵan deıin de óz elinde Covid-19 indetine nemquraıdylyǵy men vırýs taraǵan kezde densaýlyq saqtaý salasyndaǵy saqtyq sharalaryn der kezinde qabyldamaı, uzaq ýaqyt boıy keıinge qaldyrǵany úshin qatty synǵa ushyraǵan.

Sonymen qatar bıyl kyrkúıek aıynda Brazılııa prezıdentiniń BUU-nyń Nıý-Iorktegi shtab-páterine kirer aldynda sheteldik delegasııa­lar­ǵa vaksına saldyrý týraly qoı­ǵan talabyn eskermegeni belgili. Keıi­ni­rek Brazılııa delegasııasynyń bir­neshe múshesiniń indet juqtyrǵany anyqtalǵan.

Bul zertteý sondaı-aq 2022 jylǵy prezıdent saılaýyna aıtarlyqtaı áser eteıin dep tur. Sarapshylar qylmys jasaǵany boıynsha aıyp taǵylmasa da, kelesi jyly oppozısııa ókilderi qazirgi prezıdenttiń qatelikterin jaqsylap betine basýy ábden múmkin dep otyr. Baıandama elde biraz saıası shý shyǵaryp, jaǵymsyz jańalyqty kóbeıtýi múmkin. Tek elde ǵana emes, halyqaralyq qoǵam­dastyq ta bul oqıǵadan habardar bolary anyq. Al bul óz kezeginde onsyz da bedeli az Bolsonarýǵa degen qurmetti arttyrmaıtyny túsinikti. Qoǵamda Bolsonarýdyń qolynda bılik bar kezde zań aldynda jaýap beretinine senim az. Degenmen, saılaý naýqanynyń aldynda ábigerge salatyny sózsiz.