Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeevtiń aıtýynsha, bul qujat Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha ázirlengen, ol kúsh-jiger men resýrstardy shoǵyrlandyrýdy qajet etetin naqty, toraptyq mindetter men jobalardy sheshýge baǵyttalǵan. «Ulttyq jobany ázirleý kezinde agroónerkásiptik keshendi damytýdaǵy jahandyq syn-qaterler men álemdik trendter, budan burynǵy memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalardy iske asyrý qorytyndylary eskerildi. Ulttyq jobany ázirleýge BUU janyndaǵy halyqaralyq FAO azyq-túlik uıymynyń sarapshylary, salalyq odaqtardyń, qaýymdastyqtardyń, ǵylymnyń ókilderi tartyldy», dedi ol.
Memleket basshysynyń tapsyrmalaryna sáıkes Ulttyq jobanyń mynadaı negizgi mindetteri aıqyndaldy: aýyl sharýashylyǵyndaǵy eńbek ónimdiligin 2,5 ese arttyrý; Qazaqstan rynogyn otandyq óndiristiń negizgi azyq-túlik taýarlarymen qamtamasyz etý; óńdelgen ónim úlesin 70%-ǵa deıin jetkize otyryp, agroónerkásiptik keshen ónimderiniń eksportyn 2 esege ulǵaıtý; 7 iri ekojúıe qalyptastyrý jáne ınvestısııalyq jobalardy iske asyrý esebinen 1 mln aýyl turǵynynyń tabysyn turaqty arttyrý.
Eńbek ónimdiligin 2,5 ese arttyrý maqsatyna qol jetkizý úshin joǵary sapaly tuqymdardy, mıneraldy tyńaıtqyshtardy, zamanaýı tehnıka men tehnologııany, sýarmaly eginshilikti jáne t.b. qoldaný qajet. Sondaı-aq tuqym sharýashylyǵyn memlekettik qoldaý sharalaryn iske asyrý, tuqymdardy qadaǵalaý júıesin qurý, tuqym ósirý
sharýashylyqtaryn qazirgi zamanǵy tehnıkamen jáne jabdyqtarmen tehnıkalyq jaraqtandyrý esebinen damytý josparlanyp otyr.
Mıneraldy tyńaıtqyshtardy qoldaný deńgeıin arttyrý maqsatynda ónerkásiptik óndiristiń organıkalyq tyńaıtqyshtaryn sýbsıdııalaý jáne agrohımııalyq qyzmettiń respýblıkalyq ǵylymı-ádistemelik ortalyǵynyń qyzmeti men materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn jetildirý kózdelgen.
Osy sharalardyń qabyldanýy joǵary sapaly tuqymdardy paıdalaný úlesin qajettiliktiń 93%-ynan 98%-yna deıin, mıneraldy tyńaıtqyshtardy qoldaný deńgeıin 20%-dan 29%-ǵa deıin arttyrýǵa múmkindik beredi. Nátıjesinde, dándi daqyldardyń ónimdiligi 10-15%-ǵa artady.
Tehnıkalyq jaraqtandyrý deńgeıin arttyrý maqsatynda ınvestısııalyq sýbsıdııalaý jalǵasady, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy lızınginiń baǵdarlamalary keńeıtiledi. Nátıjesinde, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jańartý deńgeıi 4%-dan 6%-ǵa deıin artady.
Sý únemdeý tehnologııalaryn keńinen engizý, sý berýdi sýbsıdııalaý tetigin jetildirý jóninde sharalar qabyldanady, Qazaqstanda demonstrasııalyq fermalar jelisin qurý jáne qýaty jylyna 1 myń qondyrǵyǵa deıingi qazirgi zamanǵy sýarý júıelerin shyǵaratyn zaýyt salý jobasy iske asyrylady. Bul sý únemdeý tehnologııalary qoldanylatyn alańdardy 450 myń gektarǵa deıin ulǵaıtýǵa múmkindik beredi.
Importqa táýeldilikti tómendetý jáne mal sharýashylyǵy óniminiń eksportyn arttyrý maqsatynda qarqyndy mal sharýashylyǵyna kóshý jalǵastyrylady. Bul úshin fermerlik sharýashylyqtarǵa mal satyp alýǵa kredıt berý kólemin ulǵaıtý, azyq óndirisin yntalandyrý, shalǵaıdaǵy mal sharýashylyǵyn jáne jaıylymdardyń ınfraqurylymyn damytý, sondaı-aq seleksııanyń qazirgi zamanǵy ádisterin, onyń ishinde jasandy uryqtandyrý men embrıondardy telýdi engizýdi yntalandyrý josparlanýda. Bul óńdeýshi kásiporyndardyń júkteme qýattylyqtaryn 100% qamtamasyz etýge, sondaı-aq mal men qustyń ónimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi.
Oblystyq deńgeıde biliktilikti damytý ortalyqtary jáne aýdandyq deńgeıde aýyldyq aqparattyq-konsýltasııalyq ortalyqtardy jańǵyrtý esebinen, sondaı-aq fermerlerdiń biliktiligin qashyqtan arttyrýdyń qazirgi zamanǵy nysandaryn engizý arqyly agroónerkásiptik keshen sýbektilerine bilim taratý júıesi jetildiriledi. «Agrarlyq ǵylymdy qarjylandyrýdyń jetkiliktiligin qamtamasyz etý jumysy jalǵastyrylady, salalyq granttyq qarjylandyrý engiziledi, sondaı-aq agroónerkásiptik keshenge jan-jaqty taldaý júrgizý, perspektıvalaryn baǵalaý, damýyn boljaý úshin mınıstrliktiń ahýaldyq-taldamalyq ortalyǵyn quryp, jumys istetý josparlanýda. Koronavırýs pandemııasy ishki naryqty qamtamasyz etý basty mindet ekenin kórsetip berdi. Sondyqtan basym eksporttyq saıasatpen qatar, ımportty almastyrý máseleleri de keshendi túrde sheshiledi. Mınıstrlik eń kóp ımporttalatyn pozısııalardy aıqyndady, bular – qus eti, shujyq ónimderi, irimshik pen súzbe, alma, qant pen balyq», dedi E.Qarashókeev.
Búgingi tańda osy baǵyttardyń árqaısysy boıynsha naqty ınvestısııalyq jobalar aıqyndalyp, iske asyrylýda. Qoıylǵan maqsatqa qol jetkizý úshin birqatar memlekettik qoldaý sharasy, onyń ishinde jeńildikti kredıt berý, sýbsıdııalaý, jer resýrstarymen, ınfraqurylymmen, ishki naryqty qorǵaý sharalarymen qamtamasyz etý iske asyrylady. Nátıjesinde, 2024 jylǵa qaraı qantty qospaǵanda, osy ónim túrleri boıynsha qamtamasyz etilý 100%, al qant boıynsha 80%-dy quraıdy.
Ulttyq jobanyń basym baǵyttarynyń biri óńdelgen aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń óndirisi men eksportyn damytý bolmaq. Bul úshin jumys istep turǵan kásiporyndardy tolyq júkteýdi, qazirgi zamanǵy kásiporyndar salýdy jáne jumys istep turǵan kásiporyndardy jańǵyrtýdy kózdeıtin sharalar kesheni ázirlendi. Búgingi tańda ınvestısııalyq jobalar pýlyndaǵy 194 joba – óńdeý óndirisiniń qosymsha ósýin jáne tıisinshe qosymsha eksport kólemin qamtamasyz etýge múmkindik beretin jańa jobalar. Osylardyń bári qosyla kelip, agroónerkásiptik keshen eksportynyń jalpy kólemindegi óńdelgen ónim úlesin 70%-ǵa deıin jetkize otyryp, agroónerkásiptik keshen ónimderiniń eksportyn 2 esege ulǵaıtý týraly alǵa qoıylǵan maqsatqa qol jetkizýge múmkindik beredi.
Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha Ulttyq jobanyń basymdyǵy et, jemis, kókónis, qant, dándi, maıly daqyldar, sút ónimderin óndirý men óńdeýdi qosa alǵanda, iri ınvestısııalyq jobalardyń aınalasynda 7 ekojúıe qalyptastyrý bolmaq. Bul qosylǵan quny joǵary túpkilikti qazaqstandyq ónim jasaýǵa qatysa alatyn keminde 350 myń fermerlik jáne úı sharýashylyqtaryn iske tartýǵa múmkindik beredi. «Jalpy, 5 jyl ishinde 4,1 trln teńgege 582 ınvestısııalyq jobany iske asyrý josparlanyp otyr. Jalpy, ulttyq jobany iske asyrý nátıjesinde bes jyl ishinde eńbek ónimdiligin 2,5 esege arttyrý, 500 myń adamdy jumyspen qamtamasyz etý, osylaısha 1 mln aýyl turǵynynyń tabysyn arttyrý josparlanýda», dedi Aýyl sharýashylyǵy mınıstri.
