Qazaqstan • 28 Qazan, 2021

Til – ulttyń uıaty

640 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Qazirgi ýaqytta qazaq tili ǵylym men bilimniń tiline aınalyp keledi. Kúnnen kúnge mártebesi artpasa kemigen emes. Árıne, zaman aǵymyna qaraı ózge tilderdi de bilgen abzal. Áıtse de, ana tilimizdiń abyroıyna nuqsan keltirip almaıyq.

Til – ulttyń uıaty

Tamyry tereńde jatqan qazaq eliniń til mádenıetin damytýǵa, ony dáripteýge, qurmetteýge degen kózqarasy kún ótken saıyn artýda. Buǵan dálel – qoǵamymyzdaǵy mem­le­kettik tilge degen suranystyń bir­tindep ósip kele jatqany. Ana tilimiz memlekettik til deńgeıine kóterilip qana qoımaı, memleket pen qoǵamdy uıymdastyrýshy, biriktirýshi kúsh­terdiń birine aınaldy.

Táýelsizdikke qol jetkizgeli qazaq tili – mádenı, ǵylymı, pýblı­sıstı­ka, resmı is-qaǵazdar tili bolyp sanalady. Sondaı-aq memleketimizdi órkendetýge sebepshi bolatyn qýatty kúsh, halqymyzdyń mádenı dárejesin kóterýshi pármendi qural.

Týǵan tiliniń taǵdyry úshin tar­tys­qa túspegen ult joq, sebebi til – ult­tyń jany, boıyndaǵy rýhy. Son­dyqtan árbir azamat ana tilin jetimsiretpeı, bosaǵadan tórge, tómen­nen bıikke kóterýge tıis. Urpaqtan urpaqqa, atadan balaǵa jetken baǵa jetpes murany qasterleýimiz qajet.

Jalpy, ult úshin tilinen qymbat nárse bolmaýǵa tıisti. Bir ulttyń tilinde sol ulttyń syry, tarıhy, turmysy, minezi aınadaı kórinip turady. Qazaq halqynyń tirshiligi­niń tiregi bolǵan qazaq tili, talaı ǵa­syrlardy basynan keshirdi, tarıh tezine de tótep berdi. Ata-babamyz at­tyń jalynda, atannyń qomynda júrip qorǵap, shuraıly da kórikti, ótkir qalpynda keıingi urpaǵyna amanat­ ete bildi.

Atadan balaǵa mura bolyp kele jatqan ana tilimizdi saqtap, keler urpaqqa jetkizý baǵytynda mem­lekettik ujymdarda, mekemelerde tildiń zańdy mártebesin kóterýimiz qajet. Jastardyń ádebıetin, máde­nıetin nasıhattaý, oqyp-úırenýge degen yqylasyn arttyrý baǵytynda ju­mystar alǵa qoıylýy shart. Sol kezde ǵana týǵan tilimiz Máńgilik elmen birge máńgilik ómir súreri anyq.

 

Qanatbek DOSYMBEK,

№8 orta mekteptiń qazaq tili men ádebıeti pánderiniń muǵalimi

 

Almaty oblysy,

Tekeli qalasy