Pandemııa jáne memlekettik qyzmet

Konferensııany kirispe sózimen ashqan Astana memlekettik qyzmet haby Basqarýshy komıtetiniń tóraǵasy Álıhan Baımenov búkil álemdi ábigerge salǵan pandemııanyń sońǵy eki jylynda memlekettik qyzmet organdarynyń biraz tyń tájirıbe jınaqtaǵanyn atap ótti. Daǵdarys jaǵdaıynda tez sheshim qabyldaý úkimetterdiń esep berýi men ashyqtyǵyna tejeý bolmaýy kerektigin aıtqan tóraǵa: «Pandemııa jedeldetken memlekettik basqarýdy sıfrly transformasııalaý azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryna nuqsan keltirmeýi tıis. Sondaı-aq ınternet pen áleýmettik jelilerge qoljetimdilik halyqaralyq quqyqpen qorǵalyp, adamnyń ajyramas quqyqtary retinde tanylýy qajet», dedi. Qazirgi tańda úzdiksiz bilim men tájirıbe almasýdyń mańyzy artyp kele jatqanyn atap ótken Á.Baımenov oıyn: «Munyń bári «jyldam jeńister» men strategııalyq maqsattar arasynda teńgerimniń bolý mańyzdylyǵyn kórsetedi», dep túıindedi.

Alqaly jıynda sóz alǵan Memlekettik qyzmet agenttiginiń tóraǵasy Anar Ja­ıyl­ǵanova bıylǵy konferensııanyń taqy­ryby baılanystar men kommýnıkasııa­lardy nyǵaıtýǵa sep bolatynyn málimdep: «Mundaı basqosý memlekettik basqarý jú­ıesin odan ári transformasııalaý maq­satynda jańa ıdeıa, tyń tásil men sheshim­der týdyratyn alańǵa aınala alady. So­nymen qatar neǵurlym tyǵyz ózara is-qı­mylǵa degen qajettilikti barynsha jaqsy kórsetedi», dedi.

Al alǵy sózinde «Memlekettik qyzmettiń bedeli qashanda joǵary bolýy kerek» degen oıyn bildirgen EYDU-nyń Mem­lekettik basqarý dırektoratynyń bas­shysy Elza Pılıchovskı uıym men hab ara­syndaǵy seriktestik týraly aıta kele: «Ko­ronavırýs pandemııasy kezinde memle­kettik qyzmettiń damýy adam aıtqy­syz ózgeristerge tap boldy. Kóptegen elderge bul baǵytta tótenshe zańnamalar shyǵarýǵa týra keldi. Sondaı-aq ǵalamdyq jylyný, kıberqaýipsizdik, mıgrasııa, jalǵan aqparattyń tez taralýy sekildi jahandyq deńgeıdegi ózekti máseleler kúrdelene tústi. Ras, muqtajdyq bolǵan jerde mindetti túrde sheshimder paıda bolady. Alaıda jahandyq deńgeıdegi osyndaı problemalar halyqaralyq sheshimdi qajet etetinin esten shyǵarmaǵanymyz jón», dedi. Sonymen qatar E.Pılıchovskı baıandamasynda EYDU-ǵa múshe elderde, ókinishke qaraı, memlekettik qyzmette áıelder men jastar sanynyń áli de az ekenine basa nazar aýdardy.

Jıynda «Memlekettik qyzmetti je­til­dirý úshin ne isteýimiz qajet?» degen suraq tóńireginde BUU DB-nyń Qazaqstandaǵy Turaqty ókili Iаkýp Berısh, Eýropalyq odaq­tyń Qazaqstandaǵy ókildigi Ynty­maq­tastyq bóliminiń basshysy Iohannes Steınbek Madsen, Dúnıejúzilik banktiń Qazaqstandaǵy óńirlik menedjeri Jan-Fransýa Marto, Qazaqstan Syrtqy ister mınıstrliginiń departament dırektory Dıdar Temenov oı-pikirlerin ortaǵa saldy.

«Kásibı ıdeıalar men tujyrymdar» atty arnaıy sessııada halyqaralyq sarap­shylar men praktıkter pandemııa­dan keıingi kezeńdegi memlekettik basqarýdyń bolashaǵyn talqylady. Sessııa spıkerleri – BUU Halyqaralyq memlekettik qyzmet jónindegi komıssııa tóraǵasy Larbı Djak­ta, Grýzııanyń burynǵy vıse-premer-mınıstri Maııa Skıtıshvılı, EYDU-nyń Paraqorlyqpen kúres jónindegi jumys tobynyń jetekshisi Drago Kosh jáne bas­qalar.

Konferensııa aıasynda qatysýshylarǵa Astana habynyń muryndyq bolýymen júzege asyrylyp kele jatqan birqatar jańa joba tanystyryldy. «Memlekettik basqarýdaǵy jáne memlekettik qyzmetterdi kórsetýdi sıfrlandyrýdaǵy ınnovasııalar úshin áleýetti nyǵaıtý» óńirlik jobasyn tanystyrǵan Koreıa Respýblıkasy Ishki ister jáne qaýipsizdik mınıstrliginiń ókili Naomı Kım bul tujyrymdamanyń Ishki ister jáne qaýipsizdik, Ekonomıka, Qarjy jáne Syrtqy ister mınıstrlikteriniń basyn biriktirý arqyly 2020 jyldan beri júzege asyrylyp kele jatqanyn aıtty. Aıta keterlik bir jaıt, bul joba Koreıa Respýblıkasy Ishki ister jáne qaýipsizdik mınıstrligi jáne Ulttyq aqparattyq qoǵam agenttigimen birlesip ázirlengen.

«Jalpy joba azamattardyń ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa, olardyń memleket ınstıtýttaryna degen senimin art­tyrýǵa, sondaı-aq memlekettik sektor­daǵy sybaılas jemqorlyq deńgeıin tómen­detýge baǵyttalǵan. Joba sheńberinde jetekshi koreı sarapshylaryn tarta oty­ryp, memlekettik qyzmetshi­lerdiń bilik­tiligin arttyrý boıynsha tal­da­malyq zert­teýler, semınarlar ótkizý, Koreıa Respýb­lı­kasynyń memlekettik mekemelerine tanys­tyrý saparlaryn uıymdastyrý kózdelgen. Nátıjesinde, memlekettik qyzmetkerler memlekettik basqarýdaǵy barynsha qo­laıly ınnovasııalyq tásilderdi jáne memlekettik qyzmet kórsetýdiń túrli ádis­terin anyqtaý jáne engizý úshin qajetti bilim men daǵdyǵa ıe bolady dep kútilýde», degen Naomı Kım habtyń bul jobaǵa 2019 jylǵy qarashada Álıhan Baımenovtiń Koreıa Respýblıkasyna sapary barysynda bastamashy bolǵanyn da aıtyp ótti. Sol kezde MOIS jáne NIA basshylyǵymen birqatar mańyzdy kezdesý de ótkizilgen.

Konferensııanyń ekinshi kúni BUU-nyń Ekonomıkalyq jáne áleýmettik máseleler jónindegi departamenti (UN DESA) jáne Qazaqstandaǵy Memlekettik basqarý aka­de­mııasynyń birlesken semınary ótti. Se­mınar barysynda Turaqty Damý Maq­sat­taryna (TDM) qol jetkizý úshin mem­le­kettik basqarýdy reformalaýdaǵy ózge­ris­ter keńinen talqylandy. Sonymen qatar Qazaqstannyń Memlekettik qyz­met agenttigi jáne HR menedjerler qa­ýym­dastyǵymen birlesken sessııa uıym­das­tyrylyp, jıynda ishki kommýnı­ka­sııa­lardyń róli men memlekettik qyzmettiń jumys berýshi retindegi brendi jan-jaqty sóz boldy.

Aýqymdy is-sharanyń sońǵy kúni mem­lekettik qyzmettterdi sıfrlandyrý men ınnovasııalar máseleleri qarastyryldy. Is-shara sheńberinde «Memlekettik qyz­metterdi usynýdaǵy sıfrlandyrý» taqyrybynda Qazaqstannyń Memlekettik qyzmet agenttigi, Koreıa Respýblıkasynyń Ishki ister jáne qaýipsizdik mınıstrligi jáne «Zerde» AQ-men birlesken paneldik sessııa ótti. Sessııa aıasynda «benchmark» jáne óńirdiń kóptegen elderi úshin erekshe qundy bolyp tabylatyn sıfrly elektrondy úkimet salasyndaǵy kóshbasshy elderdiń – Ońtústik Koreıa, Estonııa, Qytaı, Ázerbaıjan, Bangladeshtiń tájirıbesi keńinen tanystyryldy. Máselen, sessııa kezinde Koreıa Respýblıkasynyń Ishki ister jáne qaýipsizdik mınıstrligi, jahandyq elektrondy úkimet bóliminiń dırektory Songdjý Son óz elindegi sıfrly úkimettiń ereksheligi men basymdyqtary jóninde aıtsa, Estonııa elektrondy bas­qarý akademııasynyń zııatkerlik basqarý boıynsha aǵa sarapshysy Pıret Saartı Covid-19 pandemııasyndaǵy elektrondy úkimettiń jumys isteý barysyna Estonııanyń jaǵdaıyn zertteý arqyly sholý jasady.

Konferensııa aıasynda atqarylǵan is-sharalarǵa rızashylyǵyn bildirgen Ázerbaıjan Memlekettik ekzamenasııalyq ortalyq tóraǵasynyń orynbasary Bahram Halılov óz eliniń Astana memlekettik qyzmet habynyń qatysýshylary men quryltaıshylarynyń biri ekenin atap ótti. «Astana haby aýqymynda 40-tan astam el ókilderiniń basqosýy osy tuǵyrnamanyń memlekettik qyzmet salasyndaǵy ma­ńyzdylyǵyn aıqyn kórsetedi. Úsh kún ishinde orasan zor jumys atqaryldy. Biz habpen 8 jyldan astam ýaqyt boıy yn­ty­maqtastyqta jumys istep kelemiz. О́zara tájirıbemizben bólisemiz, úzdik álem­dik tájirıbeni zertteımiz. Halyq­ara­lyq deńgeıde ótken basqosý memle­ket­tik qyzmetti reformalaý salasynda atqa­rylǵan aýqymdy jumystardy kórsete al­dy», deıdi.

 «Habtyń qazirgi tańda 80-nen astam ınstıtýsıonaldyq áriptesi bar, sondyqtan úsh kúnge josparlanǵan konferensııa kezinde áriptestermen birlesken paneldik sessııalar ótkizildi. Jalpy, sońǵy 8 jyldyń ishinde biz 140-tan astam is-shara ótkizdik, oǵan 125 elden 8 myń memlekettik qyzmetshi men ǵalym qatysty. Úkimetterge olardyń júktemesin eskere otyryp kómektesý, memlekettik basqarýdy damytýdyń zamanaýı trendteri men ózge memleketterdiń tájirıbesin jaqsyraq bilý úshin jyl saıyn osyndaı aýqymdy ári konferensııalar ótkizý josparymyzda bar», degen Álıhan Baımenov pandemııa kezinde memlekettik basqarý salasyndaǵy tájirıbe jınaqtaýdan bólek jańa shynaıylyqtyń qajet ekenin de alǵa tartty.

Konferensııa sońynda qatysýshylar basqosý barysynda jasalǵan baıandamalar men pikirtalastardyń joǵary deńgeıin atap ótti. Covid-19 pandemııasy jáne ózge de jahandyq ózgerister týyndatqan jańa shyndyqqa qalaı jaýap berý kerek? Osyndaı ózekti suraqty talqylaı kele konferensııaǵa qatysýshylardyń barlyǵy memlekettik basqarý mundaı syn-qaterlerge tótep berýge ıkemdi bolýy qajet degen qorytyndyǵa keldi.