Jurtshylyqty jumyldyratyn ulttyq jobalar

Ulttyq ekonomıka mınıstrligi jo­ba­lyq basqarý saıasaty depar­ta­mentiniń dırektory Ilona Shvars­kopftyń aıtýynsha, ulttyq jobalardy iske asyrý úshin Úkimet alǵash ret memlekettik bas­qa­rýdyń jo­balyq-jelilik modelin engi­zýde. Endi memlekettik organdar sa­rapshylar men jurtshylyq ókil­deriniń tikeleı qatysýymen birlesken kross-fýnksıonaldyq jobalaý komandalaryn qalyptastyrady. Bul – za­manaýı teh­no­logııalarǵa negizdelgen jańa uıym­das­tyrýshylyq mádenıet pen mem­lekettik basqarýdyń jobalyq-jelilik modeli.

– Jobalyq basqarýdy engizý Mem­leket basshysynyń ótken jyldyń qańtar aıynda bergen tapsyrmasyna sáıkes júzege asyrylýda. Qazirgi ýaqytta mem­le­kettik organdardyń 44 jobalyq keńse­sinen turatyn jobalyq basqarýdyń bir­yńǵaı ekojúıesin qalyptastyrý aıaq­talýda. Ulttyq jobalardy iske asyrý monıtorıngi boıynsha keńse qurylyp, jumysqa kiristi. Jobalyq basqarýdyń normatıvtik jáne quqyqtyq bazasy beki­tildi. Ol jobalyq basqarýdy júzege asyrý qaǵıdalaryn jáne memlekettik organ­dardyń jobalyq basqarýdyń úlgilik reg­lamentin qamtıdy. Bul qujattar mem­lekettik basqarýdyń úsh deńgeıinde – úkimet, memlekettik organdar jáne jo­balyq toptar deńgeıinde portfelderdi, baǵdarlamalar men jobalardy basqarý jó­nin­degi memlekettik apparattyń qyzme­tin retteıdi. Árbir ulttyq joba boıynsha Premer-Mınıstrdiń orynbasarlary deńgeıinde kýrator jáne mınıstrler deń­geıinde Ulttyq jobalardyń basshylary belgilendi, – dedi departament dırektory.

Qazirgi ýaqytta memlekettik organdar ulttyq jobalardyń árbir kór­set­kishin tıisti salalar men óńir­lerge bólý boıynsha jumys júr­gizýde. Budan bólek salada, óńirde, aýdan­da, aýyldyq okrýgte árbir de­kom­po­zı­sııalanǵan kórsetkishke qol jetkizý úshin qajetti jobalar pýly anyqtalmaq.

Barlyq jobalaý qyzmeti aqparat­tyq júıede júzege asyrylady. Bul árbir mindettiń oryndalýyn baqy­laýdy ǵana emes, árbir joba boıynsha qarajattyń jumsalýyna jedel monıtorıngti de qamtamasyz etedi. Sondaı-aq jobalyq basqarýdy júzege asyrý qaǵıdalarynda jobalardy iske asyrý barysyn monıtorıngileý úshin qoǵamdyq toptar qalyptastyrý kózdelgen. Qazaqstandyqtar ulttyq jobalardy iske asyrýǵa belsene qatysady degen senim bar.

Bul rette osy jyldyń aqpanyn­da ulttyq jobalardyń júzege asy­­rylýyna monıtorıng júr­gizý ofısi qurylǵanyn atap ótken jón. Ol kezde ulttyq jobalar­dy qabyl­daý, ázirleý jáne talqylaýǵa daıyn­dyq jumystary júrgizildi. Berik nor­matıvtik baza quryldy jáne Ult­­tyq ekonomıka mınıstrligi joba­­lyq basqarý jónindegi ýákiletti organ retinde tıisti úlgilik reglamentti qa­byl­dady. Bul qujattarda ulttyq jobalardyń qalaı iske asyrylatyny jan-jaqty sıpattalǵan.

Ulttyq jobalardyń iske asyrylýyna monıtorıng júrgizý ofısiniń basshysy Arman Evnıevtiń aıtýynsha, qazaqstandyq sarapshylar halyqaralyq tájirıbeni eskere otyryp, EYDU elderinde, atap aıt­qan­da, Ulybrıtanııa, AQSh, Aýst­ra­lııa, Kanada memleketterinde qol­da­ny­latyn úzdik tájirıbelerdi beıimdeý arqyly biregeı jobalyq-jelilik tásildi ázirledi.

– Munyń bári zerdelenip, mem­lekettik sektorǵa beıimdeldi. Osynyń negizinde jeke jaýapkershilik, naqty maq­sattar, ındıkatorlar, apta saıyn­ǵy sprıntter, ıaǵnı segmentter ne­gizinde qurylǵan jumystyń aıqyn yr­ǵaǵy jatyr. Biz barlyq KRI-dy de­kom­pozısııalaǵanda naqty joba­larǵa shyǵamyz jáne árbir jobaǵa kes­te­ge sáıkes qajetti qoldaý alýǵa, óz min­detteri men problemalaryn es­kala­­sııalaýǵa múmkindik bere­miz. Eń bas­tysy, barlyq jobalyq tásil qo­ǵam­­nyń ulttyq jobalardy monı­to­rın­gileýge, baqylaýǵa tikeleı qaty­sýyn qarastyrady, – dedi Arman Evnıev.

Onyń aıtýynsha, árbir ulttyq joba salalar men óńirler bo­ıyn­sha bólshektep baılanystyratyn baǵdarlama bolyp sanalady. Son­dyqtan árbir qoǵam belsendisi, árbir sarapshy óziniń múmkindikterine, múddelerine qaraı qoǵamdyq monı­torıngtiń múshesi bolýǵa, aqparat­tyq júıelerge qoljetimdilik alýǵa jáne monıtorıngke, talqylaýǵa, KRI túzetýge ne bıýdjet somasyna, shyǵys­tarǵa, mindetterdi oryndaýǵa jáne kez kelgen aýytqýlarǵa qatysýǵa múmkindigi bar.

– Bul – shynaıy múmkindik. Mu­nyń bári Úkimettiń osy qaýlysynda jáne tıptik erejede kórsetilgen. Bar­shańyzdy onymen tanysýǵa jáne osy jumysqa qatysýǵa shaqyramyz. Jaqyn arada jumys isteýge, osy jumysqa jáne qoǵamdyq uıymdarǵa qatysýǵa daıyn kez kelgen bastamashyl toptarǵa ún qosýǵa daıynbyz. Memleket basshysy Ulttyq jobalar aýqymy boıynsha ǵana emes, iske asyrý formaty boıynsha da ulttyq jobalarǵa aınalýy úshin osyndaı mindet qoıdy. Biz ony jobalyq-jeli­lik model dep ataımyz, – dedi ol.

Arman Evnıevtiń pikirinshe, joba­lyq basqarý jylyna memlekettik bıýdjetti 1 trln teńgege deıin únem­deýge múmkindik beredi.