Alaman aıtystyń Nur Otan partııasynyń qoldaýymen jáne oblystyq mádenıet basqarmasynyń basshysy Erlan Qalmaqovtyń tikeleı uıymdastyrýymen ótkenin aıta ketý kerek. Nur Otan partııasy oblystyq fılıalynyń aralasýymen qomaqty júlde qory jınalyp, bas báıgege Qostanaı avtozaýytynan shyqqan sý jańa jeńil kólik tigildi.
Aıtysty Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Júrsin Erman júrgizip otyrdy.
– Búgin qazylar alqasynyń músheleri, jan-jaqtan kelgen aqyndar aıaýly babamyz Ybekeńniń zıratyna baryp zııarat etip, eskertkishine basymyzdy ıip, gúl shoǵyn qoıdyq. О́ıtkeni qazaqta Ybyraıdyń orny qashanda bólek. Bul – búkil oqý-aǵartý júıesiniń basynda turǵan adam. Bizdiń bárimiz Ybekeńniń mektebinen shyqqan shákirttermiz. Qostanaı oblysy – Qazaqstannyń ekonomıkasyn tirep turǵan qara shańyraqtardyń biri. Bıyl biraz qıynshylyqtar bolyp jatyr, astyq az bolyp qaldy. Desek te oblystyń ekonomıkalyq órleýi kóz qýantady. Osy óńirde Qostanaıdyń ózinde ashylǵan iri óndiris oshaqtary elimizdegi jańa talpynystardyń, izdenisterdiń, zamanaýı ekonomıka júrgizýge baǵyttalǵan jumystardyń kórinisi. Bizdiń aqyndarymyz búgin sol áriden tartyp, Ybekeńnen bastap, Qostanaıdyń búgingi kelbeti men osy jerde týǵan ult maqtanyshtarynyń beınesin sózben somdap, táýelsizdik jemisterin jyrǵa qosady ǵoı dep úmittenemiz. Endi sózdi sozbaqtamaı aldaryńyzǵa kelip turǵan aqyndardy kórseteıik, – degen Júrsin aǵamyz jurtty kóp kúttirmeı alǵashqy aınalymda óner kórsetetin jeti juppen tanystyryp ótti.
Aýzymen qus tistegen nebir dúldúlder qatysqan dúbirli báıgede qostanaılyq Saltanat О́telbaeva, Toba О́tepbaev, Aıbar Raǵatovtar, Arqalyqtan kelgen Batyrlan Saǵyntaev, qyzyljarlyq Jarqyn Juparhan, kerekýlik Aspanbek Shuǵataev, qyzylordalyq Meıirbek Sultanhan, Túrkistannan Qalıjan Bildáshev, Oraldan Jansaıa Mýsına, Almatydan «Altyn dombyra» ıegeri Rústem Qaıyrtaıuly men Shuǵaıyp Sezimhan, qaraǵandylyq Tilegen Ádilov syndy aqyndar baq synasty.
Sahnaǵa birinshi bolyp Túrkistannan kelgen Qalıjan Bildáshev pen Jaıyqtyń Jansaıasy shyqty.
– Assalaýmaǵaleıkúm, armysyzdar,
Sar dalanyń tósinde saıran salyp,
Sary bıdaıyn qambada sapyrǵan el.
О́nimderin shetelge eksporttap,
Memleketti baılyqqa batyrǵan el.
Qambasy qazynaly Qostanaıym,
Qazaqtyń etip turǵan atyn dálel.
Bir ýys bıdaıyna biraz eldiń,
Eki qolyn jaıdyryp otyrǵan el! –
dep aldymen dándi ólkeniń dańqyn óleńmen órgen Qalıjan aqyn qarsylasyn keńes kezeńinen kele jatqan eski kombaınǵa teńedi. Jansaıa da qalyspady, kóne kombaın bolyp sóılep: «...Ázirge probegim nól bolyp tur, keńestiń kózin kórgen jylymyz bar. О́zim de sharshap kettim, sharýany qylatyn bolsańyzdar, qylyńyzdar, garajda turyp-turyp áıtpese, tot basyp shirip keter túrimiz bar», dep utymdy jaýap qatyp kórermen qoshemetine ıe boldy. Áıtse de, qos aqyn qyz ben jigit aıtysynyń jaqsy úlgisin kórsetip, tartysty óner kórsetkenimen, taqyrypqa dendep boılaı almady.
Shymkenttik Nurlan Esenqulov pen qostanaılyq Saltanat О́telbaevanyń tartysy da tartymdy shyqty. Aıtysty sınkretti óner desek, Nurlannyń aqyndyq, ánshilik, dilmár-sheshendik qyry tolysqan naǵyz aıtysker ekeni aıqyn kórinis tapty. Ulttyq ǵylym men ónerdiń bastaýynda turǵan Tobyl topyraǵynyń uly perzentterin dáriptep jyryna arqaý etken aqynnyń:
– Qostanaı, tuńǵyshtardyń qaǵanysyń,
Baıdyń jalǵyz ulyndaı baǵalysyń.
Torǵaıda mektep ashqan eń alǵashqy,
Maqtan tutam Ybyraı babam isin.
Eń alǵash til bilimin júıelegen,
Ahmet alyp tulǵa qoǵam úshin.
Alǵashqy ult romanyn jazyp bergen,
Mirjaqyp terbegende qalam ushyn
Eń alǵashqy avtory balladanyń,
Qaınekeı sáýle shashqan sanań úshin,
Eń alǵashqy jýrnaldy basyp shyqqan,
El yrza Muhametjan aǵam úshin.
Eń alǵash hordy qurǵan Baıqadamov,
Sazbenen saıratqandaı dala qusyn, –
degen madaǵy qostanaılyqtardyń rýhyn asqaqtatyp, zalda otyrǵan qalyń kórermenniń dý shapalaq bolyp kóterilgen ystyq yqylasyna bólendi.
Qazylar alqasynyń quramynda ataqty jyrshy Almas Almatov ta otyrdy.
– Tobyl óńirindegi búgingi merekege elimizge belgili aqyndar keldi. Ybyraı eliniń mereıin asyryp, táýelsizdigimizdi jyrǵa qosty. Buǵan deıingi tarıhta belgili nemese nazardan tys qalyp kele jatqan úlken máselelerdi qozǵap, aıtystyń kórigin qyzdyrdy. Qostanaı – ulttyń altyn tuǵyryndaı bolǵan qasıetti meken ǵoı. Batyrdy da, aqyndy da, jyraýdy da, ǵalymdy da ushyrǵan ulttyń altyn uıasy. Sondyqtan keleshekte Tobyl-Torǵaı óńirindegi aqyndyq, jyraýlyq mektep te óristeı túsedi dep oılaımyn, – dedi áıgili jyraý.
«Qyzyl aımaqtyń» qyspaǵynan qutyla qoımaǵan jergilikti jurttyń aıtysty saǵynyp qalǵany kórinip turdy. Muny qazylar alqasynyń tóraıymy Ásııa Berkenova da tilge tıek etip ótti.
– Pandemııa kezinde ónerge sýsap qalǵan kópshiliktiń búgin bir úlken rýhanı qazynaǵa kenelgendeı áserde bolǵany anyq. Aqyndar da jaqsy óner kórsetti. Qoǵamdaǵy, bilim salasyndaǵy, ulttyq tárbıege qatysty ózekti máseleler aıtyldy. Qostanaıdan eki aqynymyz shyqty. Ekeýi de jaqsy óner kórsetip, súbeli sóz aıta bildi, – dedi halyq aqyny.
Qazylar alqasynyń sheshimimen 3-oryndy Saltanat О́telbaeva men Nurmat Mansurov ıelenip, júldegerlerdiń árqaısy 500 myń teńgeden aqshalaı syılyq aldy. 2-oryn arqalyqtyq aqpa jyrdyń sheberi Batyrlan Saǵyntaev pen Syr súleıleriniń izin basyp kele jatqan Meıirbek Sultanhanǵa buıyrdy. Ekeýi de 1 mln teńgeden aqshalaı syılyq aldy. Al birinshi oryndy jeńip alǵan altyn dombyra ıegeri Rústem Qaıyrtaıuly 2 mln teńge syılyqqa ıe boldy. Aıtystyń bas júldesi – Qostanaıda qurastyrylǵan temir tulpardy almatylyq aqyn Shuǵaıyp Sezimhan enshiledi. Sý jańa Chevrolet Nexia kóliginiń kiltin jeńimpazǵa Qostanaı oblysy ákimniń orynbasary Arman Ábenov tabys etti.
Alaman aıtysqa qatysqan aqyndardyń eshqaısy qur qol qaıtqan joq. Júldege ilinbegen júırikterge oblys ákimdigi Tátiqara jyraý, Y.Altynsarın, M.Dýlatov, M.Seralın, E.О́mirzaqov atyndaǵy arnaýly syılyqtar tabys etti. Al Nur-Sultandaǵy Y.Altynsarın atyndaǵy bilim akademııasynyń atynan arnaıy kelgen tarıh ǵylymdarynyń doktory Maqsat Alpysbes aıshyqty aıtys kórsetken túrkistandyq aqyn Qalıjan Bildáshevke 300 myń teńge kóleminde arnaıy syılyq tabystady.
QOSTANAI
