Jańǵyrý jolynyń jaýapkershiligi

Jergilikti bılik basshylarynyń halyq aldyndaǵy dástúrli esepteri jyl saıyn jańa sıpat alyp keledi. Turǵyndar jyldyń basty jıynynda tirshilik aýanyndaǵy máselelerdiń ashyq kórinis tabýyn, istiń nátıjesin, ýádeniń údesin naqty bezbendeýdi talap etýde. Muny el ishindegi belsendiliktiń artýy, talaptyń kúsheıýi, senimniń artýy dep te baǵalaýǵa bolady. Osy turǵydan qaraǵanda, Aqmo­la ­obysynyń ákimi Qosman Aıt­mu­hametov baıandamasyn barynsha shymyr shıratyp, memlekettik tapsyr­malardyń tııanaǵy arqyly óńir tur­ǵyndarynyń qoǵamdyq ómirdegi qa­tynasyn baǵamdaýyn sátti qadam sa­naımyz. Ákim aldymen «Máńgilik El» jobasynyń generatory – «Qaza­q­stan-2050» Strategııasynyń mańyz­dylyǵyna toqtalyp, Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń Joldaýynan túıin jasady. Memleket basshysynyń «Qazaq­stan-2050» Strategııasy – bar­lyq salany qamtıtyn jáne úzdiksiz ósýdi qamtamasyz etetin jańǵyrý joly. Ol – eldigimiz ben birligimiz, er­li­gi­miz ben eńbegimiz synalatyn, synala júrip shyńdalatyn úlken emtıhan. Strategııany múltiksiz oryndap, emtıhannan múdirmeı ótý – ortaq paryz, abyroıly mindet!» ekendigin alǵa tartty. Astanalyq oblys bul mindetterdi abyroımen atqaratynyna, Táýelsiz Qazaq eliniń álemdegi ozyq 30 memlekettiń qataryna qosylýyna úles qosatynyna senimdi, oǵan jyldar boıǵy jetistikterimiz negiz bolady, dedi Qosman Qaıyrtaıuly. Oblys 2013 jyly 105,9 paıyz­dyq óńirlik jalpy ónim ósýi jónin­degi mindet údesinen kórindi. Aýyl sharýashylyǵyndaǵy (135,7 paıyz), saýdadaǵy (118,7), kólik salasyndaǵy (107 paıyz) serpilis is júzindegi ekonomıkalyq ósim 10 paıyzdan asyp tústi. О́ndiristi damytýǵa 140 mıllıard teńge qarjy jumyldyrylǵan. Onyń 64 paıyzy sharýashylyq ny­san­darynyń úlesinde. Bul maqsat­taǵy ınvestısııanyń 11 paıyzy kásiporyndardyń jeke salymda­ry ekendigi ustanǵan baǵyttyń be­kem­digin aıqyndaıdy. Sondaı-aq, ekonomıkanyń naqty sektoryndaǵy serpilis pen «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasynyń júzege asyrylýy nátıjesinde 10700 jańa jumys orny quryldy. О́ńirdegi ortasha aılyq jalaqy mólsheri 6,1 paıyzǵa ósip, 78881 teńgeni qurap otyr. Aqmolalyqtar údemeli ındýstrııa­lyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy sheńberinde aıtýly tabystarǵa qol jetkizgeni taldap kórsetildi. Bul sala­ǵa ınvestısııa tartý 2012 jylmen sa­lystyrǵanda 20 paıyzǵa ulǵaıyp, 59 mıllıard teńgege jetti. Onyń qaı­­tarymyna qatysty taý-ken, mashına jasaý, qurylys ındýstrııasy, azyq-túlik ónimderi salasyndaǵy ıgi tájirıbeler ortaǵa salyndy. Ásirese, «KamAZ-Injınırıng», «Vektor» kombaın zaýyty, «ENKI» keramıkalyq kirpish zaýyty, Stepnogordaǵy «Arystan» qubyr zaýyty, «Astana-oıl» munaı kompanııasy jáne basqa kásiporyndardaǵy tehnologııalyq jańǵyrtýlar úlgi etip usynyldy. Jalpy, osy baǵdarlama aıasynda sońǵy úsh jylda 102 mıllıard teńgeniń 39 jobasy iske asyrylyp, mundaǵy úles 25 paıyzdy enshileıtini úlken tabys deýimiz kerek. Onyń ústine, bulardyń kóbisi daıyn ónim shyǵarýǵa baǵyttalǵan. Memleket basshysynyń Joldaý­daǵy agroónerkásip keshenin damytý jónindegi nusqaýlary jumysty jańasha uıymdastyrýdy talap etedi. Bul oraıda da jaqsy qadam­dar barshylyq. Dıqandar gektar túsimdiligin 12,2 sentnerge jet­ki­zip, 5,1 mıllıon tonna astyq jınady. Baıandamashy muny ozyq tehnologııalardyń engizilýimen, mashına-traktor parkiniń 6 mıllıard teńgege jańǵyrtylýymen baılanys­tyrdy. Qazirgi kúni kóktemgi dala jumystaryna daıyndyqtyń keshendi sharalary júrgizilýde. Prezıdent jer qatynastaryna aıryqsha kóńil bólip otyr. Bul oraıda, aýyl sharýashylyǵynyń jer aınalysyna 352 myń gektar jer engizilgen. Iаǵnı salany ártaraptandyrý úrdisi ekpin alatyn túri bar. Aglomerasııalyq saıasat ta tyńǵylyqty atqarylatyn bolady. Oblysta kásipkerlik óńir ekonomı­kasynyń tórtten birin kóterip tur. Muny jyl ishinde shıkizattyq emes eksport ónimderiniń 42,6 paıyzǵa óskendigimen de baılanystyrýdyń artyqtyǵy joq dep oılaımyz. О́ńir basshysy áleýmettik saladaǵy ahýaldyń jaqsarǵanyn tabystar túıini retinde baǵalady. Byltyr turǵyn úı qurylysyna 12 mıllıard teńge qarjy quıylyp, 259 myń sharshy metr jaıly páter paıdalanýǵa berilgen. Býrabaı kýrortty aımaǵyn damytýmen qatar, ondaǵy júktemeni azaıtý maqsatynda ózge óńirlerdegi týrıstik ındýstrııany damytý baǵytyndaǵy qolǵa alynǵan jumystar jıynǵa qatysýshylar tarapynan qoldaý tapty. Bul jolǵy esepte baıandamany talqylaý suraq-jaýap túrinde órbidi. «Kókshetaý» mádenıet saraıynyń májilishanasyna ornalasqan tórt mıkrofon tynymsyz jumys istep turdy. Qoıylǵan suraqtar da kóp edi. Olardyń bárine tııanaqty jaýaptar qaıtarylyp, keıbireýleri boıynsha sol mezette tıisti tapsyrmalar berilip jatty. Áıtse de, sońǵy kúnderdiń basty oqıǵasy – valıýta baǵamynyń óz­geristerine qatysty oblys ákimi ke­ńi­­nen túsinik bergenin aıta ketý kerek. Baǵanyń turaqty bolýy oblys ákimdiginiń muqııat baqylaýynda. Byl­tyr dúkender men bazarlarǵa qaraǵanda baǵa 10-20 paıyzǵa tómen bolatyn 571 jármeńke uıymdastyrylyp, 1,3 mıllıard teńgeniń ónimi satylǵan eken. Dástúr bıyl da jalǵastyrylýda. Taýar óndirýshilermen, saýda uıym­darymen 530 memorandýmǵa qol qoıy­lyp­ty. Qabyldanǵan sharalardyń nátıjesinde tutyný baǵalarynyń, tarıfter baǵamynyń ındeksi tómendeý ústinde. Baqbergen AMALBEK, «Egemen Qazaqstan». Aqmola oblysy.