Kollajdy jasaǵan Záýresh SMAǴUL «EQ»
Jarystyń alǵashqy kúni elimizdiń erler men áıelder quramasy úsh júldege ıelik etkende, barsha qazaq jankúıeri kádimgideı marqaıyp qaldy. 64 kılo salmaqtaǵy Rahat Jańanıet bastapqy básekelerde grekııalyq Savvaıa Karakızıdıs pen túrikmenstandyq Muhammed Kosekovtiń aıaǵyn kókten keltirse, jartylaı fınalda belorýssııalyq Pavel Gladkıhty jeńdi. Aqtyq synda tájikstandyq Hýshkadam Khýsravovty qapy qaldyrǵan qandasymyz álem chempıony atandy.
58 kılo salmaqtaǵy Bolatbek Raıymqulov ta alǵashqy aınalymda bos bolyp, kelesi kezeńde ázerbaıjandyq Eıvas Bahshıevten basym tústi. Jartylaı fınalda qandasymyzdyń joly Tájikstannyń ataqty balýany Aqmalıddın Karımovpen qıysty. 30 jastaǵy Dýshanbeniń týmasy 2010-2020 jyldar aralyǵynda álem chempıonatynda jeti ret jeńis tuǵyryna kóterilgen. Naqtylap aıtsaq, sol jarystarda tórt kúmis pen úsh qolany oljalady. Bul aıqasta Aqmalıddın aılasyn asyryp ketti. Odan keıin marokkolyq Iаser Boýhesonnan basym túsken Bolatbek qola medaldy enshiledi.
Áıelder arasynda 54 kılo salmaqtaǵy Gúldana Álmuhanbetovanyń juldyzy jandy. Jarysty basynan aıaǵyna deıin bir demmen ótkizgen ol moldovalyq Ana-Marııa Chobaný, reseılik Álııa Bıkkýjına jáne mońǵolııalyq Baıýarma Nekhıtbaatardy jolynan yǵystyryp, altynnan alqa taqty.
Kelesi kúnderi de shıelenisti básekeler jalǵasty. 79 kılo salmaqtaǵy Aıdyn Dartaev úshinshi oryndy ıelense, 65 kılo salmaqtaǵy Ajar Salyqova kúmis júldeger atandy. Taǵy bir kúmis medaldy Dildash Quryshbaeva enshiledi. 72 kılo salmaqta synǵa túsken qazaq balýanynan biz osy joly altyn kútken edik. Sebebi osyǵan deıin ol 2014 jyly Narıtada, 2019 jyly Seýlde kúmis medal ıelense, 2013 jyly Sankt-Peterbýrg, 2015 jyly Kasablanka jáne 2016 jyly Sofııada qola júldeni enshiledi. Bul joly fınalda ol Izraıl sportshysy Alıs Shlezıngerge jol berdi. Osylaısha, Dildash álem chempıonatynyń alty dúrkin júldegeri atanyp otyr.
О́tkenge zer salsaq, Qazaqstan samboshylarynyń álem chempıonattarynda oljaǵa kenelgen kezderi az emes ekenine anyq kóz jetkizýge bolady. Qazaq jankúıerleri alǵashqy altyn medaldyń syńǵyryn 1993 jyly estidi. Ombyda uıymdastyrylǵan dúbirli dodada Baýyrjan Sadyhanov qarsy kelgenderdi qoǵadaı japyryp, bas júldeni oljalady. Osylaısha, semeılik balýannyń esimi táýelsiz elimizdiń tarıhynda álem chempıony atanǵan tuńǵysh samboshy retinde tarıhta qaldy. Sadyhanovqa deıin KSRO dáýirinde Qanat Baısholaqov pen Asqar Shaıhıevtiń dál sol bıikten kóringenin aıta ketken abzal. Olardan bólek, Aısara Kerimbekova, Sálken Jartybaev, Rýslan Seıilhanov, Ǵalymjan Jylkeldıev, Qarlyǵash Ájimova, Almagúl Kashına, Berik Jetpisbaev, Qaırat Kúnsafın jáne taǵy basqa júldegerler sanatyna qosylǵan samboshylardyń ónerleri kópshilik kóńilinen shyqty.
Tórtkúl dúnıeniń teńdessizderi jınalǵan jarysta Qazaq eliniń toǵyz óreni jeńis tuǵyrynyń eń bıik satysyna kóterildi. HHI ǵasyr tabaldyryqtan attaǵan tusta Ashat Shaharovtyń shoqtyǵy bıik boldy. 2000, 2004 jáne 2005 jyldary ótken jarystardyń úsheýinde de Aqtóbeniń arlany qarsylas shaq keltirmedi. 2001 jyly Batys Qazaqstan oblysynyń ókili Qonys Jetpisov jeńiske jetti. Odan keıin Erbolat Baıbatyrovtyń baq juldyzy jarqyraı jandy. Jaıyqtyń jaǵalaýynan kelgen jigerli jigit 2008-2011 jyldar aralyǵynda aldyna jan salmaı, tórt dúrkin álem chempıony atandy. Sondaı-aq Dáýren Jaınaqov (2009), Azamat Muqanov (2010), Beıimbet Qanjanov (2015), Eset Qýanov (2017) jáne Nurbol Serikovke (2018) de bul beles bir-bir retten baǵyndy. Mine, endi Rahat Jańanıettiń juldyzy jarqyraı jandy.
Atalǵan jarysta oljaǵa molynan kenelgen balýandardyń tizimin Erbolat Baıbatyrov bastap tur. Oraldyń oǵlany jeńis tuǵyryna baqandaı jeti ret (4 altyn+1 kúmis+2 qola) kóterilgen eken. Ashat Shaharov (3+0+2), Azamat Muqanov (1+0+4) jáne Asylbek Álkeı (0+1+4) bes márte dál sondaı qurmetke bólendi. Dinmuhamed Músirálıevke osyndaı baq tórt ret (0+1+3) buıyrdy.
Áıelder sambosy jaıynda áńgime qozǵasaq, eń birinshi kezekte Sáýle Ǵabdýllınanyń esimi eske túsedi. Ol – qazaq qyzdary arasynan shyqqan tuńǵysh álem chempıony. Burynǵy Torǵaı oblysynyń týmasy 1995 jyly Tokıoda altynnan alqa taǵyp, Alash jurtyn qýanysh pen shattyqqa bóledi. Odan keıin bul belesti Raısa Baıalıeva baǵyndyrdy. Aqtóbe qalasynda quqyq qorǵaý salasynda qyzmet etip júrgen jerlesimiz 2007 jyly tórtkúl dúnıeniń teńdessizi dep tanyldy. Sáýle men Raısa apaılarynyń erligin 2014 jyly Gaýhar Turmahanova qaıtalady. Ol Narıtada shymyldyǵy túrilgen dodada shashasyna shań juqtyrmady. Sóıtip, qyzdar arasyndaǵy álem chempıondarynyń sany ázirge úsheý edi. Kúni keshe olardyń qataryna Gúldana Álmuhanbetova qosyldy.
Jıi-jıi jeńis tuǵyryna kóterilgen burymdylar arasynda Dildash Quryshbaevanyń (0+3+3) aldyna túsetin eshkim joq. Ol álemdik dodada alty júlde alsa, Raısa Baıalıeva (1+1+3) bes ret úzdikter qatarynan kórindi. Al Sáýle Ǵabdýllına tórt (1+0+3) jáne Almagúl Kashına úsh márte (0+0+3) júldegerler sanatyna qosyldy.
Qazaqstannyń erler quramasy jalpykomandalyq esepte buǵan deıin úsh ret úshinshi oryndy ıelengen edi. 2009 jyly Salonıkıde jáne 2010 jyly Tashkentte ótken dúnıejúzilik dodalarda eki altynnan oljalady. Grekııada Erbolat Baıbatyrov pen Dáýren Jaınaqov jeńimpaz atansa, Arman Sársenbın kúmis, al Azamat Muqanov pen Asylbek Álkeı qolaǵa qol sozdy. О́zbekstanda Erbolat Baıbatyrov pen Azamat Muqanov birinshi jáne Arsen Hatıp (68 kılo) pen Saıat Shamshıev úshinshi oryndardy ıelendi.
2005 jylǵy álem chempıonaty Astanada dúrkirep turyp ótkeni esimizde. Sol jarysta da Qazaqstannyń samboshylary jalpy esepte Reseı men Mońǵolııadan qalyp qoıyp, úshinshi orynǵa taban tiredi. Qandastarymyzdyń arasynan 74 kılo salmaq dárejesinde kúresken Ashat Shaharov altyn tuǵyrǵa kóterildi. Osy básekelerdi tamashalaý úshin sport keshenine arnaıy atbasyn burǵan sol kezdegi Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Ashatqa júldeni óz qolymen tabys etken edi. Dıdar Moldaǵalıev pen Arsen Hatıp fınalda utylsa, Tımýr Ońdaǵanov pen Dinmuhamed Músirálıev qola medaldy qanaǵat tutty. Odan bólek, 1994 jyly Novı-Sadta (5 qola) jáne 2002 jyly Panamada (1 kúmis, 4 qola) bes júldege ıelik etken samboshylarymyz eń jaqsy nátıje kórsetti.
Burymdylar eń kóp júldeni 2005 jyly Astanada aldy. О́z elimizde ótken baıraqty básekede bes arýymyz jeńis tuǵyrynan qol bulǵady. Olar – Juldyz Aıtmaǵambetova (kúmis), Kelbet Nurǵazına, Raısa Baıalıeva, Dınara Orazbekova jáne Almagúl Kashına (qola). 2010 jyly Tashkentte Álııa Jylqybaeva fınalda utylsa, Lenarııa Menǵazova, Almıra Isataeva jáne Anar Seıtimova úshinshi satyǵa taban tiredi. Balýan qyzdarymyz úshin eń tabysty jarystar osylar.
Jerlesterimiz jaýyngerlik sambodan da jaqsy nátıje kórsetti. Raıhan Mádıdiń de bas júldeni oljalaýyna múmkindigi boldy. 98 kılo salmaqta kúsh synasqan qazaqtyń qaısar uly qarsylastaryn sypyra utyp, fınalǵa shyqty. Biraq abaısyzda alǵan jaraqatynyń kesirinen sheshýshi aıqasqa shyǵa almaǵan Rahat kúmis medaldy qanaǵat tutty. Nurken Dombaev (58 kılo), Ádilbek Seıisov (64 kılo) jáne Ýmar Iаnovskıı (88 kılo) úshinshi satyǵa turaqtady.
