Qoǵam • 16 Qarasha, 2021

Aqyl-oı ónimderiniń eksporty

280 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Qazaqstandyq ǵalymdardyń 14 ǵylymı ázirlemesi halyqaralyq naryqqa shyqty jáne endi Qytaı, Reseı, Túrkııa, Grýzııa, Chehııa, Qyrǵyzstan sııaqty elderge eksportqa shyǵarylyp jatyr. Barlyq joba Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Ǵylym qorynyń qoldaýymen júzege asyryldy. Satý kólemi júzdegen mıllıon teńgeden asyp, ǵalymdar passıvti kiris alyp otyr. Ǵylymı ázirlemelerdiń qatarynda – kobalt-57 radıoızotopy, zeńge qarsy dárilik preparat, medısınalyq, taǵamdyq jáne turǵyn úı-jaılardy sanasııalaýǵa arnalǵan bıopreparattar, sút sarysýy negizindegi sýsyndar, probıotıkter jáne taǵy basqalar bar.

Aqyl-oı ónimderiniń eksporty

«Ǵylym qory óziniń 15 jyl­dyǵyn atap ótip jatyr. Sońǵy eki jylda 130-ǵa jýyq joba qarjylandyryldy. Qor – ǵylymı jáne ǵylymı-tehnı­ka­lyq qyzmet nátıjelerin kom­­mersııalandyrýǵa arnal­ǵan jobalardy granttyq qar­jy­landyrý boıynsha operatory. Búgingi tańda biz 113 ǵylymdy qajetsinetin óndiristi iske qostyq, onyń 14-i ónim eksportyna shyǵaryldy. 1,5 myńǵa jýyq jumys orny quryldy. Zııatkerlik menshik avtorlary men ǵylymı ázirlemelerdi paıdalanatyn kásiporyndar arasynda 45 lısenzııalyq kelisim jasaldy», dep atap ótti Ǵylym qory basqarmasynyń tóraǵasy Aryn Orsarıev.

Iаdrolyq fızıka ınstı­tý­ty­nyń ǵalymdary koba­lt-57 radıoaktıvti ızotopyn arzan baǵamen óndirýdiń jańa tehnologııasyn jasady. Bul ónim ıadrolyq medısınada, ǵylymı zertteýlerge ar­nalǵan quraldardy óndirýde medısınalyq tomograftardyń jumys isteý sapasyn baqylaý úshin qoldanylady. Joba kom­mersııalandyryldy jáne otan­dyq ǵalymdardyń tehnologııa­sy boıynsha kobalt-57 ızo­to­pynyń eritindisi ónerkásip óndirisiniń kóleminde shyǵaryla bastady. Qazaqstandyq ónim halyqaralyq naryqqa shyǵyp, búginde kobalt radıoızotopy partııasy Reseıge jetkizilýde.

Memlekettik qoldaýdyń nátı­jesinde qazaqstandyq ǵa­lymdar sheteldik ǵalym­darmen qatar medısına, nano jáne bıotehnologııa, jasandy ıntellekt, geologııa, mıneraldyq jáne kómirsýtekti shıkizatty qaıta óńdeý, aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń qaýipsizdigi jáne ekologııa salalaryndaǵy zamanaýı ázirlemelerge qatysyp jatyr. Ǵylym qorynyń qol­daýymen elimizde jel jáne kún energııasyn óndiretin biregeı gene­ratorlar óndirisi jolǵa qo­ıylǵan.

«Qondyrǵy syrtqy qýat kózin qosýdy qajet etpeıdi, ne­gizgi jáne rezervtik qýat kózi retinde paıdalanylady. So­nymen qatar elektr jeli­si­nen alys ornalasqan nysan­dardy qýatpen jabdyqtaý máselesin sheshý­ge múmkindik beredi. Jel generatorlary jelge, da­ýyl­ǵa, muz qatýǵa, tómen tem­pe­ratýraǵa tózimdi. Atalǵan gene­ratorlardy jergilikti jer­diń geografııalyq jáne klı­mat­tyq erekshelikterine qa­ra­­mastan paıdalanýǵa bolady. Qondyrǵylar úlken sura­nys­qa ıe, búgingi tańda satylym kólemi 100 mln teńgeden asty», dedi joba jetekshisi Janbolat Muzbaev.

Mıkrobıologııa jáne vırýsologııa ınstıtýtynyń ǵa­lym­dary zeńge qarsy «Ro­zeo­fýngın-AS» preparatyn oılap tapty. Jaqpa teri mıkozdaryn emdeýge arnalǵan jáne joǵary tıimdiligin kór­setti. Preparat biregeı qura­my­men jáne zeńge qarsy áser etý spektriniń keńdigimen erek­she­lenedi. «Rozeofýngın-AS» pre­paraty Dıagnostıkalaý men emdeýdiń klınıkalyq hattamasy dárileriniń tizimine jáne Qazaqstandyq ulttyq dárilik formýlıaryna kirdi.