Teatr • 18 Qarasha, 2021

Fentezı stılindegi «Alpamys»

393 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Elimizdegi sáni men saltanaty kelisken óner ordalarynyń biri – «Astana Opera» teatrynyń repertýar qorjyny taǵy bir tamasha týyndymen tolyqpaq. El Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵyna oraı 3-4 jeltoqsan kúnderi «Astana Opera» sahnasynda Káýken Kenjetaevtyń lıbrettosyna jazylǵan Erkeǵalı Rahmadıevtiń «Alpamys» batyrlyq operasynyń tusaýy kesiledi. Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qoldaýymen daıyndalǵan spektakldiń qoıýshy rejısseri – Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Reseıdiń halyq ártisi Iýrıı Aleksandrov.

Fentezı stılindegi «Alpamys»

Ulttyq epostyq jyr – «Al­pamys batyr» dastany qaıshylyqqa toly qyzyqty sıýje­timen qatar, baqyt, erkin­dik pen týǵan jer úshin qazaq halqynyń kúresi hám mahabbatyn jyrlaıtyn úzdik shy­ǵarma. Al osynaý sıqyrly sóz áýezi sezim terber saz saryny­men jalǵanǵanda áser tipti erek. Sondyqtan bolsa kerek, týyn­dynyń birizdi mýzykalyq dramatýrgııasy shyǵarmashylyq toptyń kóńilin birden baýrapty.

– Sýretshilermen birge qoıylymnyń janryn fentezı dep tańdadyq. Tańǵajaıyp oqıǵalarmen jáne túrlenýlermen qatar sahnada shyn máninde shekspırlik qushtarlyq sharyq­taı túsedi. Mysaly, Taıshyq hannyń beınesi – óz qyzyn óltir­gen adamnyń qasireti. Oryndaýshy bul kóriniske óte mu­qııat, jan-jaqty qaraýy tıis. Al Alpamysty óte roman­tı­kalyq sıpattalǵan, tipti jan tebirenterlik keıipker dep te aıtar edim. Ol – qarýdy sheber ıgerýmen qatar, adal ári jan-tánimen súıetin adam. Súıikti jaýynger, súıikti batyr – bul da qazaqqa tán taqyryp. Meniń paıymdaýymsha, spektakl sana men emosııanyń birtutas aǵyny ispetti úzdiksiz ótýi tıis. Alpamys hıkaıasyndaǵy ertegi keıipkerleri – sıqyrshy Mystan, onyń uly janýar-adam Tazsha, qara kúshterdiń zalym qyzmetshileri – munyń barlyǵy mıfologııaǵa negizdelgenin umytpaý kerek. Bul jaǵynan kel­gende qııal-ǵajaıyp kórinis­terdiń Taıshyq hannyń sán-saltanatty saraılarymen qa­rama-qaıshylyǵy qyzyqty bolady degen senim mol, dep epostyq jyrdyń kórkemdik ereksheligine toqtalǵan rejısser odan ári operanyń mýzykalyq partıtýrasyna da aıryqsha nazar aýdardy: – Bul turǵydan Erkeǵalı Rahmadıevtiń mýzykasy ǵajap. Dramatýrgııalyq boıaýy qalyń áýezdi áýen kórermen júregine tereń boılaıdy dep esepteımin. Aldaǵy spektakldiń mańyzdy tezısi – Jer-Ana beınesine qazaq halqynyń barlyq qaıǵy-muńy men shattyǵy, erligi men kóz jasy, mahabbaty men arman-muraty biriktirilgen. Ol – spektakldiń qoıylýyna arqaý bolǵan barlyq kórinistiń sharyqtaý shegi. Jer-Ana qaza bolǵandardy joqtaıdy, batyrlaryn madaqtaıdy jáne jaýlaryn túp-tuńǵıyqqa áketip, jer qoınaýyna alyp, kózin qurtady. Sýretshilermen jumys barysynda biz tutas sahnany qamtıtyn osy beıneniń aýqym­dylyǵyn kórsetýge tyrystyq, deıdi qoıýshy rejısser Iýrıı Aleksandrov premeraaldy daıyndyǵynyń shyǵarmashylyq qupııalarymen bólisip.

Osy tusta «Astana Opera» teatry óziniń basty maqsaty – repertýardy ulttyq opera óneriniń jaýharlarymen tolyqtyrý muratyn júzege asyrýdy jalǵas­tyryp kele jatqanyn aıryqsha atap ótken jón.

Dál qazir daıyndyq zaldarynda qoıylymǵa ázirlik qyzý júrip jatyr. Ásirese, ártis­terdiń júrek tolqynysy erekshe. Batyrlyq pen kirshiksiz mahab­baty arqaý etken týyndyda Alpamys partııasyn Rasýl Jarmaǵambetov, Erjan Saıpov jáne Talǵat Ǵaleev saraptaıdy. Gúlbarshyn beınesi Jámıla Jarqymbaeva, Aıgúl Nııazova, Jannat Baqtaı, Aızada Qaponova bastaǵan ártisterdiń somdaýynda kórermenimen qaýyshpaq. Ana (Jer-Ana) – Tatıana Vısınskaıa, Saltanat Muratbekova, Taıshyq han – Shyńǵys Rasylhan, Janat Shybyqbaev, Bolat Esimhanov, Qarakóz – Saltanat Ahmetova men Ásem Sembına, Jyraý – Erlan Rysqalı, Haıdar Mustapın, Mystan – Bıbigúl Januzaq, Gúl­janat Sapaqova, Keıqýat – Abylaı Beken, Álıhan Zeınolla, Qaraman – Beıimbet Tańaryqov, Ultan – Erulan Kámel, Ramzat Balakıshıev syndy saıdyń tasyndaı ánshilerdiń saraptaýynda sahnaǵa shyǵady dep kútilýde.

Sondaı-aq kórermenin uzaq kúttirgen áıgili batyrlyq týyn­dysynyń sahnaǵa shyǵýyna qoıý­shy rejısser men akter­lerden bólek, dırıjer – Qa­zaq­­stannyń eńbek sińirgen qaı­ratkeri Abzal Muhıtdın, re­jıs­serdiń keńesshisi – Naılıa Rah­madıeva, bas hormeıster – Qa­zaqstannyń eńbek sińirgen qaı­ratkeri Erjan Dáýitov, ssenograftar jáne kostıýmder boıyn­sha sýretshiler – Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkerleri Sofıa Tasmaǵambetova men Pa­vel Dragýnov, horeograf­tar – Qa­zaqstannyń eńbek sińirgen qaı­rat­kerleri Tursynbek Nurqa­lıev pen Ǵalııa Bóribaeva bastaǵan ta­lantty shyǵarmashylyq quram talmaı eńbek etti.