Mal urlyǵy órship tur

Aryz túse sala iske kirisken polıseıler Januzaq aýyly mańynan qoldy bolǵan jylqylardy taýyp, ıesine qaıtaryp berdi. «Qaıtqan malda qaıyr bar» degen ıesi polıseılerdiń is-qımyldaryna rıza. Alǵysyn jaý­dyrdy. Izdeý shamamen 10 kúnge so­zyl­ǵan. Avtojoldar men et ónimderin ótkizý oryndary jedel jabylyp, kúdikti kólikter túgeldeı tekserildi. Polıseılerdiń aıtýynsha, atalǵan fakti boıynsha QR QK 188-babynyń 4-bóligi (mal urlyǵy) boıynsha sotqa deıingi tergeý amaldary bastaldy.

Mal urlyǵynyń nemese joǵalýdyń aldyn alý úshin Polısııa departamenti mal ıelerin qora-qopsylaryn jóndep, maldy qaraýsyz qaldyrmaý kerektigin aıtady. Sondaı-aq maldy tańbalap, tirkeýdi de umytpaǵan jón. О́kinishke qaraı, jol boıynda qaraýsyz mal kóp. Qaraýsyz júrgen soń da qoldy etý ońaı. Bir jaǵynan qaraýsyz júrgen mal ıesine de aıyppul bar. «Mal urlyǵy» jedel aldyn alý sharasy kezinde «aıyp turaǵyna» 2 115 bas mal qamalǵan eken. Aıta ketsek, 15-24 qarasha aralyǵynda Shyǵys Qazaqstan oblysy aýmaǵynda «mal urlyǵy» jedel aldyn alý profılaktıkasy ótkizildi. Úsh kún ishinde ǵana mal urlyǵyna qatysty 17 qylmys ashylǵan. Krımınaldyq polıseılerdiń arqasynda 66 bas mal tabylyp, ıelerine qaıtaryldy: 40 jylqy, 26 iri qara. 148 azamat mal jaıý erejelerin buzǵany úshin QR ÁQBtK-niń 408-baby boıynsha ákimshilik jaýapkershilik­ke tartyldy. Mal jáne et ónimderin tasymaldaıtyn 571 avtokólik, 427 sha­rýa qojalyǵy men mal baǵatyn oryn, mal jáne et ónimderin ótkizetin 197 bazar, dúken, pavılon tekserildi. Tekserý kezinde veterınarııa salasynan da birqatar quqyq buzýshylyqtar anyqtaldy.

Sondaı-aq «Mal urlyǵy» respýb­lıkalyq jedel-profılaktıkalyq is-sharasy kezinde Abaı aýdandyq polı­sııa bóliminiń qyzmetkerleri mal urly­ǵymen aınalysqan qylmystyq topty ustaǵan. Úsh adamnan quralǵan top Abaı aýdanynyń turǵyndary eken. Polısııa qyzmetkerleri olardyń 2020 jyldan bastap 14 bas jylqy urlaǵanyn anyqtady. Shyǵyn somasy 5 mln teńgeni qurady. Bul urlyq jedel-izdestirý is-sharalaryn júrgizý nátıjesinde ashyldy. Kúdiktilerdiń biriniń qystaǵyn tekserý kezinde zattaı dálelder, ıaǵnı maldyń terileri men tuıaqtary tabyldy.

Mal urlyǵy faktisi boıynsha qazirgi ýaqytta QR QK-niń 188-baby 1-bóligi, 2-bóligi boıynsha sotqa deıingi tergeý júrgizilip jatyr. Kúdikti sot­tyń sanksııasymen qamaýǵa alyndy. Ol kináli dep tanylǵan jaǵdaıda oǵan 7 jylǵa deıin bas bostandyǵynan ­aıyrý jazasy taǵaıyndalýy múmkin. Al qyl­mystyq toptyń ózge músheleriniń osy iske qaty­sy anyqtalýda.

– Jaıylymnan urlyqtyń aldyn alý úshin jumystar turaqty túrde júr­giziledi. Qaraýsyz qalǵan mal – ury­lar úshin olja. Turǵyndar osyny túsi­nip, malyna ıe bolýy kerek. Baıqa­ǵanymyzdaı, maldyń kóbi jaıylym­nan joǵalady. Al olardy izdeý – úl­ken jumys. Basa aıta keterligi, ıesiz maldyń av­tokólik júrgizýshilerine de qaýip tón­diretinin umytpaýymyz kerek, – deıdi oblystyq PD bastyǵy Saǵat Mádıev.

10 kún ishinde mal urlyǵyna qatysty 33 qylmys ashylǵan. Esterińizge sala ketsek «Qazaqstan Respýblıkasy­nyń keıbir zańnamalyq aktilerine qyl­mys­tyq, qylmystyq is júrgizý zańnama­syn jetildirý jáne jeke adam quqyq­tary­nyń qorǵalýyn kúsheıtý másele­leri bo­ıynsha qoldanysqa engizil­gen jáne zań­dy kúshine engen ózgerister men tolyq­tyrýlar engizý týraly» za­ńynda mal urlyǵyna qatysty jaza qa­tań. Naqtylap aıtsaq, mal urlyǵy dálel­dengen jaǵdaıda qylmysker­diń múlki tárkilenip, 3 myń aılyq esep­tik kórsetkishke deıingi mólsherde aıyp­pul salynady nemese 5 jylǵa deıin­gi mer­zimge bas bostandyǵy shektele­di. Qyl­mystyń aýyrlyǵyna qaraı 7 jyl­­ǵa deıin de bas bostandyǵynan aıyrylýy yqtımal. Sondyqtan da nıeti buzyqtar zańsyz áreketke barmas buryn qatań jaza baryn este ustaýy kerek. Aıtyp ótkendeı, mal ıeleri de saq bol­ǵandary jón.

Shyǵys Qazaqstan oblysy