Resmı derekke súıensek, pandemııa bastalǵaly beri keıbir salada bıznes sýbektileriniń sany azaıǵan. Máselen, byltyr 1 qańtarda kóterme jáne bólshek saýda salasynda 442,4 myń sýbekt bolsa, bıyl 1,4 paıyzǵa qysqaryp, 436,1 myńy qalǵan. Qarjy, kólik jáne qoıma, jyljymaıtyn múlik operasııalary salasynda da kásipkerler azaıǵan. Kerisinshe, aýyl sharýashylyǵy (3,4 paıyz), qurylys (11,2 paıyz), densaýlyq saqtaý (10,1 paıyz) sekildi salalarda kásip ashqandar kóbeıipti.
Bıylǵy 1 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha jumys istep turǵan shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń sany 1 mln 424 myńdy qurady. Onyń ishinde orta bızneste 2,7 myń (0,2 paıyz), shaǵyn kásipkerlikte 298 myń (20,9 paıyz) sýbekt ashylǵan. Sondaı-aq 902 myń (63,3 paıyz) jeke kásipkerlik qurylǵan. 221 myń (15,5 paıyz) aýyl sharýashylyǵyndaǵy zańdy tulǵa tirkelgen. 2020 jylǵy 1 jeltoqsanmen salystyrǵanda jumys istep turǵan shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń sany 81 myńǵa nemese 6,1 paıyzǵa kóbeıgen.
Pandemııa zardaptaryn eńserý úshin memleket bızneske aıtarlyqtaı qoldaý kórsetkenin aıttyq. Bul rette bıznestiń qyzmetin qalpyna keltirý memlekettiń basym mindetine aınalǵanyn atap ótken durys. 2021 jylǵy qańtardan bastap qanatqaqty joba retinde Ashyq júıesi iske qosyldy. Jobanyń nátıjesinde bıznes sýbektileriniń 99 paıyzy qyzmetin qalpyna keltirdi.
Sondaı-aq Úkimet «Atameken» ulttyq kásipkerlik palatasymen birlesip, daǵdarysqa qarsy sharalardyń 3 paketin iske asyrdy. Oǵan negizinen salyq jáne nesıe sharalary kirdi. Salyq sharalary 700 myńnan asa zańdy tulǵa men jeke kásipkerdi qamtydy. Pandemııa ýaqytynda karantındik shekteýlerdiń engizilýine baılanysty Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń sheshimine sáıkes, 2020 jyldyń 16 naýryzynan 1 qazanyna deıin tótenshe jaǵdaıdy engizý nátıjesinde zardap shekken shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń qaryzdary boıynsha negizgi borysh pen syıaqy somalaryn tóleý toqtatyldy. Bul múmkindikti 5 myń bıznes ókili tıimdi paıdalandy. Sonymen qatar 2021 jyldyń sáýir jáne shilde aılary aralyǵynda ekonomıkanyń zardap shekken sektorlarynyń 547 shaǵyn jáne orta bıznes sýbektisiniń ekinshi deńgeıli bankterden alǵan 9,3 mlrd teńge kólemindegi nesıesin tóleý merzimi keıinge qaldyryldy.
Budan bólek 2021 jyly zardap shekken salalarda bıznes sýbektileriniń nesıelerin 2021 jylǵy 1 sáýirden 30 maýsymǵa deıin keıinge qaldyrý sharasy qoldanyldy. Salyqtyq jáne nesıelik sharalarǵa qosa qosymsha jáne salalyq qoldaý sharalary da qoldanylǵanyn aıtý kerek. Olardyń negizgileri jaldaý jáne kommýnaldyq tólemder, memlekettik satyp alýlar, 42 500 teńge áleýmettik tólemderdi tóleýdi qoldaýǵa qatysty boldy.
– «Bıznestiń jol kartasy-2025» memlekettik baǵdarlamasy boıynsha salalyq shekteýler alynyp tastaldy. Nesıe mólsheri 7 mlrd teńgege deıin ulǵaıtylyp, sýbsıdııalaý merzimi 5 jylǵa deıin uzartyldy. Jańa baǵyt iske qosyldy. Bul – 6 paıyzdyq mólsherlememen sýbsıdııalaý esebinen nesıe alý úshin mıkro jáne shaǵyn kásipkerlikti mıkronesıeleý. Kásipkerlerdiń boryshtyq júktemesin tómendetý úshin qaıta qarjylandyrýǵa jatatyn nesıe merzimi 4 jyldan 8 jylǵa deıin ulǵaıtyldy. Pandemııaǵa baılanysty ekonomıkanyń zardap shekken salalary úshin 2020 jylǵy 16 naýryzdan bastap 2021 jylǵy
1 shildege (16 aı) deıingi kezeńde barlyq qoldanystaǵy shaǵyn jáne orta bıznes nesıeleri boıynsha paıyzdyq mólsherlemelerdi jyldyq 6 paıyzǵa deıin sýbsıdııalaý tetigi qoldanyldy, – deıdi «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary Narıman Ábilshaıyqov.
Bul rette kásipkerlik salasynyń damýyna ádettegideı «Bastaý Bıznes» jobasy aıryqsha áser etipti. Bes jyl ishinde joba boıynsha 185 myńǵa jýyq qatysýshy oqyǵan. Onyń 122 myńnan astamy nemese 66 paıyzy – jumyssyzdar, 57 myńǵa jýyǵy nemese 31 paıyzy – ózin ózi jumyspen qamtyǵandar, 5,7 myńǵa jýyǵy nemese 3 paıyzy – kásibin jańa bastaǵan kásipkerler. Oqytý nátıjeleri boıynsha 59 myńnan asa joba iske qosylǵan. Onyń ishinde 40 myńǵa jýyq adam nemese 67 paıyzy grant alyp, 19,5 myńnan astamy nemese 33 paıyzy jobalardy mıkronesıeler esebinen júzege asyrǵan. 70 myńǵa jýyq jumys orny qurylypty. 1,6 mlrd teńge salyq tólengen. Bıyl oqýdy 33 374 qatysýshy aıaqtaǵan. Osy jyly 15 myńnan asa joba iske asyryldy.
«Bastaý Bıznes» jobasy aldaǵy jyly da jalǵasady. 2022 jyldyń naýryz aıynan bastap ótinim qabyldaý bastalýy kerek. Keler jyly da 30 myńǵa jýyq qazaqstandyqty oqytý josparlanǵan. Jańa jyldan bastap joba «Bastaý 2.0» jańa formatynda iske kirisedi. Ulttyq jobaǵa sáıkes, 2021-2025 jyldar aralyǵynda «Bastaý Bıznes» jobasy sheńberinde oqýdan keıin jeke kásibin ashqan kásipkerlerdiń úlesin 35 paıyzdan 60 paıyzǵa deıin kóterý kózdelgen.
