Qarjy: Jyl on eki aı

Qańtar

1 qańtardan bastap Prezıdent tapsyrmasymen mıkroqarjylyq qyzmetti lısenzııalaý engizildi. Sóıtip, osyǵan deıin óz betinshe qyzmet etip kelgen mıkroqarjylyq uıymdar biryńǵaı tártippen Qarjy na­ry­ǵyn retteý jáne damytý agenttigine baǵyn­dyryldy.

Atap aıtar bolsaq, MQU-lardyń kapıtal boıynsha mınımaldy prýdensıaldy standarty bekitilip, qyzmetkerler men aksıonerlerge qoıylatyn talaptary qatańdatyldy. Qazir olardyń mınımaldy menshik kapıtaly 50 mln teńge bolýy kerek (2023 jyly 100 mln-ǵa deıin joǵarylaıdy). Jyldyq mánde 700-1000 paıyzǵa deıin sharyqtaıtyn jyldyq tıimdi syıaqy mólsherlemesi 56 paıyz mólsherinde belgilendi. 2021 jyldyń 9 aıynyń qorytyndysy boıynsha MQU-lardyń jıyntyq nesıe portfeli 27,8 paıyzǵa ulǵaıyp, 1 317,6 mlrd teńgege jetti.

 Aqpan

15 aqpanda Almaty qalalyq maman­dan­dyrylǵan aýdanaralyq ekonomı­kalyq sotynyń sheshimimen Tengri Bank AQ-nyń qyzmeti resmı túrde toqtatyldy. Bank taratý komıssııasynyń tóraǵasy bolyp Oksana Ogaı taǵaıyndaldy. Ogaı bastaǵan komıssııa banktiń klıentter aldyndaǵy mindettemelerin oryndap, bank jumysyn túbegeıli aıaqtaýy qajet.

16 aqpanda Qylmystyq-proses­sýal­dyq kodeksiniń 128-baby negizin­de bank­t­iń burynǵy basqarma tóraǵasy Erjan Sháıkenov ustaldy. Bank tólem qabiletiniń joǵalýyna, soǵan oraı týyndaǵan qıyn­dyq­tarǵa baılanysty lısenzııasynan aıyryldy.

 Naýryz

Kóktemniń basy kásipkerler úshin asa jaıly boldy deýge kelmeıdi. О́ıtkeni jumysyn ýaqytsha doǵarǵan kásiporyn sany 98 myńnan 120 myńǵa jetti. Sonyń 99 paıyzy – jumysshy sany 100-den kem emes shaǵyn bıznes nysandary.

 Sáýir

Bul aıda elimizdegi 1 mln 419 myń azamat nesıe boıynsha «ońaltyldy» mártebesin aldy. Agenttik engizgen ońaltý tetigi óz jumysyn 9 sáýirden bastady.

«Qazaqstanda azamattardyń keıbir sana­tynyń teris kredıttik tarıhy bar, ıaǵnı olardyń qaryzdar boıynsha tólem merzimi 90 kúnnen astam keshiktirilgen. Bul aqparat kredıttik bıýro júıesinde kórsetiledi. Buryn tólem merzimin keshiktirý bolǵandyqtan mundaı azamattar bank­terde jáne MQU-da jańa qaryzdar alý kezinde qıyndyqtarǵa ushyraýy múmkin. Ońaltý tetigi qaryz alýshyǵa kredıttik bıýro júıesinde «ońaltyldy» degen már­tebeni berýdi kózdeıd» dep atap ótti Qarjy uıymdarynyń ádisnamasy jáne prýdensııalyq retteý departamenti dırektorynyń orynbasary Erlan Seıilov.

Mamyr

Qazaqstandaǵy «Pákistan ulttyq ban­kiniń» lısenzııasy qaıtaryp alyndy. Atalǵan bankke Qazaqstan aýmaǵynda bank­tik jáne ózge de operasııalardy júr­gizýge lısenzııa 2020 jyly 3 aqpanda berilgen bolatyn.

 Maýsym

Jyldyń basty jańalyqtarynyń biri – «ATFBank» pen Jusan Bank-tiń birigýi boldy. Maýsym aıynda agenttiktiń «ATFBankti» First Heartland Jusan Bank AQ-ǵa erikti túrde qaıta uıymdastyrýǵa ruqsat berý týraly» 2021 jylǵy 28 mamyrdaǵy №66 qaýlysy qabyldandy. Osylaısha, Jusan Bank barlyq quqyqtar men mindettemeler boıynsha «ATFBanktiń» zańdy murageri atandy. Integrasııa nátıjesinde Jusan aktıvi men kapıtal kólemi boıynsha (aktıv kólemi – 3 trln teńge) elimizdegi iri bankterdiń tórttigine endi.

 Shilde

Osy aıda krıptovalıýtalar maınınginde Qazaqstan álemde úshinshi orynǵa kóterildi. Bıtkoın óndirýdegi Qytaı úlesi kúrt azaıǵannan keıin maınerler Qazaqstanǵa qaraı aǵyldy. Jazdyń ortasynda eldegi bıtkoın óndirisi 1,4-ten 8,2 paıyzǵa joǵarylap, úzdik úshtik qataryna endi.

Eske salaıyq, bıyl Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev «Salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly» kodeksine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» jáne  «Salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly» jáne «Salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder týraly» Kodeksin (Salyq kodeksi) qoldanysqa engizý týraly» zańyna qol qoıdy. Bul qujatqa sáıkes maınerlerdiń 1 kılovatt-saǵat elektr energııasyn tutynǵany úshin 1 teńge salyq salynady. Jańa norma 2022 jyldyń 1 qańtarynan bastap kúshine enedi.

 Tamyz

Tikeleı sheteldik ınvestısııa ósimi boıyn­sha Qazaqstannyń birinshi oryn alǵany habarlandy. COVID-19 pandemııasynyń álemdik ekonomıkaǵa tıgizgen keri áserine qaramastan 2020 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan ótpeli ekonomıkadaǵy 17 eldiń jáne teńizge shyǵar joly joq 34 eldiń ishinde tikeleı sheteldik ınvestısııa ósimi boıynsha alǵa shyqty.

 Qyrkúıek

Kúzdiń alǵashqy aıynda eldegi ınflıasııa deńgeıi 8,9 paıyz bolyp, eń joǵarǵy mánge kóterildi.

«Azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ósimi ınflıasııaǵa áserin tıgizýde. Áleýmettik mańyzy bar taýarlar baǵasynyń ósimi bir aptada 0,2 paıyzdy qurady. «Lıderler» arasynda – Nur-Sultan qalasy men Mańǵystaý, Aqtóbe oblystary bar», dedi Úkimet basshysy Asqar Mamın.

Ulttyq bank tóraǵasy Erbolat Dosaev­tyń aıtýynsha, qyrkúıekte jyldyq ınflıasııa 17 óńirdiń 13-inde jedeldep ketken. Alty oblysta 9 paıyzdan asyp túsken.

 Qazan

Ulttyq banktiń aqsha-nesıe saıasaty komıteti 25 qazanda bazalyq paıyzdyq mólsherlemeni 9,75-ke deıin kóterdi. Osy­laısha, bazalyq stavka bir jarym jylǵa sozylǵan úzilisten soń qatarynan úsh ret joǵarylady.

Ulttyq bank bazalyq stavkany kóterýge sebep bolǵan birneshe faktordy atap kórse­tedi: Birinshisi – syrtqy ınflıasııalyq ahýal. Bul álemdegi azyq-túlik baǵasynyń joǵary bolýyna, jetkizý tizbeginiń úzilýine, tasymaldaý, shıkizat pen energııa tasymaldaýshylar qunynyń ósýine, sondaı-aq ishki suranystyń qalpyna kelýine baılanys­ty. Ekinshi sebep – negizgi saýda seriktes elderdegi joǵary ınflıasııa. Qytaıda kómir men energııany kóp qajet etetin salalar ónimine baǵanyń joǵarylaýy saldarynan óndirýshiler baǵasynyń ındeksi 10,7 paıyzǵa deıin ósip ketken.

 Qarasha

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Almatyda qarjy sektory ókil­derimen kezdesti. Prezıdent jıynda qar­jy sektorynyń dármensiz bankterden aryl­ǵanyn, al saýyqtyrý aıasynda 6,6 trln teńgege jýyq nashar nesıeler esepten shy­ǵarylǵanyn atap ótti. Prezıdenttiń aıtýynsha, óteý merzimi 90 kúnnen asqan qaryzdardyń deńgeıi bankterdegi nesıe portfeliniń 4,3 paıyzyn quraıdy. Bul – sońǵy 13 jyldaǵy eń tómengi kórsetkish.

«Bankter memlekettik qoldaýdyń arqa­syn­da búginde ekonomıkany nesıeleý boıyn­sha zor áleýetke ıe bolyp otyr. Bank júıesindegi ótimdiligi joǵary aktıvterdiń kólemi – 12,2 trln teńge. Tutynýshylyq nesıe 32,8 paıyzǵa artqan. Nesıe alýshylar 6,1 mln adamǵa jetti. Bálkim, bul qalypty úderis. Alaıda azamattarymyzdyń qaryz júktemesine tıimdi baqylaý jasaý mańyzdy. Qazirgi ýaqytta 545 myń adamnyń qaryzyn óteý merziminiń kesheýildeýi 90 kúnnen asqan. Másele elimizdiń qarjy turaqtylyǵyna tóngen táýekel-qaterde ǵana emes. Bul kóptegen azamatymyzdyń qarjy tapshylyǵymen betpe-bet kelgenin bildiredi. Bul áleýmettik jáne saıası turaqsyzdyqqa alyp kelýi múmkin», dep eskertti Prezıdent.

 Jeltoqsan

Jyldyń sońǵy aıynda elimizde Google Pay elektrondy tólem júıesi engizildi. Google kompanııasy qurastyrǵan júıe Android operasııalyq júıesine arnalǵan. Google Pay-de qosylǵan karta sany shektelmegen. Servısti OS Android Wear qoldaý kórsetetin «aqyldy» saǵattarǵa baılaýǵa bolady. Qazir Google Pay tehnologııasyn «Bank SentrKredıt», Jusan Bank, Bank RBK jáne ForteBank qoldanysqa engizdi.

Jańa júıeniń jalpyǵa ortaq paıda­lanýǵa berilýi kontaktisiz tólem kólemin arttyrýǵa sebep bolmaq. 2021 jyldyń qańtar-tamyzynda elimizdegi qolma-qol aqshasyz operasııa sany 2,4 ese ósip, 3 785,2 mln operasııaǵa jetken. Sonyń nátıjesinde 43,2 trln teńge aınalymǵa túsken.