Qarjy • 05 Qańtar, 2022

Qarjy ortalyǵynyń qadamy nyq

152 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

«Astana» halyqaralyq qar­jy ortalyǵynda (AHQO) 60 memlekettiń 1 155 kom­panııasy tirkelgen. Onyń qarjy sektoryndaǵy kom­pa­nııalardyń aktıvi 2,5 ese ósip, 1 mlrd dollarǵa jetken. Demek, qarjy ortalyǵy úshin ótken jyl tabysty órildi degen sóz.

Qarjy ortalyǵynyń qadamy nyq

AHQO-nyń resmı saıtyndaǵy málimetke súıensek, byltyr qar­jy ortalyǵyndaǵy kompanııa­lar 7 mlrd teńge salyq tólegen. Bul 2020 jylǵy kórsetkishten 32 paıyzǵa kóp. Al ortalyqtyń bıýd­jettik ótinimi 2021 jylǵy 11,8 mlrd teńgeden osy jyly 9,9 mlrd teńgege azaıdy. Demek, AHQO Memleket basshysynyń ózin ózi aqtaý deńgeıine shyǵý týraly tapsyrmasyn oryndap jatyr.

AHQO koronavırýs pandemııasy kezinde el ekonomıkasyna ınves­tısııa tartýdyń birden-bir tıimdi quraly bolǵanyn jaq­sy bilemiz. Bul rette AHQO qu­ryl­ǵannan beri ortalyq arqy­ly 6 mlrd dollar ınvestısııa tartylǵan. Onyń 4,3 mlrd dollary – tikeleı ınvestısııa, 1,7 mlrd dollary – portfeldi ınves­tısııa.

AIX bırjasy arqyly tar­tylǵan úleskerlik kapıtal kólemi 321 mln dollarǵa, qaryz kapıtaly 1,4 mlrd dollarǵa teń. AIX bır­jasyndaǵy saýda kólemi 298,5 mln dollardy qurady. 2020 jylmen salystyrǵanda kórsetkish 5 ese joǵary. Qazaqstanmen baılanysy bar kompanııalardyń naryqtyq kapıtaldandyrylýy úshin AIX Qazaq Index (AIXQI) ashylǵanyn atap ótken jón.

AHQO kommersııalyq jáne azamattyq daýlardy sheshýge arnalǵan bedeldi hám tıimdi alań turǵysynan da tanylyp úl­gerdi. Sheshilgen daýlardyń jal­py sany – 898. Onyń ishinde 20 is AHQO soty arqyly, 878 is Halyqaralyq tórelik ortalyǵy arqyly sheshilgen.

Qarjy ortalyǵy aktıvterdi basqarý turǵysynan álemdik iri kom­panııalardy tartýda. Má­selen, búginde munda 24 ınves­tısııalyq kompanııa men 6 ınves­tı­sııalyq qor tirkelgen. Bas­qa­rýdaǵy aktıvterdiń (AUM) jal­py quny 736 mln dollarǵa, kon­­sýltasııadaǵy aktıvterdiń (AUA) kó­lemi 1,26 mlrd dollarǵa teń.

Ortalyq bólshek ınvestısııalaýdy damytýǵa da aıtarlyqtaı úles qosyp jatyr. Aıtalyq, Tabys qosymshasy arqyly bır­ja­lyq notalarǵa salynǵan ınves­tısııa kólemi 2,5 mln dollarǵa jetti. Qosymshada 15 myńnan astam esepshot tirkelgen.

AHQO elimizdiń memlekettik organdarymen birlesip, jemisti áreket etýde. Bul rette Qarjy qyz­metterin retteý jónindegi komıtet, Ulttyq bank jáne Qarjy na­ryǵyn retteý jáne damytý agent­tigi birlesip daıyndaǵan AHQO-da valıýtalyq retteý jáne aq­parat almasý erejeleriniń qabyl­danýyn atap ótýge bolady.

Investorlarmen jumys sapasyn arttyrý úshin KAZAKH INVEST ulttyq kompanııasy men AHQO qyzmetkerlerinen Task Force arnaıy organy quryl­ǵany málim. Onyń mindeti – ınves­tısııalyq jobalarmen ju­mys isteý, qurylymdaýdan bas­tap jobany iske asyrǵanǵa deıin qajetti kómekti kórsetý.

AHQO ESG jobalardy iske asyrýda el ishindegi jáne óńirdegi kóshbasshylardyń birine aınal­dy. Osy oraıda turaqty qar­jylandyrý quraldarynyń na­ryǵy 200 mln dollardan asty.

AIX bırjasynda shyǵarylǵan «jasyl» jáne áleýmettik oblı­ga­­sııalar kólemi 38,4 mlrd teń­gege teń boldy. AHQO-nyń «Ja­syl» qar­jy ortalyǵy ar­qy­ly tar­­­tylǵan ın­ves­tısııa kó­lemi 67,9 mlrd teńgeni qurady. 2021 jyl­dyń qyr­­kúıek aıyn­da al­ǵashqy «jasyl» nesıe (Halyk Bank) maquldandy. Budan bólek, úshjyldyq áleýmettik ob­lıga­sııa­lar («Eýrazııa damý banki») lıstıngi ótti.

AHQO – startaptar men jańa tehnologııalardy damytýdyń óńir­­lik ortalyǵy. Byltyr AHQO Fintech Hub Dúnıejúzilik ekono­mıkalyq forýmy tórtinshi óndi­ristik revolıýsııasynyń affılırlengen ortalyǵynyń belsendi aralasýymen AHQO Tech Hub bolyp ózgerdi. 2021 jyl basynan beri AHQO alańynda atalǵan sa­la boıynsha qol qoıylǵan ınves­tısııalyq kelisimsharttar kólemi 4,5 mln dollardan, venchýrlik ınvestısııa kólemi 7,5 mln dollardan asady. Venture Rocket Eurasia atty kraýdfandıng platfor­masy ashyldy. Qazirgi tańda Okoo (Qazaqstan) men BILLZ (О́zbekstan) startaptary onda fan­­draızıng kampanııalaryn qu­ryp jatyr. Sonymen qatar AHQO qatysýshysy Namba Group (Qyr­­ǵyzstan) MOST Ventures Fund jeke venchýrlik qory­­nyń kóme­gimen 1 mln dollar ınvestısııa tartqanyn atap ótken abzal. Mastercard pen Internet bas­tama­­lardy damytý qory (Re­seı) bir­lesip ekinshi deńgeıli bank­ter­ge arnalǵan qarjy tehnolo­gııa­sy ak­seleratoryn ashty. Onyń al­ǵashqy qatysýshylary qa­ta­rynda Eýrazııalyq bank, Altyn Bank jáne Freedom Finance Bank bar.

AHQO Qazaqstanda jumys istep, ómir súretin sheteldikterge de qyzmet kórsetetini belgili. 2021 jyly AHQO Ekspat orta­lyǵy sheteldik sarapshylar men ınvestorlarǵa 15 myń qyzmet kórsetken. Ekspattar úshin jeke menedjer qyzmeti ashylǵanyn da aıta ketelik.