Túrkistan qalasynyń turǵyny Erkin Shaltandy alǵash kórgenimizde aıanyshpen qaradyq. Taǵdyrdyń basqa salǵanyna kóndigip, qolarbada otyrǵan jigit aǵasynyń jarasymdy kıimine qarap, eshkimge qol jaıyp júrmegenine bir jaǵy qýandyq. Túrkistan qalasynda ótken toılardyń birindegi bul kezdesýimizde Erkinmen emen-jarqyn áńgimelesýdiń sáti túspedi.
Arada úsh jyl ýaqyt ótkende Erkindi Kentaý qalasynda jolyqtyrdym. Áriptesterimen birge jas ónerpazdardy jınap, qalalyq mádenıet úıinde qaıyrymdylyq konsertin ótkizbekshi eken. Eki aıaqtyń qozǵalyssyz qalǵanyna, qolarbaǵa tańylǵanyna qaramaı Erkin qoǵamdyq jumystarǵa belsene aralasyp ketipti. Ýaqyt taýyp suhbattastyq.
Erkin Túrkistan qalasyna qarasty Maıdamtal aýylynyń týmasy. 1978 jyly dúnıege kelgen ol aýyldaǵy mektepte bilim aldy. Áskerge baryp, Otan aldyndaǵy boryshyn abyroımen atqaryp kelgen. Sharýa otbasynan shyqqan jigit týǵan jerine oralǵan soń áke-sheshesine kómektesedi. Shóp jınaıdy, qoı ósirip, eginshilikpen aınalysady.
Bári de tamasha bolatyn. Tek 2000 jylǵy oqıǵa ony eki aıaqtan aıyrdy. Kólikke shóp artyp jatqanda arqan úzilip ketip Erkin úsh metr bıiktikten qulaıdy. Dárigerler bul oqys oqıǵadan zardap shekken onyń julyny ezilgenin aıtty. Sodan bastap jarymjan atanyp, júre almaı qaldy.
– «Basqa salǵan baspaqshyl» deıdi ǵoı. Sol kezde 22 jasta edim. Eki-úsh jyldaı qatty «daǵdarysta» júrdim. Qoǵamǵa qosyla almadym. Kóshege shyqsam adamdar músirkeı qaraıtyndaı namystanatynmyn. Menen basqa mundaı kúıdegi adam joqtaı kórinetin. Qolarbaǵa otyrsam qaıyrshy bolyp qalamyn ba dep qoryqtym. Úıde jatyp nebir jaıttardy oı eleginen ótkizdim. Aǵaıyn-týystaryma rahmet, kelip kómektesip turdy. Em qabyldaýǵa Almaty qalasyna bardym. Sol jaqta Merýert esimdi qyzben tanystym. О́te bilimdi, Almaty qalasynda qoǵamdyq jumystar atqarady eken. Kóp nárseni úıretti. Psıhologııalyq turǵydan kómektesti. Taǵdyrdyń buıyrtyp turǵany bolýy kerek, aýrýhanada professorlarmen jáne ózge de bilimdi kisilermen birge em qabyldadym. Keńesterin tyńdadym. Bilmegenimdi suradym. Olarmen sóılese otyryp ómir súrýge degen qulshynysym artty. Sóıtip kóp oılandym. Tósekke tańylyp jatqanyma 5-6 jyl bolǵan. Inilerim kómektesip turdy. Solarǵa masyl boldym. «Nege men olardy qınaımyn, munyń ne jatys» degen sheshimge keldim. Aldymen ózim kúnelte alatynymdy ata-anama, týysqandaryma dáleldeýim kerek boldy. Qıyn bolsa da 2006 jyly jeke páterge shyqtym. Áke-sheshem renjise de, ýaıymdasa da bólek turýǵa bekindim. Qansha qarsy bolǵandaryna qaramaı «sizderge masyl bolmaımyn» dedim. О́z-ózime senip, Shymkent, Almaty qalalaryna qoǵamdyq kólikpen bir ózim baryp kele beretin boldym. Keıinnen ata-anamnyń da, týystarymnyń da maǵan degen senimi kúsheıdi. Qazir barlyǵy rahmetin aıtyp jatyr. Kezinde týystarym, inilerim maǵan kómektesse, qazir men qolymnan kelgenshe olarǵa járdemdesemin, – deıdi Erkin Kerimbaıuly.
Erkin – búgingi kúni jeke kásipker. Qalada jeke tigin sehy, fotosalony bar. Jalpy, 12 adamdy jumyspen qamtyp otyr. Sehta 10 mashına bar. Onda tiginshiler quraq kórpe tigedi, berilgen tapsyrystarǵa oraı jumys jasaıdy. Sondaı-aq, Erkin kásipkermin dep arqasyn keńge salyp júrgen joq. Qaladaǵy «Jaıylma» qoǵamdyq birlestiginde úılestirýshi ári jastar men múmkindigi shekteýli jandar klýbynyń jetekshisi qyzmetin qosa atqarady. Qoǵamdyq is-sharalarmen aınalysady. Jastardy otansúıgishtikke baýlyp, keraǵar dinı aǵymdarǵa ótpeýge, oıynhanalarǵa, qumarhanalarǵa barmaýǵa shaqyrady. Bos ýaqyttaryn tıimdi paıdalanýǵa úıretedi. Sonymen qatar, jas ónerpazdardyń basyn qosyp jetimder úıine, ońaltý ortalyqtaryna, mektep-ınternattarǵa tegin konsert beredi.
– Elin súıetin jastar kóp. Tek olarǵa durys baǵyt-baǵdar kerek. Men jastardy jalqaý, patrıot emes degenge senbeımin. Tek olardy uıymdastyra bilý kerek. Bizdiń klýbymyzǵa jastar kóp keledi. Túrli konsertterge qatysyp óz-ózderin shyńdap jatady. Meni «aǵa», «ustaz» dep syılaıdy. Alǵystaryn aıtyp, telefonmen áli de habarlasyp turatyndary bar. Sonyń ózi úlken baqyt.
Abaıdy, Shákárimdi, Iаsaýı hıkmetterin kóp oqımyn. «Eger ez jigit qulasa másteginen, ony jubatyńdar. Kókiregi qum bolyp shaıylyp ketpesin. Eger er jigit qulasa tulparynan, ony jubatpańdar. Sebebi, ol óz-ózin qaıraıdy», deıtin Abaı atamyzdyń sózi bar. Sony árdaıym esimde saqtaımyn. О́zimniń uranym dep sanaımyn. «Naǵyz er bolsań shyda, eshkimge masyl bolma, surama. Jylasań da eshkimge kórsetpeı jyla», degendi ustanatyn adammyn.
Jergilikti telearnanyń dırektory Murat Bekbaev, Túrkistan medısına kolledjiniń dırektory Ǵalymjan Bımurzaev únemi kómek berip, demeýshilik jasap otyrady. Ol kisilerge aıtar alǵysym sheksiz. Qazir páter jaldap turyp jatyrmyn. Qudaıǵa shúkir, eshkimnen kem emespin. Qalalyq ákimdikte úı kezeginde turamyn. Bir baspana buıyryp qalatyn shyǵar dep kezegimdi kútip júrmin, deıdi Erkin Shaltan.
Erkinniń qoly qalt etip bosaı qalsa qolónermen aınalysady. Ártúrli monshaqtar men gúlder, taldar óredi. Abaıdyń qarasózderin oqıdy.
Eki qol, eki aıaǵy saý bola tura jumyssyz úıde jatyp, alaqan jaıǵan keıbireýler Túrkistannyń turǵyny Erkin Shaltannan úlgi alsa, kánekı.
Qaırat ZAINIShEV.
Ońtústik Qazaqstan oblysy.
