Áleýmettiń ákimderden kúteri kóp

Qazirgi kezde aýdandar men aýyldarda áli de sheshimin tap­paǵan másele kóp. Halyqty alańdatatyn kógildir otyn, jol, aýyzsý jáne ózge de máseleler jetkilikti. Jergilikti turǵyndar da túrli deńgeıdegi ákimder esep bergen saıyn kókeıkesti máse­lelerdi kóteredi. Shyny kerek, keıbir máseleler oń she­shilse, endi keıbiri «baıaǵy jartas –  sol jartas» kúıinde qalady. Keıde ákimderdiń ózi kópshilik kótergen máseleni ońynan sheship beredi. Al keıde ákimder mundaı jaǵdaılarǵa túrli syltaýlardy aıtyp jatady. Prezıdenttiń «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy buqara men bıliktiń arasyndaǵy jańa kó­pir, tyń baılanys eke­ni daýsyz. Endi qolyndaǵy múmkindikti qabilet-qarymyna qaraı paıdalaný, bilim-biligin jumsaı bilý ákimderdiń ózderine jaýap­kershilik júkteıdi.

Jýyrda Jambyl oblysynda 53 saılaý okrýginde saılaý ótip, biraz ákimder saılan­dy. Onyń ishinde Qarataý, Shý sııaqty aýdandyq mańyzy bar qa­lalar men aýyl, kent jáne aýyldyq okrýgter de bar. Ob­lystyq aýmaqtyq saılaý ko­mıssııasynyń tóraǵasy Serǵalı Aıdapkelovtiń aıtýynsha, saılaý okrýgterindegi saılaý­shylar tizimine 189 525 azamat enip, 160 695 saılaýshy daýys berdi. Sondaı-aq qala men aýyl ákimi laýazymyna 172 kandıdat usynylyp, barlyq 53 okrýgtiń ákimderi saılanǵan. Bes azamat ózin ózi usyný arqyly jeńiske jetken.

Jalpy, halyqtyń talap-tilegi qandaı? О́zderi saılaǵan ákimderge qandaı jaýapkershilik júkteıdi? Al ákimder bergen ýádelerin oryndap, qolyndaǵy bar múmkindikti paıdalanyp, tur­ǵyndardyń ótinish-usynys­taryn qanaǵattandyra ala ma?

Talas aýdanynyń ortalyǵy Qarataý qalasynda 30 601 adam turady. Bul ortalyqtyń áleý­mettik-ekonomıkalyq jaǵ­daıy da jaman emes. Qala tur­ǵyny Arystan Baıhodjaev jańa saılanǵan ákim qaladaǵy tazalyq, turǵyn úı, kóshelerdi jóndeý máselelerin rettese degen tilegin jetkizdi. Máselen, jer­gilikti turǵyndar tarapynan Qarataýdyń ortalyǵyndaǵy qıraǵan úılerdi qaıta qalpyna keltirý nemese buzý máseleleri jıi kóteriledi. Toqsanynshy jyldardaǵy quldyraý kezinde bul úıler ıesiz, qaraýsyz qal­ǵan. Osy oraıda Qarataý qalasynyń tizginin jańa qolǵa alǵan Darhan Baımbetov te el senimin aqtaý jolynda jumys atqa­ratynyn aıtty. «Qalanyń tazalyǵyna erekshe mán berý­demiz. О́tken jyly qoqys tastaıtyn 16 konteıner alynsa, bıyl 7 kon­teıner alý josparda bar. Aıalda­malardy jańǵyrtý, retsiz ósken taldardy kesý, saıabaqtardy jóndeý, bir sózben aıtqanda, qalany túrlendirý maqsatynda jumystar bastalyp ketti. So­nymen qatar 6 kóshege asfalt tóseý, aǵymdaǵy jóndeý ju­mystaryn júrgizý sııaqty ju­mystar da josparda bar. Oǵan qajetti qarajat bólinýde. Buzylǵan úılerdiń ornyn tazalaý da jalǵasýda. Árıne, jumys kóp. Bári de aldaǵy ýaqytta retimen júzege asady dep oılaımyn», deıdi qala ákimi.

Toǵyz joldyń torabynda ornalasqan Shý qalasynda da sheshimin kútken másele kóp. 50 myńnan astam halqy bar qala turǵyndary mektepterdiń tozǵanyn jıi aıtady. Máselen, qalada búginde 11 mektep bar bolsa, onyń ishinde 9 bilim oshaǵy eski. Tipti Abaı atyndaǵy mek­teptiń salynǵanyna 93 jyl bolypty. Ǵasyrǵa jýyq tarıhy bar mektep búginde eskirgen. Qala turǵyndary mektepterdegi kóptegen máselege kóńil bólinse deıdi. Sol sııaqty «Toǵaı», «Qant zaýyty» shaǵyn aýdanda­rynda jaryq máselesi qıyn. Bul da kópshilikti alańdatady. Qala ákimi Erjan Estııar keıingi kezde atalǵan aýdandarda jasóspirimder qylmysynyń artyp ketkenin aıtty. «Qala bıýdjeti shaǵyn. Al sheshimin tabýy tıis másele kóp. Shý qalasy kezinde jasyl, kórikti shahar bolǵan. Endi qalany qaıta kór­keıtý maqsatynda jumys atqaramyz. Qalany jasyldandyrý, aryq júıelerin qalpyna keltirý, kóppáterli turǵyn úı­lerge gaz kirgizý sııaqty ju­mystar jeterlik. Eń bastysy, el seniminiń údesinen shyǵý. Halyqtyń talaby da osy», deıdi qala ákimi. Jergilikti halyq bolashaqta Shý qalasyndaǵy aıtylǵan máselelerdiń deni oń sheshimin tabady degen úmitte.

О́ńirdegi aýdandyq mańyzy bar qalalardyń búgingi jaıy osy. Eki qalanyń da ákimi jýyrda ǵana saılanyp, jumysqa kirisken. Alaıda aýdandardaǵy qordalanǵan máseleler ońynan sheshile me, joq pa, ony da ýaqyt kórsetedi. Sol sııaqty aýyldarda da túrli máseleler bar. Ákim­derge sengen halyq keler kúnnen jaqsylyq kútýde. Saılanǵan ákimderdiń ishindegi eń jasy – 28 jastaǵy Sábıt Kenjeǵara. Ol T.Rysqulov aýdany, Aqbulaq aýyldyq okrýgine jýyrda ǵana ákim bolyp saılanǵan. Atalǵan okrýgtiń quramyna R.Sábdenov, Báıteli jáne Qyzylsharýa eldi mekenderi kiredi. Munda da gaz, sý sııaqty birqatar másele halyq nazarynda. Jalpy, halyq bar jerde talap bar. Másele bar. Al tórt jylǵa saılanǵan ákimder sol ýaqyt ishinde eldiń senim údesinen qanshalyqty shyǵa bilgenin atqarylǵan sharýalar kórsetedi.

Jambyl oblysy