Atyraýlyq munaıshylar Naýryz meıramyn alǵashqylardyń qatarynda atap ótti
Batys aımaqta Naýryz meıramy kórisýmen bastaý alady. Bul kúni aldymen jasy kishiler úlkenderge sálemdesip, bir-birine «Naýryz meıramy qutty bolsyn! Aman-esen júrińiz!» dep jaqsylyq tilegen aqjarma kóńilderde ókpe-renishtiń bári umytylady. Kópti kórgen danagóı qarııalar arqyly urpaqtan-urpaqqa jalǵasyp kele jatqan osynaý ulttyq dástúrdi jańǵyrtýǵa iri kásiporyndar da bet burdy. О́tken jumada, ıaǵnı, 14 naýryzda qazaq munaıshylarynyń qara shańyraǵy – «Embimunaıgaz» aksıonerlik qoǵamy Naýryz meıramy aldynda kórisý sharasyn ótkizdi. Osyǵan oraı D.Nurpeıisova atyndaǵy mádenıet saraıy aldynda qazaqy oıý-órnekpen kómkerilgen birneshe kıiz úı tigilip, naýryzkóje, taıqazanda dámi til úıirgen palaý pisirildi. Altybaqanda ulttyq kıim kıgen qyz-jigitter terbetilip, balalar asyq oıynyn qyzdyrdy. Bul kúni kásiporyn basshylarynan bastap, osynda eńbek etetin ár qyzmetker ulttyq kıim kıip, bir-birine qushaǵyn asha kórisip jatty. Ardager-munaıshylar da kóńildi, ózderiniń ónegeli isin jalǵastyryp kele jatqan izbasarlaryna izgi batalaryn berdi.
– Men 40 jyldaı «Embimunaıgazda» elektrık mamandyǵymen jumys jasadym. Ol kezde mundaı ulttyq merekemizdi atap ótpek túgili, aýyzǵa alýdyń ózi qıyn kezeń edi ǵoı, –dep ótken kezin eske alady osy kásiporynnan zeınetkerlikke shyqqan Gúlzına Isemgeldıeva. – Búgingi beıbit ómirimizge táýbe dep aıtaıyq, elimiz egemendigin alǵaly beri ulttyq qundylyqtarymyzǵa erekshe kóńil bólinip keledi. Búgin mine, «Embimunaıgaz» basshylary kórisý sharasyn ótkizip otyr. Bul – bizdiń halqymyzda ejelden bar, keıingi urpaqqa ónege bolarlyq shara ǵoı.
Bıyl «Embimunaıgaz» AQ ótkizgen kórisý sharasyna kásiporynǵa qarasty tórt munaı-gaz óndirý basqarmasy men eki qurylymdyq qurylymy qatysty. Al osy kásiporynda uzaq jyl eńbek etip, zeınetker atanǵan ardager-munaıshylar sharanyń qurmetti qonaǵy retinde shaqyryldy. Ár basqarma ujymy qazaqtyń ulttyq dástúrinen sahnalyq qoıylymdar kórsetti. Máselen, «Jylyoımunaıgaz» basqarmasynyń ujymy aldymen jeńge men qaıyn sińli arasyndaǵy jarasymdy syılastyq qyz ben jigit aıtysyna ulasty. Qazaqy ázilge qurylǵan qyz ben jigit aıtysynyń shynaıylyǵy sharany qyzyqtaýshylardyń ystyq yqylasyn týǵyzdy. Qyz ben jigittiń ázil-qaljyńǵa qurylǵan aıtysy olardyń bir-birimen keńirek tanysýyna jol ashty. Munyń artynan «Jaıyqmunaıgaz» basqarmasynyń munaıshylary qazaqtyń ár shańyraǵynda áli kúnge deıin bolyp jatatyn quda túsý kórinisin kórsetti. Bylaıǵy kúnderi munaıshy bolǵanmen, qazaqy shapan men qalpaq kıip, sahnaǵa shyqqanda quddy teatrdyń ártisterinen esh aınymaıdy. Qudalar men úı ıeleriniń rólderin oryndaýda kásibı ártisterden kem túsken joq.
Táı-táı basyp júrýge talpynǵan balbóbeginiń qadamy sátti bolsyn deıtin ıgi tilekpen tusaý kesýdi eń abyroıly, eń izgi júrekti adamǵa usynatyn qazaqtyń danalyǵyn sózben jetkizý qıyn shyǵar, sirá. Degenmen, «Embimunaıgaz» munaıshylary osy bir ulttyq dástúrdiń keıingi tolqynǵa ónege bolarlyq ereksheligin keńinen asha túskeni kóńilge qýanysh uıalatqanyn jasyrǵymyz kelmeıdi. Qazaqtyń qaı otbasysy besik toı bolǵanyn ańsamaıdy deısiz. Este joq eski zamannan beri besik toı ár qazaqtyń shańyraǵyn kól-kósir qýanyshqa bólegen. Úlken áýlet pen onyń barsha aǵaıynyn máre-sáre qýanyshqa keneltetin besik toıdyń ereksheligin atyraýlyq munaıshylar da jadyna myqtap túıgenin ańǵartty. Qazaqtyń munaıshylary tek munaı men gaz óndirip qana qoımaıdy. Sonymen birge, halqymyzdyń bata berý dástúri men ulttyq oıyndaryn erkin meńgergeni «Dossormunaıgaz» jáne «Qaınarmunaıgaz» basqarmalary munaıshylarynyń sahnalyq kórinisterinen aıqyn ańǵarylyp turdy.
– Bizdiń kásiporynnyń mejelengen josparyn oryndap, mol tabysqa jetýi – ujymdaǵy ár qyzmetkerdiń qajyrly eńbeginiń jemisi, – dedi munaıshylardy Naýryz meıramymen quttyqtaǵan «Embimunaıgaz» AQ bas dırektory Mahambet Dosmuhambetov. – О́tken jyly munaı óndirý josparymyz artyǵymen oryndaldy. О́ndiristik jospardyń merziminde oryndalýy áleýmettik máselelerdiń oń sheshilýi men eńbek qatynasyn jaqsartýǵa oń yqpalyn tıgizip otyr. Jańa ken oryndaryn paıdalanýǵa berý, munaı alý úshin qabat qysymyn joǵarylatý sharalaryn júrgizý, sonymen qatar, uńǵymalardy kúrdeli jóndeý jumystaryn atqarý arqyly munaı óndirý kólemi ulǵaıtyla bermek. Elbasy tapsyrmasyna jáne «QazMunaıGazǵa» qarasty kompanııalar tobynyń biryńǵaı eńbekaqy tóleý júıesine kóshýine baılanysty sáýirden bastap qyzmetkerler jalaqysyna 10 paıyz ústeme qosylǵaly otyr.
Aıtqandaı, «Embimunaıgaz» basshylyǵy munaıshylardyń áleýmettik ahýalyn jaqsartýǵa basa mán berip otyr. О́tken jyldyń aıaǵynda 2014-2016 jyldarǵa arnalǵan jańa ujymdyq kelisimshartqa qol qoıyldy. Bul qujatta jumysshy men jumys berýshiniń quqyqtary men mindetteri, jeńildikter men áleýmettik qoldaý tetikteri naqtylanǵan. Qazir 5,5 myń adam jumysqa tartylyp, 97 paıyzy kásipodaq komıtetine múshelikke alynǵan kásiporynnyń jańa ujymdyq kelisimshartynda jumysshylardyń múddesi men densaýlyǵyn qorǵaý, jumys barysynda jáne demalys kezinde barlyq jaǵdaıdy týǵyzý turǵysyndaǵy áleýmettik jaýapkershiligi naqty kórinis tapqan. Ásirese, jastardy áleýmettik qorǵaý máselesi de nazardan tys qalmaǵan.
– El táýelsizdigimen otandyq óndiristiń eńsesi tikteldi, – deıdi 40 jyldan beri eńbek etip kele jatqan baıyrǵy munaıshy Táshkent Aıtbaev. – Sondyqtan bizdiń jas mamandarymyz munaı isin meńgerýde, aldyńǵy tolqyn munaıshylardan úırenýde eshteńeden qaımyqpaıýy qajet. Otandyq munaı-gaz ónerkásibiniń órkendeýi de, eldiń keleshektegi qarqyndy damı berýi de jas mamandardyń biliktiligine baılanysty bolady. Shúkir, elimiz álemge tanyldy, eksportqa ónim shyǵarý úlesi molaıyp keledi. Aldaǵy kezde de táýelsiz elimizdiń ulttyq qundylyqtary jarqyraı kórinip, ekonomıkalyq órkendeýi búgingi qarqynynan taımasa deımiz.
Bul kásiporyn shejireli tarıhqa da, eńbek dastanyna da baı. Al «qara altyn» selin tasytýda qajyrly eńbegin sińirgen ardager-munaıshylardyń shejireli joly men eńbek dastanyn ozyq tehnologııany meńgergen bilikti izbasarlary jalǵastyryp keledi. Demek, «Embimunaıgazdyń» shejireli tarıhy da, eńbek dastany da úzilmeıdi, úzdiksiz qattala beredi.
Joldasbek ShО́PEǴUL,
«Egemen Qazaqstan».
Atyraý oblysy.
