Obaly – Býrabaı baýraıyndaǵy shoq juldyzdaı shaǵyn ǵana eldi meken. Tamyljyǵan tumsa tabıǵaty týraly tańdy tańǵa ulastyryp jyrlaýǵa bolar edi. Kýrortty óńirdiń etegin basa qonys tepken aýyldyń temirqazyǵy ispetti orta mektepke bıyl bala sany jetpegendikten jabylyp qalý qaýpi týdy. Atamekendi qımaı, mal súmesimen kún kórip otyrǵan aǵaıyn alǵashqy bette sary ýaıymǵa salynǵany da ras. Orta mekteptiń jabylǵanyna da kóp bolmaǵan, endi negizgi mektep jabylsa, qıyn bolǵaly tur. Bes jyl buryn Obalydan toǵyz shaqyrym jerdegi Túlkili aýylynyń mektebi oqýshylardyń azaıýy sebebinen bastaýyshqa aınalyp, sońynda jabylyp tynǵan.
Mektep týraly mazany qashyrar qaýeset paıda bolǵaly obalylyqtardyń oıy onǵa, sanasy sanǵa bólindi. Endi ne isteý kerek? Aýyldyń bas kóterer aqsaqaldary aqyldasa kele, aldymen bir-eki úı daıyndaýǵa kelisti. Kópbalaly otbasylardy aýylǵa kóshirip ákelsek, bala sany kóbeıedi, mektep te jabylmaıdy dep boljady. Bul úshin jańaǵy kópbalaly otbasyǵa aýyldyń bas kóterer azamattary túgel qamqor bolýǵa tıisti. Úlkenniń sózin syılaıtyn keıingi tolqyn da álgi ýájge toqtaldy. Ortaǵa aqsha jınady. Buryn kóship ketken otbasylarynyń bos turǵan úılerin satyp ala bastady. Tórt úı alyndy. Tórteýine de jóndeý jumystaryn júrgizdi. Mektep muǵalimderi áleýmettik jeli arqyly Obalydaǵy ońdy bastama týraly habar taratty.
Shyn máninde Obaly adam qyzyǵarlyq jer. Máńgi jasyl qaraǵaılar men shoq qaıyńdar kómkergen, orman qoınaýy jaz aılarynda jemis-jıdekke tunyp turatyn qunarly ólke. Elektr jelisi bar, uńǵymadan tartylǵan taza sý aýyldaǵy úılerge taratylady. Aýyl kósheleri tegis asfalttalǵan. Jeke sharýamen aınalysýǵa, tórt túlik maldy túgel ósirýge jaǵdaı ábden bar. Qandaı qýańshylyq jyl bolsa da nýly ólkeniń shabyndyǵynda ósken shóp attyly kisiniń keýdesinen keledi. Úı janynda kókónistiń neshe túrin ósirýge bolady.
Erinbegen adamǵa el ishinde kúnkóris tabylady emes pe? «Býrabaı» JShS men eki shaǵyn sharýa qojalyǵy jumystaryn urshyqsha úıirip otyr. Aıta ketý kerek, aýyl ishinde jumysshy joq. Seriktestikke mehanızatorlar, kólik júrgizýshileri qajet. Tipti mal baǵatyn adam taba almaı otyr. О́ıtkeni árkim óziniń jeke sharýasyn kúıtteıdi.
Áleýmettik jeli arqyly habar taraǵan soń Qaskeleń qalasynan Kamıla Ismaılova atty kópbalaly ana habarlasypty. Áýeli aýyldyń jaıyn, turǵyn úı men mektep máselesin surastyrsa kerek. Mán-jaıdy ábden bilgen soń kóshýge qamdanatynyn aıtqan. Jergilikti mekteptiń dırektory Qymbat Ahmetova kóship kelý shyǵynyna qarajat jiberipti. Aqyry mine, kópten kútken kún jetken. Dál sol kúni Obalynyń jurty aq túıeniń qarny jarylǵandaı qýanǵan. Qaskeleńnen Býrabaıǵa bet túzegen shaǵyn kóshti qańtardyń 15-i kúni alystan ańsap jetken aǵaıyndarynsha qushaq jaıyp qarsy aldy. Shaǵyn aýyldyń shyraıyn keltirgen toı bolǵanǵa uqsaıdy. Qys túskeli muǵalimder kezek-kezek kelip ot jaǵyp, úıdi jylytyp turǵan. Aýyl azamattary qysqa qajetti otynyn jetkizip bergen. Árbir otbasy kósh kólikti bolsyn dep qoldarynan kelgeninshe azyq-túlik ákelip, shashý shashqan.
– Qaskeleń qalasynda páter jaldap turatyn edik, – deıdi Kamıla Ismaılova, – páteraqy tóleıtin aqshamyz bolmady. Osy bir jaqsy habardy estigennen keıin táýekel dedim. Aýyl adamdarynyń ańqyldaǵan aq kóńiline, jan jadyratar járdemine ábden rızamyn. Qatty qınalyp edim. Endi baqsha egip, azyn-aýlaq mal ustap, el qatarly jumys istesem kóshten qalmaımyn ǵoı.
Aýyl adamdarymen birden tonnyń ishki baýyndaı aralasyp ketkeni sonshalyq, tipti árqaısysyn kópten biletin tárizdi. Endi mine, bizdiń de el qatarly shańyraǵymyz bar dep shattanyp otyr.
Biz barǵan kúni birneshe azamat osy shańyraqqa at basyn buryp, azyq-túlik, kilem, kishkentaı balalardyń qysqy kıim-keshegin ákelip berip jatyr eken. Kórshisi Jarylǵasyn Shadyrov óz úıinen sý tartyp beremin dep qulshynyp otyr.
Kamılanyń tórt balasy mektepke barǵannan keıin negizgi mekteptiń jabylý qaýpi seıilgen. Buryn 38 oqýshy bolsa, qazir – 42. Mektepte ashana turaqty jumys isteıdi. Qustyń uıasyndaı jyp-jyly.
Biz tarata aıtyp otyrǵan baǵaly bastamanyń basy-qasynda júrgenderdiń biri Nurlan Qabdýllın naýryz aıynda Qyzylordadan tórt balaly bir otbasynyń kóship keletinin aıtyp otyr. Basqa aýyldardan da kelemin dep ynta bildirgen tabylyp jatyr eken. Qazir úsh birdeı úı daıyn tur. Obalyǵa aǵylǵan el qarasy kóbeıse, orta mekteptiń qaıtadan ashylyp qalýy da múmkin. Osynyń bárine dem berip otyrǵan dúnıe – aýylyn oılaǵan azamattardyń aýyz birligi. Birlik bar jerde tirliktiń de ońynan ońǵarylatynyn Obalynyń ońdy isinen qarap bilýge ábden bolady.
Aqmola oblysy,
Býrabaı aýdany
