Sodyrlardyń áreketi berekeni birlikten, tabysty eńbekten izdeıtin halqymyz úshin kútpegen jaı, aýyr soqqy bolǵanyn, onyń zardaby búgin de, erteń de seziletinin, jarasy tez jazyla qoımaıtynyn aıtty. Biraq Memleket basshysy bul qıyndyqty eńserý úshin judyryqtaı jumylýdyń qajettigine erekshe toqtaldy. Elimizdiń ishi daýdan, syrty jaýdan aman bolýy, qalypty beıbit ómirge tezirek oralý úshin qoldan kelgenniń bárin jasaýǵa tıis ekenimizdi aıtty. Halyqtyń qalaýy da osy. Bárimiz de elimiz tynysh bolsa eken, san ǵasyrlyq tarıhynda myń ólip, myń tirilgen, el basyna kún týǵan syn saǵattarda erligimen, órligimen tutastyǵyn saqtap, talaı qaterlerden aman ótip kele jatqan qazaqtyń basyna úıirilgen qara bult tezirek seıilse eken deımiz. Solaı bolaryna senemiz.
Memleket basshysy jaýapkershilikten jaltarǵan joq, ashyǵyn aıtty, ózin beıbit sherýshilerdi atýǵa buıryq berdi dep synap jatqandarǵa jaýap qaıtardy. Shynynda, el ishi aıaqastynan osylaı ala taıdaı búlinedi dep kim oılaǵan?! Qazir belgili bolyp otyrǵanyndaı, aram nıetti adamdar qalyptasqan jaǵdaıdy óz maqsattaryna paıdalanbaq boldy. Aqyl-oıdan ozbyrlyq ozyp, jaldamaly janalǵyshtar halyq ıgiligine qol kóterdi – adam óltirip, mekemelerdi qıratty, órtedi, dúkenderdi tonady. Beıbit ómirge qarsy soǵys ashty. О́kinishke qaraı, qanquıly «qańtar oqıǵasynda» talaı bozdaq qaza tapty. Ulttyq qaýipsizdigimiz ben memlekettigimizge qaýip tóndi. Táýelsizdik bylaı tursyn, elden, jerden aıyrylyp qala jazdadyq. Mine, osyndaı asa kúrdeli jaǵdaıda Prezıdent qalyptasqan ahýaldy durys baǵalap, tyǵyryqqa tirelgen eldi, halyqty qorǵaýdyń pármendi sharalaryn qabyldap, jedel júzege asyrmaǵanda aldyn ala jan-jaqty oılastyrylǵan, muzdaı qarýlanǵan sodyrlardyń soıqany nege ákelip soqtyratynyn boljaýdyń ózi qıyn edi. Osy rette Memleket basshysynyń elde tótenshe jaǵdaı jarııalaýy birden-bir utqyr sheshim bolǵanyn aıtýǵa tıispiz. Prezıdenttiń tabandylyǵynyń, erik-jigeriniń, batyl qadamynyń arqasynda arnaıy daıyndyqtan ótken, is-qımyldary sheber úılestirilgen, aralarynda túrli qarýly qaqtyǵystarǵa qatysý tájirıbesi bar lańkesterdiń shabýylyna toıtarys berilip, qalypty ómirimizge oraldyq.
Prezıdenttiń «Májiliste birneshe myqty partııa bolýǵa tıis» degen sózderi kóńilimnen shyqty. Sóz joq, osyndaı ózgerister saıası mádenıet deńgeıin kóterip, saıası tulǵalardy tárbıeleýge jol ashady. Men ózim de sol ortada boldym, jaǵdaıǵa qanyqpyn. Aldaǵy ýaqytta Parlamentti túbegeıli reformalaý kerek. Meniń oıymsha, Májilisti tek partııalardyń ókilderinen ǵana jasaqtaý durys emes. Jeke azamattardyń okrýgterden daýysqa túsýine múmkindik berilgeni jón. Sonda ǵana básekelestik bolady. Áıtpese, bizdegi «qýyrshaq partııalardyń» balalyǵy tym uzaqqa sozylyp ketti.
«Qalaı degenmen de, men Qazaqstan Prezıdenti retinde qanshalyqty uzaq bolatynymdy bilmeımin. Biraq Konstıtýsııa boıynsha eki merzimnen artyq otyrmaıtynymdy naqty bilemin. Iаǵnı eshqandaı zańdy, ásirese Konstıtýsııany qoldan ózgertý bolmaıdy», dedi Memleket basshysy. Prezıdent aıtty, sózinde turýy kerek. Tek erteń ýaqyty kelgende «joq, siz ketpeńiz, sizsiz biz el bola almaımyz» dep shyǵatyndardyń tabylýy ǵajap emes. Osy rette Qasym-Jomart Kemeluly sózdiń bir ushyn qoǵamdaǵy ahýaldy saýyqtyrýǵa árkez oń áser ete bermeıtin qazaq zııalylaryna tıgizip ótti. О́te oryndy aıtylǵan sóz. Bul ózi qazaqtyń boıyna sińgen jaman qasıet. Prezıdent bylaı tursyn, kádimgi aýyl-aımaqta ótip jatatyn kishigirim toılardyń ózinde bir-birimizdi asyra maqtap, jarysqa túsip ketetinimiz ótirik emes.
Tarıhta ýaqyt kómeskileı almaıtyn oqıǵalar bolady. «Qasiretti qańtarda» Qazaqstan tarıhyna da osyndaı daq tústi. Osylaı otyz jyl boıy «Qazaqstan – birlik pen tynyshtyqtyń besigi!» dep kelgen maqtanyshymyzdyń kúli kókke ushty. Kúnderdiń kúninde osy soıqannan kelgen zalal men zardaptyń esebi shyǵarylar, kináliler tabylyp, jazalanar. Biraq onymen másele sheshilmeıdi. Osy qandy oqıǵadan sabaq alýymyz, bolashaqta onyń qaıtalanbaýyna kepildik beretindeı qorytyndy, qadamdar jasaýymyz kerek. Munyń eldiń árbir azamatyna – jasyna da, kárisine de qatysy bar.
Jarasbaı SÚLEIMENOV,
qoǵam qaıratkeri, jýrnalıst
PETROPAVL
