Jalpy, kez kelgen saıası oqıǵanyń qozǵaýshy kúshi bolatyny belgili. Búgingi elimizdegi ózgeristerdiń negizgi qozǵaýshy kúshi halyq. Halyqty dúr silkintken másele – turmystyń tómendigi, qymbatshylyq, sot júıesindegi ádiletsizdik, baspananyń joqtyǵy, oqý oryndaryndaǵy bylyq, bilimsizdik jáne budan bólek kóptegen túıinder. Naqtydaı aıtqanda, bulardyń barlyǵy turǵyndardyń bolashaqqa degen úmitin joıatyn basty faktorlar. Bul týraly 8 aqpanda Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Qasym-Jomart Toqaev basa aıtty. «Qazirgi tańda 1 mıllıonǵa jýyq adamnyń tabysy eń tómengi kúnkóris deńgeıine de jetpeıdi. Bul – sońǵy 10 jyldaǵy eń nashar kórsetkish. Qazirgi ýaqytta meniń tapsyrmam boıynsha Halyqtyń tabysyn arttyrýǵa arnalǵan baǵdarlama ázirlenip jatyr», dedi ol.
Prezıdenttiń bul sózine qosyla otyryp, elimizde tabysy óte tómen azamattardyń sany áldeqaıda kóp ekenin aıtqym keledi. Resmı statıstıkaǵa enbeı qalǵan, tabys kózi qajetti deńgeıden de tómen, otbasyn asyraý úshin baryn salǵanymen, bala-shaǵasyn tolyqqandy asyraýǵa múmkindigi joq jandar óte kóp. Men aýyldan, qarapaıym halyqtyń arasynan shyqqan depýtat retinde aýyl turǵyndarynyń jaǵdaıyn, halin, turmys-tirshiligin, janaıqaıyn óte jaqsy bilemin. Aýyldardaǵy ınfraqurylymnyń, jumystyń joqtyǵy, bar jumystaǵy jalaqynyń azdyǵy, balalardyń damýy úshin jaǵdaıdyń tıisinshe jasalmaýy, qara jumys isteıtin azamattarymyzdyń jumys berýshiler tarapynan ádiletsizdik kórýi, óz quqyqtaryn qorǵaı almaýy, quqyqtarynyń aıaqqa taptalýy bizdiń qoǵamymyzda jıi kezdesedi. Buǵan tipti etimiz úırengeni sonshalyq, mán bermeıtin deńgeıge jetkenimiz jasyryn emes.
Áleýmettik problemalardyń órshýi bul qarapaıym halyqtyń ǵana emes, búkil memlekettiń taǵdyryna áser etedi. Nege? Muny túsiný úshin amerıkalyq psıholog, áleýmettanýshy Abraham Masloýdyń áıgili «pıramıdasyn» eske alý jetkilikti. Adamnyń qoǵamda sapaly ómir súrýi úshin bes qajettiligi qajet. Onyń birinshisi tulǵanyń fızıologııalyq qajettiligi bolsa, eń kemeli, eń shyńy – jeke qajettilikterin óteý bolyp sanalady. Bul pıramıdanyń ólshemderine salsaq, qazirgi tańda biz áli de fızıologııalyq qajettilik ótelmegen qoǵamda ómir súrip jatqandaı áserde bolamyz. Biz bilimdi, sanaly, órkenıetti elder qataryna áý bastan-aq maqsat qoıyp, biraq halyqtyń áleýmettik «kúızeliske» ushyraǵanyn ańǵarmaýymyz – orny tolmas qatelikterdiń biri dep esepteımin. Sol sebepti Prezıdenttiń birinshi kezekte halyqtyń jaǵdaıyn kóterýge degen umtylysy ábden oryndy dep sanaımyn. Osy oraıda memleket basshysynyń ınflıasııany aýyzdyqtaý máselesin ekinshi mindet retinde ataǵany da sanaly qadamdardyń biri. Onyń «ınflıasııa mejeli deńgeıden asyp ketti. Bul kórsetkish 8,4 paıyz boldy. О́kinishke qaraı, qańtar oqıǵalary qalypty ómirimizdi túbegeıli ózgertti», dep málimdeýi osy jaıttarǵa degen kózqarasyn aıqyndaıdy.
«Biz osyndaı qıyn jaǵdaıda el birliginiń arqasynda memleketimizdiń qaýipsizdigin, tipti de tutastyǵyn saqtap qaldyq. Qazir Úkimettiń basty mindeti – halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý, azamattardyń tabysyndaǵy alshaqtyqty azaıtý jáne eńbek etýge qolaıly jumys oryndaryn ashý. Bárimiz eldiń ıgiligi úshin qyzmet etýge tıispiz», dedi Memleket basshysy.
Halyqtyń turmys jaǵdaıyn arttyrý isinde gazben qamtý problemasy ózekti. Qazaqstan álemdegi munaı men gazǵa baı 15 eldiń qataryna kiretinin bilemiz. Dese de, Qaraǵandy, Balqashtaǵy, tipti elordamyzdyń mańyndaǵy eldi mekenderge gaz tartý máselesin áli de túbegeıli sheshe almaı otyrmyz. Almaty oblysynda da áli kúnge deıin gaz tartylmaǵan óńirler bar. Bıyl kóptegen óńirlerde kómir baǵasynyń qymbattaýy úlken problemaǵa aınalǵanyn kórip otyrmyz. Shalǵaı jerlerde kómirdiń bir tonnasy 26 myń teńgeden satylǵanyna kýámiz. Munyń barlyǵy halyqtyń júıkesine tıip ketti.
Biz tez arada elimizdiń ár turǵyny úshin ómir súrýge qolaıly «Jańa Qazaqstan» qurýǵa atsalysýymyz qajet. Ol úshin álbette bıliktiń is-áreketi durys bolýǵa tıis. Ál-Farabı babamyz aıtqan «Qaıyrymdy qala» turǵyndary baqytqa jetý jolynda birge áreket etýi kerek dep sanaımyn.
Álııa ÁBSEMETOVA,
Májilis depýtaty
