Bul kúnderi árqaısymyz óz ózimizge suraq qoıýymyz kerek. «Biz ne isteı alamyz?» «Bizdiń jańa Qazaqstanymyz qandaı bolady?» Qoǵam, óz ishindegi máselelerdi talqylap, olardy sheshýdiń jolyn izdestire bilý kerek. Bizdiń eń úlken máselemiz – alaýyzdyq. Aýyzbirshiligimiz joq. Biz jınalyp ortaq máseleleri ortaǵa salyp, birge sheshim izdep jáne eń bastysy sol sheshimdi júzege asyrý úshin jobalar ázirleýdi, júrgizýdi bilmeımiz. Bálkim bundaı mádenıettiń qalyptaspaǵandyǵy buǵan sebep shyǵar. Mektepterimizde, ýnıversıtetterimizde jastardy birigip jumys isteýge, joba jasaýǵa baǵyttamaımyz. Sondyqtan da bolar, eresekterdiń arasynda uıymdasý, máselelerdi birge sheshýge degen qulshynys joq.
«Kóp birikse el bolady» deıdi. Bizdiń qazirgi ózekti máselemiz – jastar. Olarǵa qalaı bilim beremiz, eline paıdaly azamat qylyp qalaı tárbıeleımiz. Sol mańyzdy. Urandatýsyz, jahandyq qundylyqtarǵa saı azamattardy ósirý kerek.
Qazaq mektepterinde bir synypta 40-qa jýyq oqýshy otyr. Oqý-ádistemelik quraldar jetkiliksiz. Balalary mektepke baryp jatqan barlyq ata-ana buny biledi. Mektep pen ata-ana arasynda teketires, birin-biri jazǵyrýshylyq kóp baıqalady. Al endi, ata-ana retinde, sol mekteptiń jaqsarýyna, muǵalimderdiń ósýine, jetilýine qanshalyqty úles qosyp jatyrmyz? Bir muǵalim 45 mınýttyq sabaqta 40 balaǵa qalaı bilim berip úlgeredi? Mysal retinde, bıyl UBT tapsyrǵan 140 myńnan astam mektep oqýshysynyń 40 paıyzǵa jýyǵy shekti baldy jınaı almaı qaldy. 55 myńǵa jýyq mektep oqýshysy 140 baldan 50 ball jınaı almady degen sóz.
Mektep júıesinde oqý baǵdarlamasynan qalyp qoıǵan balalar kóp. Qısyq aǵashtyń kóleńkesi de qısyq bolady. Joǵary oqýǵa túse almaǵan bala, kóshede qalady. Onyń sońy nege baryp ulasatynyn shamalap topshylaı jatarsyzdar.
Osydan bir jyl buryn Almaty qalasy ákimdigimen Alataý aýdanynda «Alataý shyǵarmashylyq ortalyǵy» dep atalatyn bilim berý salasynda mańyzdy joba bastadyq. Onyń negizgi baǵyty Alataý aýdanynda ornalasqan 26 mekteptiń oqýshylaryna qosymsha bilim berý, mektepterdiń áleýetin kóterý, aýdan turǵyndarynyń biliktiligin arttyrý, jalpy aǵartýshylyq jobalardy júzege asyrý.
Bul qanatqaqty joba, jaqsy nátıjeler berse, Almatynyń basqa aýdandarynda osyndaı ortalyqtar ashý josparlanǵan. Bul jobadan úmitimiz zor. Sońǵy bolǵan oqıǵalardan keıin bundaı jobalardyń ózektiligi arta túskendeı kóremin ózim. Kóp máseleniń túbiri – bilimde jatyr dep oılaımyn.
Bekjan TOLYBAI,
Súleımen Demırel atyndaǵy ýnıversıtettiń korporatıvtik damý dırektory
