Kollajdy jasaǵan Amangeldi QIIаS, «EQ»
2002 jyldyń 25 qańtarynda Elbasy Astanada barlyq deńgeıdegi ákimdermen keńes ótkizdi. Sol keńeste: «Qytaımen aradaǵy memlekettik shekaralar mańynda, jol beketterinde jemqorlyq joıylmaı otyr. Bul ýchaskede bir aıdyń ishinde tártip ornatyp, nátıjesin málimdeýdi quqyq qorǵaý organdaryna tapsyramyn...» dep aıtyp ótti. Kóp uzamaı Úkimet otstavkaǵa ketip, keden komıtetiniń basshylyǵy da aýysty. Keden komıtetiniń ýaqytsha tóraǵalyǵy mindetin atqarýdy sol kezdegi Memlekettik kiris mınıstri Z.Kákimjanov óz qolyna aldy. Ile-shala 11 aqpan kúni ol Astanaǵa birneshe keden basqarmalary men keden beketi bastyqtaryn shaqyryp alyp, árqaısysymen jeke-jeke áńgime ótkizdi. Sol kúni Qytaımen shekarada ornalasqan keden bastyqtarynyń bári qyzmetten bosatylady. Sodan keıin «Qytaımen shekarada ornalasqan kedenderge tártip ornata alatyn jigitter bar ma?» degen zańdy suraq týyndaıdy. Sol kezde atyshýly «Qorǵas» kedenine bastyq retinde E.Abdrahmanovtyń kandıdatýrasy, «Baqty» kedenine meniń, al «Maıqapshaǵaı» kedenine sol kezdegi «Ýba» keden beketiniń bastyǵy B.Smaǵulovtyń kandıdatýrasy usynylady. Sóıtip, úsheýmiz de bir kúnde bir buıryqpen úsh jaqqa attandyq.
Bizdiń aldymyzǵa úsh túrli mindet qoıyldy. Birinshisi – shekaralyq kedenderde oryn alǵan sybaılas jemqorlyqtyń tamyryna balta shaýyp, kadrlardy kásibı sheberligine qaraı irikteý jáne kedenshilerdi qylmystyq toptyń yqpalynan ajyratý. Ekinshisi – kontrabandaǵa qarsy úzildi-kesildi tosqaýyl qoıý. Úshinshisi – basqa qaltalarǵa ketip jatqan kedendik tólemderdi túgeldeı memleket qazynasyna túsirý.
Sol bir aıtýly kezeńde bizdiń kórgen quqaıymyz bólek áńgime. Al Erikjan Abdrahmanovtyń «Qorǵas» kedeninde basynan ótkergen erjúrek qımyly men tabandy áreketteri keden tarıhynda úlken árippen jazylyp qaldy.
Aqpan aıynyń 14-nen bastap E.Abdrahmanovtyń kelýimen «Qorǵas» kedeninen ımporttalǵan júkterdi tasý kilt toqtady. Keshe ǵana jolaýshylar men júk kólikteri ári-beri qaıshylasyp jatqan shekarada bir-aq kúnniń ishinde múlgigen tynyshtyq ornady. Qytaı jaǵynda Qazaqstanǵa shyǵa almaı, júk tıelgen júzdegen avtokólikter kerýeni keptelip turdy. Erikjan jumysqa bilek sybana kirise sala, ótkenge taldaý jasady. Jyl basynan beri (2002 jyldyń 1 qańtarynan bastap) 14 aqpanǵa deıin ımporttalǵan taýarmen 998 júk mashınasy ótken eken. Al túsken kedendik tólemder júz mıllıonǵa da jetpeıdi. Júk tasyǵan ár kóliktegi taýardyń salmaǵy men kedendik quny 15-20 esege deıin tómendetilgen. Iаǵnı mıllıard teńgeden artyq qyrýar aqsha memleket qazynasyna túspegen.
Árıne, óte qıyn jaǵdaı. Tar jol, taıǵaq keshýdiń kókesi endi bastalǵaly tur. Sebebi shekarany jaýyp tastaǵany úshin báriniń qaıraǵan tisteri men nazarlary E.Abdrahmanovqa baǵyttalǵan. Buǵan qosa shekaradan ótken ár kólikten óz úlesin alyp otyrǵan quqyq qorǵaý organdary men bandıttik qurylymdardyń «nesibesiz» qalýy da psıhologııalyq ahýaldy shıelenistire tústi. Bári de ońaılyqpen berile salatyn jaýlar emes. Sonymen qatar Erikjannyń О́skemendegi bala-shaǵasyna da qaýip tóndi. «Naǵyz dos basyńa is túskende synalady» degen emes pe. Sol kezde onyń otbasynyń qaýipsizdigin óziniń dostary, polısııa polkovnıkteri Baqytbek Jamanbaev pen Oralbek Belimbaev ekeýi óz moıyndaryna alǵan edi. Bundaı jaýapty da qaýipti sátterde qasaqana bir báleni uıymdastyra salý túkke de turmaıdy, árıne.
– Beken, – dedi birde Erikjan «Qorǵas» kedeninen telefon shalyp, – ózińdi baıqa, jigitterdi saqta.
– Ne bop qaldy, Ereke? – dedim túkke túsinbeı.
– Keshe maǵan birneshe qarjy polısııasynyń jigitteri keldi. Qoldarynda «Kúdiktini ustaý jóninde hattama» bar eken. Tutqyndaý jónindegi qaǵazdarymen tanysyp otyryp, ishinen «Jeke tekserý hattamasyn» kórip qaldym. Oqysam, hattamada meniń qaltamnan «О́zindik ıisi bar aq untaq tabyldy» dep jazyp qoıypty. Kórdik degizip, aldyn ala jalǵan kýágerlerdiń de qolyn qoıǵyzyp alǵan. Yza bolǵanym sonshalyq, dereý ornymnan atyp turdym da tapanshamdy kezep turyp, ózderiniń zańsyz áreketterin kýálandyryp, qamatyp tastadym. Olardan zulymdyqtyń nebir túrin kútýge bolady, saq bolyńdar, – dedi.
Osy oqıǵadan keıin buqaralyq aqparat quraldary arqyly kúnde-kúnde kedenshilerdi jamandaǵan aqparattar aǵyny qarsha borady. Bul árekettiń artynda keden salasy boıynsha qoǵamda jaǵymsyz pikir qalyptastyrý jáne shekaradaǵy keden basshylaryn ornynan aldyryp tastaý maqsaty turǵany belgili. Árıne, sóıleýshilerdiń artynda úlken bir kúshtiń dem berip turǵanyn ańǵarý qıyn emes edi. Bul jóninde Z.Kákimjanovtyń ózi de baspasóz konferensııasynda: «Qorǵas» kedeniniń artynda kimderdiń múddesi turǵanyn bizge qarsy qandaı buqaralyq aqparat quraldary arqyly shabýyl jasap jatqandarynan-aq baıqap otyrǵan shyǵarsyzdar...» dep batyl aıtyp ótti. Ol árıne, Rahat Álıev edi. Bizder de sol ekenin bes saýsaqtaı bilip otyrdyq. Biraq ta qol qysqa bolǵan soń, amal ne?...
Qalaı degenmen de 2002 jyldyń 11 sáýirinde «Megapolıs» gazetinde: «Horgosskıı skandal: «voına» po zakazý?» degen materıal jarııalandy. Onda bylaı dep jazyldy: «...Prosto posle chıstkı tamojennyh kadrov, nachatoı mınıstrom gosdohodov Kakımjanovym, ı naznachenıem novym nachalnıkom posta gospodına E.Abdrahmanova, vıdımo, byl polnostıý perekryt «zelenyı» denejnyı potok, tekýshıı k tomý samomý eksbonze ız odnoı sılovoı strýktýry... Etı gospoda prosto vypolnıalı opredelennyı zakaz, chtoby vernýt vse na krýgı svoıa...». Sol kezde jalǵyz osy maqala ǵana biraz shyndyqtyń shetin shyǵardy.
Kez kelgen oqıǵany bastan keshirý qıyn, aıtý ońaı. Erikjan Abdrahmanovqa telefonmen: «О́ltiremiz, bala-shaǵańdy kepildikke alamyz» deýshiler de boldy. Áýeli KTK telearnasynan: «Qorǵas» kedeniniń bastyǵy qamaýǵa alyndy», «Qorǵas» kedeniniń bastyǵyna izdeý salyndy», «Qylmys jasap qashyp júr» degen jalǵan aqparattar da ketip qaldy. Osylaısha, psıhologııalyq shabýyl aqqan seldeı údeı tústi. Buǵan qosa «Qyzmettik ókilettigin shekten tys paıdalandy» dep Ońtústik-shyǵystaǵy kólik prokýratýrasy E.Abdrahmanovtyń ústinen negizsiz faktige qurylǵan qylmystyq is te qozǵap jiberdi. Tipti qarjy polısııasynyń qyzmetkerleri kedendik resimdeýden ótken ımporttyq taýar tıeýli kólikke avtomat ta laqtyryp ketti. Sonymen qatar kedendik resimdeýden ótken kólikterdi negizsiz tekserýlerdi de údete tústi. Alaıda qylmystyq jaýapkershilikke tartatyndaı esh ilik tappady.
Osylaısha, bastaryna qanshalyqty qara bult úıirilse de, «Qorǵas» kedenshileri kezdesken qıynshylyqtarǵa qarsy bir kisideı jumyla kúrese bildi. Sóıtip, sol jyldyń sáýir aıynda ǵana respýblıkalyq bıýdjetke kedendik tólemder boıynsha 1 mıllıard 86 mıllıon 473 myń teńge aýdaryldy. Osylaısha Erikjan Myrzamuhanuly bastaǵan kedenshiler arlarynyń taza, óz isteriniń aq ekenin úlken kúshpen dáleldep shyqty. Bul qarajat «Qorǵas» kedeniniń 2001 jylǵy bir jyldyq kórsetkishinen asyp ketetin edi. Atalǵan jańalyq týraly Z.Kákimjanov izin sýytpaı, sol kezdegi Úkimet basshysy I.Tasmaǵambetovty habardar etedi. Kóp uzamaı, mamyr aıynda «Qorǵas» kedeniniń bastyǵy E.Abdrahmanovqa Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri I.Tasmaǵambetovtyń qoly qoıylǵan «Alǵys haty» tabys etiledi.
Osy jetistikti kezinde qorǵastyq kedenshiler «Qorǵas» revolıýsııasynyń jeńisi» dep atady. Bul jerde, árıne, sol bir qıyn da jaýapty sátterde tirek bola bilgen mınıstrimiz Z.Kákimjanovtyń da eńbegi óte zor. О́z atyna qanshama negizsiz, aýyr da ádiletsiz sózder estise de, qaramaǵyndaǵy qyzmetkerlerin janyn salyp qorǵaı bildi. Jáne de osyndaı dúrbeleń kezinde Keden komıteti tóraǵasynyń orynbasary qyzmetin atqarǵan úlken júrekti azamat Amanııaz Qasymuly Erjanovtyń da kórsetken azamattyǵy bir tóbe. Sonymen qatar tónip turǵan qaýipten qaımyqpaı, Erikjannyń janynan bir taban sheginbegen marqum Samat Ramazanov, Altaı Tanabaev, Qaırat Bókishev, Rızabek Qalıajdarov, Bolat Jamanbaev, Rýslan Selıhanov, Erbol Isanov sııaqty áriptesteriniń de azamattyǵy erekshe. Sol kezderi bul jetistik jóninde «Kazahstanskaıa pravda» gazetinde jarııalanǵan «Qorǵas»: trehletnıe pokazatelı – za trı mesıasa» degen maqalada: (29.06.02) «...Podobnoe ponımanıe problemy prısýshe ı vseı novoı komande, prıshedsheı na osnovnye tamojennye posty strany. Po kraıneı mere, tendensııa, kotoraıa otmechena na «Korgase», proslejıvaetsıa ı v ostalnyh oblastıah. Tamojennyı prognoz plan v selom po Kazahstaný perevypolnen bolee chem v dva raza. Poka my besedovalı s Erıkjanom Abdrahmanovym, pozvonıl nachalnık tamojnı «Bahty» Beken Nurahmetov. Po ego tamojne vypolnenıe prognoznogo plana sostavılo 117 prosentov, proshlogodnıı pokazatel ýje perevypolnen na 600 prosentov... Svıazyvaıýtsıa etı peremeny kak s novym rýkovodıtelem tamojennogo komıteta respýblıkı, tak ı s prıhodom komandy professıonalov» dep atap ótildi.
Sonymen qatar «Vremıa» gazetinde jarııalanǵan «Horgos geıt» degen shaǵyn habarda «Qorǵas» kedeni aıyna bir mıllıard teńgeden artyq tabys berse, bul degenińiz Almaty oblysynyń sol kezdegi bir jyldyq bıýdjetin quraıtyny jóninde aıtyldy. Mysaly, «Qorǵas» kedeninde memleket qazynasyna kedendik tólemder men salyqtardan túsetin aqsha kólemi 1999 jyly 900 mıllıon teńgeni, 2000 jyly 840 mıllıon teńgeni, 2001 jyly 720 mıllıon teńgeni ǵana quraǵan eken. Jyl saıyn ımporttalatyn taýar aınalymy birneshe esege ósip otyrǵanyna qaramastan, kedendik tólemder kerisinshe, quldyraı bergen. Al E.Abdrahmanovtyń basqarýymen 2002 jyly nebári alty-aq aıdyń ishinde ǵana kedendik tólemderden memleketke ótkizgen qarjynyń sany – «Qorǵas» kedeniniń sońǵy on jylda bergeninen asyp túskenin aıta ketken oryndy.
«Qorǵas» kedeninde jasaǵan jankeshti erligi úshin Erikjan Abdrahmanov keıinnen ekinshi dárejeli «Aıbyn» ordenimen marapattaldy. Bul jeńis ońaılyqpen kelgen joq, árıne. Sol bir qıyn-qystaý kúnderde oǵan Ishki ister mınıstrligi salasynda uıymdasqan qylmysqa qarsy kúrestegi jınaǵan tájirıbesi men Aýǵanstan Respýblıkasynda áskerı boryshyn ótegen erjúrektiligi úlken serik bolǵany belgili. Qalaı degenmen de Erikjannyń «Qorǵas» kedenindegi jeńisinen keıin el arasynda ártúrli qaýesetter júrdi. «Jeńilis tapqandar ony keshirmeıdi...» degen yzǵarly sózder de aıtylmaı qalǵan joq. Sondaı kúnderdiń birinde Zeınolla Kákimjanovpen arnaıy kezdesken edim. Áńgime arasynda Zeınolla Halıdollauly maǵan:
– Sol kezde bizdiń jaýlarymyz Erikjan ekeýmizdi óltirýge tapsyrys berip qoıǵan bolatyn. Bizdi nege óltire almaǵanyn bilesiń be? – dedi.
Myna sózdi estigende selk ete tústim. Sodan keıin bilmeıtinimdi aıtqanymda sózin qaıta jalǵap:
– Sebebi biz jaýlarymyzben ashyq soǵystyq. Ony óziń bilesiń. Bizdi óltirgen jaǵdaıda tapsyrystyń qaıdan shyqqany birden belgili bolatyn edi. Olar sodan qoryqty, – dedi eshteńeni jasyrmaı.
Iá, shynymen de «Qorǵas» oqıǵasynan keıin Erikjannyń artyna túsip, aıaqtan shalmaqshy bolǵan áreketter tolastamady. Onyń boıyndaǵy aıtqanynan qaıtpaıtyn qaǵıdatshylyq pen qara qyldy qaq jaratyn adaldyǵy keı basshylarǵa unamady. Ústinen birneshe qyzmettik tekserýler de júrgizildi. Biraq qyzmetten qýatyndaı eshbir ilik taba almady. Aqyry, 2008 jyly Erikjan Abdrahmanov «Dostyq» kedenine bastyq bolyp taǵaıyndaldy. Taǵy da qytaımen shekara, taǵy da aıqaı-shýy kóp jer. Keden komıteti basshylyǵynyń ony sol jerge ne úshin taǵaıyndap otyrǵany da túsinikti edi. Sebebi sonyń aldynda ǵana kedende bandıttik qurylym ókilderi men kedenshiler arasynda shıelenisti jaǵdaı oryn alǵan edi. Sondyqtan da kedendi bandıttik qurylymnyń yqpalynan ajyratyp, temirdeı tártip ornatý kerek boldy. Osylaısha, Erikjan ózine tapsyrylǵan senimdi aqtap, «Dostyq» kedeninde de erjúrek ári qaǵıdatshyl basshy retindegi qoltańbasyn qaldyra bildi. Oǵan dálel retinde 2012 jyldyń 14 sáýirinde «Vremıa» gazetinde jarııalanǵan «Chýjıe zdes ne vorýıýt» atty maqalaǵa (avtory T.Kýchýkov) toqtala ketkendi jón kórdim. Onda avtor «Dostyq» stansasyndaǵy kóliktik polısııa bólimshesiniń bastyǵy, podpolkovnık Erlan Álimbekovke suraq qoıǵan kezde ol bylaı dep jaýap beripti. Gazet materıalynan úzindi:
– Neskolko let nazad nachalnık tamojnı «Dostyk» Janarbaeva Nýrgýl jalovalas, chto mestnyı krımınalıtet polnostıý okkýpıroval granısý ı vse perehody. Ona ýtverjdala, chto ee je podchınennye «hodıat pod bandıtamı». Chto-to ızmenılos s teh por?
– Iа v te gody rabotal v drýgoı slýjbe, no slyshal pro peredel sfer vlııanııa. Posle Janarbaevoı nachalnıkom prıshel Erıkjan Abdrahmanov. On perestal provodıt rastamojký grýzov na «Dostyke» ı peredal etı fýnksıı tamojennıkam na konechnyh stansııah. On dovolno jestkıı mýjık – bystro navel porıadok na granıse ı, ne poverıte, krımınalıtet sam po sebe ıschez. Seıchas organızovannoı prestýpnostı ý nas net...
Sol jyldary Qytaımen shekarada oryn alǵan qaqtyǵystyń yzǵary ońaılyqpen jibı qoıǵan joq. Osy oraıda, 1999 jyly qandyqol qaraqshylardyń qolynan qaıtys bolǵan «Dostyq» kedeniniń burynǵy basshysy Saıasat Turyshevtyń qaıǵyly taǵdyryn bireý bilse, bireý bilmeıdi. Qyzmetten esh negizsiz bosaǵan ol ádilettilik izdep, sol kezdegi Premer-Mınıstr Nurlan Balǵymbaevtyń qabyldaýynda bolady da, shekaradaǵy oryn alyp jatqan bar shyndyqty aıtady. Saıasat Jumajanulynyń osy betalysynan qoryqqan qylmystyq top músheleri máseleni ýshyqtyrmaý úshin ony arnaıy tapsyryspen Qyzylorda qalasynda atyp óltiredi. Buǵan qosa «Baqty» jáne «Dostyq» kedenderiniń bastyǵy bolǵan Erjan Nuǵymanovty da ábden tyǵyryqqa tirep, nátıjesinde júrek talmasynan qaıtys bolady.
Sonymen qatar Erikjan ǵana emes, meniń de artymnan sham alyp túsýshiler esesin jibermeýge tyrysty. Atap aıtsam, 2008 jyldyń 19 tamyzy kúni túngi saǵat 12-de qylmysty toptyń músheleri jeke basyma qastandyq jasady. Ol kezde «Semeı» kedeni bastyǵynyń orynbasary qyzmetinde bolatynmyn. Kórer jaryǵymyz bar eken. Bir Qudaı saqtady. Ol azdaı, aýrýhanadan emdelip shyqqan bette kóp uzamaı avtokóligime esirtki tyǵyp ketti. Odan da qutyldym ba degende, búkil Semeı qalasyn dúrliktirip, avtokóligime jarylǵysh zat qoıý áreketi de oryn aldy. Qanshama syr bermeýge tyryssam da, júıkemdi biraz tozdyrdy. Osyndaı qınalǵan sátterimde týǵan-týystarym men bala-shaǵam jáne etjaqyn joldastarym maǵan jumystan ketýge aqyl-keńes berdi. Jaýlarymnyń eshteńeden taıynbaıtyn túrleri bar ekenin eskertti. Shynymen de qatty oılanyp qaldym. Sondaı synaýly sátterde Erikjan ustazyma habarlastym. Ol kezde «Dostyq» kedeniniń bastyǵy qyzmetinde bolatyn. Meniń oıymdy tyńdap bolǵan soń:
– Birinshiden, qazir seniń barlyq dostaryń men jaýlaryń jan-jaqtan «Ne jasaıdy eken? – dep syn kózben qarap otyr, – dedi sózin nyǵarlap. – Ekinshiden, kezinde meniń «Qorǵas» kedeninde bastan keshken jaǵdaıdy qazir sen óz basyńnan ótkerip otyrsyń. Sheginýshi bolma. Sheginseń Qabanbaı atańnyń arýaǵynan uıat bolady, – dep namysymdy qaırap, aǵalyq aqylyn aıtty.
Erekeńniń aǵalyq aqyly maǵan shynymen de úlken jiger berdi, namysyma qamshy basty. Osy áńgimeden keıin men de tasadan tas atyp júrgen jaýlarmen ashyq aıqasqa tústim. Sóıtip, sol synnan da súrinbeı óttik, áıteýir. Osy oraıda, maǵan jasalǵan qastandyqtyń negizgi sebebi, Qytaıdan Semeıge keletin ımportty taýarlardy kedendik resimdeýden ótkizgen kezde eshkimge «jeńildik» jasamaı qoıǵandyqtan týyndaǵan edi. Tipti «Semeı» keden beketiniń sol kezdegi basshysy A.Bekbergenov ekeýmiz bir kólikten ǵana 25 mıllıon teńge kedendik tólemderdi óndirip, respýblıkany bir shýlatqanymyz bar.
Erikjannyń boıyndaǵy alaquıyn minezine baılanysty laqap aty da óte kóp bolatyn. Bireýler ony Altaıdyń týmasy bolǵandyqtan «Kerbuǵy» dese, endi bireýleri «Afganes» deıtin. Al endi qylyshyn sermep, qyp-qyzyl aıqastyń ishinde júrgenin kórgen kezde «Chapaı» dep te aıtatyn. Ol shynymen de naǵyz jaýynger bolatyn. Sondyqtan da onyń dosy qansha kóp bolsa, jaýlary da az emes edi. Beıbit ómirdiń ózinde búkil ómiri kúrespen ótti. Ol ylǵı da: «Vse mojno kýpıt, krome chestı ı sovestı» dep aıtatyn. Tipti sol jolda otqa da kúıdi, sýǵa da tunshyqty.
Iá, Erekeń tek kúresip qana qoıǵan joq. Qanshama shákirtter tárbıelep, olarǵa aqıqat jolynda taısalmaýdy úıretti, boılaryna jaýyngerlik rýhty sińire bildi. Alaıda onyń jasaǵan erligin qaıtalaý áli kúnge deıin birde-bir kedenshiniń mańdaıyna buıyrmapty. Arada jıyrma jyl ótse de, Qytaımen shekarada Erikjan sııaqty temirdeı tártip jasaı alǵan birde-bir keden basshysy bolǵan joq. Onyń sebebi, keden beketi basshylarynyń shekarany monopolııaǵa aınaldyryp alǵan klandyq topqa qarsy kúresýge shamalary jetpegeni taza shyndyq.
Qalaı aıtsaq ta, bárine ýaqyt tóreshi. О́kinishke qaraı, Erikjan áriptesimiz ómirden erte ketti. Keden salasyndaǵy basynan ótkizgen nebir ádiletsizdikter men teketireske toly tirlik júregine aýyr salmaq túsirdi. Sóıtip, 2019 jyldyń 10 qańtarynda fánı jalǵannyń esigin jaýyp, 58 jyl ǵana ǵumyr keshti. Bul habardy estigende sengen joqpyn. Sebebi 10 qańtar meniń týǵan kúnim bolatyn. Tańerteń ertemen týǵan kúnimmen aǵalyq aq peıilin bildirip, quttyqtaǵan edi. Al tústen keıin sýyq habardy estidim. Osylaısha, ómirimde birinshi ret týǵan kúnimdi jylap qarsy aldym.
Erekeń ómirden erte ketse de, artynda qanshama óshpes iz qaldyrdy. Múmkin, ýaqyt óte kele, Erikjan sııaqty azamattardan tárbıe kórgen kedenshilerdiń jańa tolqyny kókjıekten kóptep kórinis beretin shyǵar. Tipti sońǵy demi taýsylyp bara jatyp, «Lá ıllaha ılla Alla» dep tilin kálımaǵa keltiripti. Sodan keıin qasynda otyrǵan jan dosy, polkovnık Oralbek Belimbaevqa qarap: «Qanjarymdy áperip jibershi, Oreke» dep ótinish jasapty. Oralbek dereý qanjaryn qynabynan shyǵaryp, qolyna ustatypty. Sol sátte qanjarynyń ushyn kókke qaratqan kúıi kózi jumylyp kete bergen eken.
Iá, ol ólimniń ózin de qolyndaǵy qanjarymen qarsy aldy. Sol arqyly naǵyz batyrlyqtyń úlgisin kórsetip ketti. Keıde myna fánı jalǵanda bolyp jatatyn keıbir keleńsiz kórinisterge qarap turyp, sol jerge Erikjannyń toqpaǵy jetpeı turǵan sııaqty kórinedi maǵan. Sebebi Qytaımen shekaralyq kedenderde dúrbeleń áli bitken joq. Sondyqtan da Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev qoıǵan qatań talaptan keıin atalǵan ýchaskede temirdeı tártip ornap, ádilettilik saltanat quratyn kún alys emes dep úmittenemiz.
Beken NURAHMETOV,
keden qyzmetiniń ardageri, polkovnık,
Qazaqstan Jýrnalıster odaǵy S.Berdiqulov atyndaǵy syılyǵynyń laýreaty
