«Bolashaqta snıýsterge tyıym salý sekildi veıpterdiń aınalymyna qatań tyıym salý, sondaı-aq qyzdyrylǵan temeki men ony tutyný qurylǵylarynan onyń kádimgi temekige tolyq teńestirilýine baılanysty aksızderdi jınaýdy arttyrý qajet», dep atap ótti J.Qalmaqova.
«Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» kodeksiniń qoldanystaǵy memlekettik baqylaý sharalary men zańnamalyq tetikterdiń kómegimen halyq arasynda temeki shegýge qarsy kúrestegi eleýli progreske nazar aýdarady. Osylaısha, 2009 jyly qabyldanǵan jáne 2020 jyly kúsheıtilgen «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» kodeksin engizýmen temekini baqylaý jónindegi birqatar memlekettik shara Qazaqstanda temeki tutynýdyń shamamen 7 paıyzǵa tómendeýine alyp keldi.
Osylaısha, ortalyq málimetteri boıynsha, eger 2007 jyly qazaqstandyqtardyń shamamen 27%-y temeki shegýge áýes bolsa, 2019 jyly temeki shegý eresek turǵyndar arasynda 20,4%-ǵa deıin tómendedi. Qazir bul jaman ádetten erlerdiń 36,5%-y jáne áıelderdiń 6%-y zardap shegedi.
2014 jáne 2019 jylǵy GATS (DDU Ǵalamdyq zertteýi) zertteýlerine sáıkes, temeki shegýshiler sany erler arasynda 14%-ǵa aıtarlyqtaı tómendegen.
GATS saýaldamasynyń derekteri boıynsha, qazaqstandyqtardyń 70%-dan astamy temeki shegýge tyıym salýdy jáne temeki tútininen bos orta qurý jónindegi sharalardy qoldaıdy. Onyń áseri 2014 jyldan 2019 jylǵa deıin kolledjderde, ýnıversıtetterde jáne medısınalyq mekemelerde 70%-dan astam, úkimettik ǵımarattarda jáne qoǵamdyq kólikterde – 50%, úı ishindegi jumys oryndarynda 40%-ǵa tómendedi, al barlar men túngi klýbtarda temeki tútininiń áseri 11,3%-ǵa ósti.
