Qazaqstan • 21 Aqpan, 2022

Prezıdenttiń sózi – Zań!

410 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Toqaevtyń monopolııamen ymyrasyz kúres týraly málimdemesi aıasynda eldegi ahýal qandaı?

Prezıdenttiń sózi – Zań!

Qańtardaǵy oqıǵalar Prezıdenttiń ótkennen alshaqtap, jańa Qazaqstandy, ıaǵnı halyq únin estıtin memleketti sóz júzinde emes, is júzinde qurý úshin barlyq kúsh-jigerdi jumyldyrýǵa múmkindik beretin birqatar batyl sheshimderdi qabyldaýyna túrtki boldy. Toqaevtyń bul sózi, eń aldymen, bıznestiń damýyna jáne adal básekelestikke kedergi keltiretin shemalardy oılastyrǵandarǵa baǵyttaldy. Sirá, dál qazir Memleket basshysy da, halyq ta baǵanyń ósýine nemese qazaqstandyqtardyń ómir súrý deńgeıiniń nasharlaýyna ákep soǵýy múmkin qandaı da bir is-áreketke jol bermeý týraly ortaq pikirde bolsa kerek. Bul turǵydan Prezıdenttiń monopolıstermen batyl kúres júrgizý týraly málimdemesi qısynǵa saıady jáne der kezinde jarııa etildi.

Qaıǵyly oqıǵalardan keıingi alǵashqy qaýlylarynyń birimen Qasym-Jomart Kemeluly jeke «О́KM operatory» JShS-nyń kádege jaratý alymynyń kúshin joıyp, «Jasyl Damý» memlekettik uıymynyń paıdasyna sheshkeni bárimizdiń esimizde. Bul ótkenniń kelmeske ketkenin jáne perspektıvaly bolashaqqa jol ashylǵanyn bildiretin bastapqy núkte boldy.

Biraq qazaqstandyq bıznestegi toǵysharlyq «О́KM» operatorymen ǵana shektelmeıdi. Búgingi tańda is júzinde ár ındýstrııada mıllıardtaǵan qarjyny tek óz qaltasyna basyp, monopolııa negizinde ǵana jumys isteıtin jeke kompanııalar jetkilikti.

«SK-Farmasııa» JShS, «Almaty spestehparkıng servıs» JShS, «Sentr ýcheta stavok» JShS – osy kompanııalardyń árqaısysynyń artynda sybaılas jemqorlyq soıqanynyń soıylyn soǵatyndar turǵany belgili. Qazaqstan qalalarynyń joldarynda «Sergek» kameralarynda tirkeletin aıyppuldar aqshasynyń qaıda ketip jatqany múldem túsiniksiz. Al eger taýarlardy tańbalaýdyń biryńǵaı operatory bolyp tanylǵan «Qazaqtelekom» AQ tóńiregin qazbalasaq, ondaǵy monopolıst aksııalarynyń 49%-y jeke qurylymdarǵa tıesili ekenin atap ótýge týraly keledi.

8 aqpanda Prezıdent birinshi kezekte monopolııamen kúresýge baǵyttalǵan reformalardy, sondaı-aq ártúrli salalardy qoldaýǵa arnalǵan basqa sheshimderdi jýyq arada jáne egjeı-tegjeıli talqylaıtynyn jarııalady. Memleket basshysy jasandy túrde qurylǵan jeke monopolııalarǵa taldaý jasap, Úkimetke tez arada mundaı qyzmetke zań júzinde tyıym salynýyn qamtamasyz etýdi tapsyrdy.

Sonymen qatar Básekelestikti qorǵaý jáne damytý jónindegi agenttikke qurylys naryǵyndaǵy monopolııany joıýdyń tıisti sharalar jıyntyǵyn ázirleý tapsyryldy. Prezıdent qurylys tenderlerin únemi jeńip alyp, odan keıin jobalardy qosalqy merdiger kompanııalarǵa, al olar óz kezeginde taǵy bir qosalqy merdiger uıymdarǵa ótkizetin kompanııalardy biletinin atap ótti. Mundaı shema, árıne, jumystardyń qunyna, olardyń sapasyna da teris áser etetini sózsiz. Prezıdent úsh jyl qatarynan memlekettik satyp alýlar kezinde tenderlerdiń ashyqtyǵyn kúsheıtýdi talap etkenin, biraq nátıjeleri kóńil kónshitpeıtinin málimdedi.

Qazaqstanda jekelegen ekonomıkalyq fýnksııalardy iske asyrýǵa jáne qyzmetterdi monopolııalyq basymdyqpen kórsetýge ýákiletti, erekshe quqyqtarǵa ıe 50-den astam naryq sýbektisi bary anyqtaldy. Toqaevtyń aıtýynsha, jaqyn arada osy kompanııalardyń kópshiligine qatysty mańyzdy reformalar júrgizilip, nátıjeleri boıynsha sýbektini taratýǵa deıingi sheshýshi sharalar qabyldanatyn bolady. «Qalaı bolǵanda da, monopolısterge qatysty másele sheshilmeıinshe, el ekonomıkasy órleý jolyna baspaıdy, al ishki saıası ahýal tek nasharlaı beredi», dep esepteıdi Prezıdent.