Onyń ishinde Prezıdenttiń olıgopolııanyń ulttyq ekonomıkaǵa keri áseri jóninde jetkizgen oılary kóńilge qonymdy. Kóp jaǵdaıda qoǵamda osy olıgopolııany monopolııamen shatastyryp jatady.
Olıgopolııa – jetildirilmegen básekelestik naryqtyq qurylymynyń bir túri. Munda fırmalardyń az sany basym bolady. Demek shekteýli kommersııalyq qurylymdar ǵana aıryqsha preferensııalardy ıelenedi. Iаǵnı halyqta tańdaý da bolmaıdy. Sózsiz bul halyqqa, sondaı-aq tutastaı ekonomıkaǵa tıimsiz jabaıy kapıtalızmniń kórinisi. Osynyń saldarynan munaı-gaz ónimderi, atap aıtqanda, benzın, gaz syndy áleýmettik jaǵarmaıdyń baǵasy, sol sekildi azyq-túlik ónimderi, jekelegen qyzmet túrleri jáne basqa da mańyzdy taýar túrleri eriksiz qymbattaıdy.
Bunyń naqty mysalyn «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qorynyń negizinde baıqaýǵa bolady. Osy kompanııa qurylǵaly beri eń tıimsiz qurylym ekenin kórsetti. Qanshama mańyzdy sektorlardaǵy jetekshi kompanııalardy óz týynyń astyna biriktirgenimen odan túsken ekonomıkalyq áser mardymsyz. Memleket basshysynyń atalǵan holdıngti reformalaý jónindegi bastamasyn durys dep baǵalaýǵa bolady. Osymen toqtap qalmaı, bul uıymmen birge basqa da kvazımemlekettik kompanııalardy jekeshelendirý qajet. Bul jóninde ekonomıster talaı jyldan beri aıtyp keledi, biraq seń qozǵalar emes.
Memlekettiń ekonomıkadaǵy úlesin azaıtý kún tártibindegi máselege aınalǵaly qashan?! Bizde onyń úlesi shamamen 60%-dan asady. Eger de ekonomıkalyq teorııaǵa salsaq, bul kórsetkish 50%-dan joǵary bolmaýǵa tıis. Odan asqan jaǵdaıdy kez kelgen memlekettiń ekonomıkalyq arhıtektýrasy quldyraıdy. Eýropada onyń úlesi 40%-ǵa da jetpeıdi. Onyń nátıjesinde kári qurlyq damýdyń qandaı jolyna túsken belgili. Sol sebepti taǵy da qaıtalap aıtamyn, memlekettiń bıznestegi qatysýyn tómendetý qajet. Al onyń tıimdi joly – ulttyq holdıngterdi jekeshelendirý. Osy máseleni rettesek, erkin básekelestik orta damyp, olıgopolııa tamyrymen joıylady. Eń bastysy, otandyq taýarlardyń sapasy jaqsaryp, halyqtyń tabysy ulǵaıady. Prezıdenttiń suhbatta jetkizbek oıy osyǵan saıady dep túsindim.
Maqsat HALYQ,
ekonomıst
