Esirtkige qarsy kúres óristeı túsýi kerek

Al 2021 jylǵy qyrkúıek aıynda Premer-Mınıstrdiń orynbasary Eraly Toǵjanov osy máselege baılanysty ar­naıy keńes ótkizdi. Osyndaı úlken ka­bınetterdegi kóńil aýdarýdyń nátı­je­sinde esirtkige qarsy kúres buryn­ǵy­dan da jandana tústi. Biraq ony tolyq jeńýdiń kúni áli alys ekeni belgili bolyp otyr. Kúres kúsheıgen saıyn sın­te­tıkalyq esirtkilerdi qoldanýdyń qar­qy­ny da barynsha joǵarylap barady. Eń qıyny sol, bul kesel jastar arasynda qatty taraýda.

Ishki ister organdary basqa da memle­ket­tik organdarmen ózara is-qımyl jasaı otyryp, esirtki qylmysyn joıý, nasha­qor­lyqtyń aldyn alý jóninde maqsatty ju­mystar júrgizýde. Sonyń ishinde esirt­ki qoldanýdyń aldyn alý boıynsha júr­gi­zilip jatqan jumystardyń kólemi zor.

Soltústik Qazaqstan oblystyq polı­sııa departamenti Esirtki qylmysyna qar­sy is-qımyl basqarmasynyń bastyǵy, polkovnık Jandos Basybaevtyń aıtýyna qaraǵanda, osy keselmen kúres kúsheıe túskenimen, osyǵan qatysty qylmys sany 2020 jylmen salystyrǵanda 2021 jyly arta túsken. Esirtkimen baılanys­ty qylmys sany da 7,7 paıyzǵa artqan. Esirtki satýmen aınalysýshylar sany tipti 20 paıyzǵa deıin kóterilip, 49-dan bıyl 59-ǵa jetken. Sonymen qatar byltyr bir uıymdasqan top ta áshkerelengen. Esirtki shegip rýlge otyrý faktileri de 3 ese artqan.

«Oblys aýmaǵynda esirtkini qoldan jasaýmen aınalysqan 8 narkologııalyq la­boratorııa áshkerelendi. Olar sıntetı­ka­lyq esirtki jasaýmen aınalysqan», deıdi polkovnık. Onyń bireýi tipti Jam­byl aýdanyndaǵy shaǵyn ǵana Mıro­lıýbovo aýylynan tabylypty. Qara­nıet­ti­ler aýyldy jerlerde tekseris az bolatynyn eskerip, bir úıdi arnaıy jaldap alyp, esirtki daıyndaǵan. Keptiretin, qur­ǵatatyn arnaýly quraldary, tarazylary men kolbalary, tipti qyshqyldan saqtandyratyn arnaýly kostıýmderine deıin bolǵan. Aýyl adamdary olardyń nemen aınalysyp jatqanyn qaıdan bilsin, tek bir erekshe ótkir ıisterdiń shyǵatynyna ǵana kúdiktenip, polısııaǵa habarlaǵan. Arnaýly operasııa barysynda qylmysty «ismerler» tegis us­ta­lyp, olardan 3 kılogramnan artyq sıntetıkalyq esirtki alynǵan. Onyń bárin 50 myń qaltashaǵa bólip salyp ta qoıǵan eken.

Byltyrǵy qarasha aıynda bolǵan sot osy qylmystyq uıany uıymdastyrýshyny 16 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrdy. Qalǵandary da 11-15 jyldar arasynda jazasyn aldy.

Mine, osyndaı faktiler esirtkige qar­sy kúresti belsendi júrgizýdi talap etip otyr. Qazir esirtkimen baılanysty qylmystardyń jazasy qatańdatyldy. Esirtki satýmen aınalysqan adam eń kemi 10 jyldan 20 jylǵa deıin qa­mal­ýy múmkin. Byltyr oblysta 120 adam osy qylmys túrimen sottaldy. Esirtkini jarnamalaý men nasıhattaý da burynǵydaı ákimshilik jaza emes, bas bostandyǵyn aıyrý jazasyna kesi­le­tin boldy. Qaladaǵy barlyq PIK tó­raǵalary úılerdiń kire­be­risterine esirt­kini qaıdan alýǵa bolatynyn as­tar­lap jazǵan graffıtterdi aıy­ra­tyn boldy. Ol úshin Esirtkige qarsy kúres basqarmasy PIK tóraǵalarynyń bárin jınap birneshe ret oqý-semınar­la­ryn ótkizdi. Sonyń arqasynda graf­fıt­terdiń sany qazir birshama azaıdy. Kireberisterden graffıtti kórgen tóraǵa vatsap arqyly arnaýly chatqa birden habarlaıdy. Sonymen qatar esirtkige qarsy «Refleks», «Paýtına», «Dármek», «Tranzıt», «Kanal-granıt bastıony», «Qarasora» atty birneshe jedel-profılaktıkalyq operasııa­lar júrgizilgen. Osyndaı barlyq júr­gizil­gen sharalardyń sany 267, oǵan 15 myńnan artyq adam qatystyrylǵan. Biraq sonyń ózinde nashaqorlar sany artyp otyr­ǵa­nyn joǵaryda aıttyq. Demek, is-shara­lar­dyń tıimdiligin áli de arttyra túsý kerektigi suranyp tur.

Soltústik Qazaqstan oblysy