Asharshylyq aqıqatyna jańa kózqaras qajet

HH ǵasyrdaǵy Qazaqstandaǵy qý­ǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý osymen bir kezeńde júrip otyrǵan ashar­shylyqtar kezeńinde qyrylǵan qurbandar tarıhyn da qosa zertteýdi talap etedi. О́ıtkeni úsh kezeńnen qu­ral­ǵan keri proseste de qazaq ulty óz urpaqtarynan aıyrylýǵa májbúr boldy Halyq sanasynda asa aýyr zardaptyń izin qaldyrǵan kezeń tarıhynyń qyr-­syryn zertteý, turǵyndar men kóp­­shilik arasynda durys ustanym tur­ǵy­synan medıailgeriletý sharalaryn jasaý isin óńirlik komıssııanyń jumys toby basty nazarǵa alyp otyr. Qazirgi kezeńde qoǵamdyq oı-sanada óz eliniń tarıhyna degen qyzyǵýshylyq akademııalyq ǵylymı izdenister men basylymdar formatynan shyǵyp, jalpyhalyqtyq sıpat alǵanyn áleýmettik jelilerdegi kóptegen jeke akkaýnt pen kanaldaǵy ba­sy­lymdardan kórýimizge bo­lady. Bul jaǵdaıat halyqtyń tarıhı sanasynyń qalyptasyp kele jat­­­qan­dyǵyn kórsetetin mańyzdy quby­lys, qýantarlyq jaıt. О́ıtkeni halyq óziniń ótkenine úńilip, óz eli­niń, ata-babalarynyń izdeýshisine aı­nal­ǵanynyń, rýhanı túp-tamyryna birtindep qan-sól júgire bastaǵanynyń kórinisi. Tutas halqymyz óre tura kelip, suraý salatyn tarıhı oqıǵamyz ol – 90 jyl, 100 jyl, tipti 110 jyldan asa ýaqyt birneshe mıllıon adamdy joıǵan, HH ǵasyrdyń basyndaǵy birneshe kezeńdik asharshylyq. Árbir qazaq otbasy men áýleti úshin osy bir mańyzdy oqıǵalar tizbeginiń tarıhyn bilmekke umtylys zańdy tarıhı qubylys.

Keńes ókimeti kezinde jabyq taqy­rypqa aınalǵan asharshylyq náýbetiniń qujattary men derekteri memlekettik qupııa retinde tanylǵan kezeńde Qa­zaqstan tarıhynyń zertteýshileri arhıvtik materıaldarǵa múldem qol jetkize almaǵandyqtan beıkúná qy­rylǵan ult urpaǵynyń tarıhı jadysy men tarıhı sanasynda sol kezeń týraly jaýapsyz suraqtar birneshe ondaǵan jyldar boıynda qordalanǵan. Qoǵamdaǵy tarıhı aqtańdaqtyń ornyn toltyrýǵa degen osyndaı suranysqa jaýap berýge san alýan kásip ókilderi óz betterinshe kirisip te ketti.

Kásibı zertteý jumysyn júrgizý maqsatynda jumys atqaryp kele jat­qan saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý jónindegi memlekettik komıssııanyń óńirlik jumys toptarynyń zertteýshilik baǵyttaryna asharshylyq taqyrybyn da qosa zertteý nysany retinde qarastyrý mindeti aldaǵy ýaqytta jalǵasyn taba bermek.

Gúlnar JANYSBEKOVA,

Shymkent óńirlik saıası

qýǵyn-súrgin qurbandaryn tolyq aqtaý jónindegi jumys tobynyń

jetekshisi, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent