Endigi jerde jańa ortalyqta arıtmııanyń azabyn kórip júrgen jandarǵa zamanaýı kómek kórsetilip qana qoımaı, onda otandyq, sheteldik kardıologter jańa tehnologııalardy meńgeredi. Osyǵan uqsas ortalyqtar Qazaqstanda bar, alaıda «Sovmınkada» eń kúrdeli jaǵdaılarǵa em júrgizilmek. О́ıtkeni arıtmııa máselesi de kókeıkesti sıpatqa ıe. Statıstıka boıynsha álemde kenetten keletin ajaldyń 3-4 paıyzy osy arıtmııadan bolady. О́kinishke qaraı, qartaıýmen qatar júretin mundaı aýrýlardyń sany jyl saıyn ósip barady.
Arıtmııa ortalyǵynyń dırektory, Grýzııadan kelgen kardıolog Roın Rekvava jaǵdaıdy kovıd ta kúsheıtip jibergenin aıta kele: «Qazirgi tańda búkil álemde júrek-qan tamyrlary aýrýlarynan bolatyn ólim-jitim jaǵdaılary birinshi orynda tur jáne boljam boıynsha, aldaǵy 20 jylda jaǵdaı ózgere qoımaıdy. Koronavırýs ınfeksııasy kesirinen júrek-qan tamyrlary keselderiniń asqynýy kóbeıdi, bul da jalpy statıstıkaǵa áser etedi. Almatydaǵy Ortalyq klınıkalyq aýrýhana bazasyndaǵy arıtmologııa ortalyǵy qazaqstandyqtar úshin mańyzdy. Bul osyndaı aýrýlardan qınalyp júrgen pasıentterge, qan shyǵarmaı, keýdeni ashý arqyly jaraqaty az jáne joǵary tehnologııaly operasııalar jasaýǵa múmkindik beredi. Sebebi 3D-rejimde tamyrlar arqyly arıtmııa oshaǵyn taýyp, qatyrý jáne kúıdirý arqyly dertti joıamyz. Bul – búginginiń jáne bolashaqtyń tehnologııasy», deıdi.
Arıtmologııa baǵytynyń ózi búgingi tańda kartalaý men rentgenoskopııalyq túsirilimder, júrekshearalyq qalqa pýnksııasy men júrek qabyna qol jetkizý, krıoablasııa jáne sol jaq júrekshe alý prosedýrasy ádisterin qosa alǵanda arıtmııasy bar pasıentterdi dıagnostıkalaý men emdeýdegi eń jańa tehnologııalaryn usyna alady.
Sondaı-aq arıtmologııamen baılanysty tuqym qýalaıtyn keselderimen qosylyp júrek yrǵaǵy buzylǵan naýqastardyń dertterin anyqtaýda molekýlalyq genetıka jetistikteri qoldanylady.
Eń qýanyshtysy, osy jańa tehnologııalar bir ortalyqqa jınaqtalyp otyr. Munyń da mańyzy zor, osy ortalyqta aldaǵy ýaqytta Qazaqstan kardıologteri jańa ortalyqta bilimderin jetildirip, medısınalyq mashyqtaryn basqa klınıkalarda qoldanýǵa múmkindik alyp otyr.
Almatyda parkınson aýrýyn alǵash ret emdedi
Oqyrmannyń esine Qazaqstanda parkınson aýrýyna operasııa alǵash ret 2013 jasalǵanyn sala ketý kerek, biraq osy ýaqytqa deıin mundaı operasııa tek astana men Qaraǵandyda jasalyp keldi. Endi megapolıstegi Ortalyq klınıkalyq aýrýhanasynda da TMKKK pen MÁMS kvotasy arqyly parkınson dertine dýshar bolǵan naýqastarǵa alǵashqy operasııa júrgizildi. Ári OKA bazasynda parkınson aýrýyn hırýrgııalyq jolmen emdeıtin ortalyq ashyldy. Operasııany ataqty neırohırýrg, medısına ǵylymdarynyń kandıdaty, bas pen julynǵa neırostımýlıatorlardy ımplanttaýǵa mamandanǵan Shyńǵys Shashkın jasady.
– Árıne, operasııa tolyq saýyqtyryp jibermese de, osyndaı naýqastardyń ómir sapasyn edáýir jaqsartady. Sebebi bul naýqastardyń bulshyq etteri jumys istemeıdi. Ol úshin pasıenttiń mıyna jińishke elektrodtar jiberemiz, olar neırostımýlıatorlarmen baılanystyrylady da, buǵana astyna, keýde bóligine, teri astyna ımplanttalady. Almatyda tegin kvota boıynsha operasııa jasalǵan alǵashqy pasıent 70 jasta, ol 8 jyl boıy osy keseldiń dirildeıtin túrinen zardap shekken. Qazaqstanda parkınson dertine dýshar bolǵan 30 myńdaı naýqas bar, olar negizinen qartaıǵan kisiler bolǵanymen, meniń tájirıbemde 25 jastaǵy pasıent te kezdesti, – deıdi Sh.Shashkın.
Aıtqandaı, parkınson keselimen Gıtler, Muhamed Álı, Ozzı Osborn, Ioan Pavel II, Vıacheslav Zaısev, Valentın Gaft, Salvador Dalı, Mao Szedýn syndy tanymal tulǵalar da aýyrǵan. Álemde bıostımýlıatordy engizýde alǵashqy operasııa 1987 jyly júrgizilgen eken. Al qazir neırostımýlıasııa ádisi AQSh, Eýropa, Azııa elderinde sátti qoldanylady.
– «Sovmınka» bazasynda parkınson aýrýyn hırýrgııalyq jolmen emdeý ortalyǵyn ashý ońdy sheshim boldy. Sebebi elimizdiń ońtústiginde halyqtyń 62%-y turady, olardyń óz óńirlerinde tegin em alý múmkindigi joq. Operasııanyń ózi qymbat turady, endi bul operasııa kvota boıynsha ortalyq aýrýhanada júrgiziletin bolady. Tek osy jyly biz 50 stımýlıator ornatýdy josparlap otyrmyz, – deıdi dáriger.
Qazaqstannyń alǵashqy fýnksıonaldy neırohırýrgi Shyńǵys Shashkın parkınson aýrýyn meńdetpeý úshin profılaktıka retinde salamatty ómir saltyn ustanyp, kóbirek qımyldaýǵa, durys tamaqtanýǵa, bir ispen áýestenýge keńes beredi. Dáriger ózi jumystan bos ýaqytta baık júrgizedi, bul da sharshaǵandy basýǵa kómektesetin kórinedi.
ALMATY
