О́tkir minezdi «О́tkel»

2019 jyly alǵashqy kórmesi «Debıýtpen» bastalǵan Almas bul jolǵy jeke kórmesin «О́tkel» dep ataýdy jón sanaǵan. «Debıýt» kórmesi jas qylqalam sheberiniń daryny men tabandylyǵyn, shy­ǵarmashylyqtaǵy daralyǵyn kórsetti. Almas Nurǵojaev qazaq­standyq talantty sýretshi, pedagog Jumaqyn Qaırambaevtan dáris alǵan. Shákirtiniń boıyna senim men kúsh uıalatqan us­tazynyń kóp jyldyq eńbegi aq­taldy, Almas ózine ǵana tán stıl qalyptastyrdy. Kórmeniń je­tekshisi, Qazaqstannyń eńbek sińir­gen qaıratkeri, ónertaný kandıdaty Ekaterına Reznıkovanyń aıtýynsha, búgingi kúni Almastyń shyǵarmashylyq bolmysynan úlken kartınalardyń monýmentaldy úlgisin, sýretkerdiń erkin tolǵanysyn, ádeıi defor­masııalanǵan masshtabtary bar fıgýralardyń kútpegen dına­mı­kalyq buryshtaryn, únem, tús­terdiń qaıtalanbas boıaýyn kó­rýge bolady. Osy sapanyń bar­lyǵy onyń alǵashqy jeke kór­mesinde-aq baıqalǵan bolatyn. Sýretshiniń keıingi eki jyldaǵy izdenisi, damý qarqyny búgingi kórmeniń mazmun-mánin arttyra túsken. Kes­kindemelerdiń úlken forma­ty kompozısııany damytyp, kúrdelendirýge, oı­dyń qozǵalysyn kórsetýge múm­kindik beretin trıptıhtermen almasqan.

Ekaterına Reznıkova Almas­tyń ár jumysyna jeke toqtala turyp, sýretshi qııalynan týǵan ekspozısııa sıýjetterindegi abs­traksııa men beıneniń mazmunyn tarqatty. Bul sıýjet jeti kólemdi trıptıhten quralǵan. Olardyń beseýinde túpsana oıynyna uq­saıtyn suıyq jáne ótkir formalar kombınasııa­sy, ásirese qorqynyshty túster men qııaldy eske túsiretin turaqsyz beıneler basym. Adamnyń beınesi bul jerde tek kóriner-kórinbes beınelengen. Ilgekteri bar saýsaqtar jáne qozǵalatyn tize-shyntaǵy bar antropomorf kórinister, sur-sary tústi pishindi mazasyz qubyjyq beıneleri men pishinderi úreı týǵyzady. Sýretter ótkir, sergek ári mánerli bolyp kórinedi.

Qııal álemine enetin bes trıp­tıhtiń qos qaptalynda erekshe týyndylar ornalasqan. Ishi bos tekshe tárizdi labırıntter pa­neldi turǵyn úılerdi nemese Malevıchtiń qııaldaryn eske tú­siredi. Bir trıptıh – bir kún­niń aıaqtalyp, qara-aq-sur tústi bulyńǵyr basqa álemge engenin kórsetedi. Odan keıin eki jyl boıy pandemııa jaǵ­daıynda ómir súr­gen avtordyń óziniń jáne orta­synyń basynan keshken úreı men dramaǵa toly sezimderi kúsheıip, keıde álsiregeni beınelengen. Al basqa trıptıhterde álem qaıtadan óz qalpyna kelip, «ǵajaıyp ári qaharly álem» qyzyl-sary-aq tús­ke enedi.

Sýretshi qıyndyqqa qaramas­tan, túpsanadaǵy kórinisterdi beı­neleý, «qas qaǵym sátterdi toq­tatý» sııaqty sheberlikti ózine mindet etip qoıǵan sııaqty. Ol me­tafızıkalyq jáne fıloso­fııa­lyq problemalarǵa mán bergen. Bul jerde bolyp jatqan oqıǵadan góri, adamnyń qaıǵysy, ómir­diń jumbaǵy, aınaladaǵy qu­bylastardyń beımálim bolýy týraly rýhanı mánge ıe maz­mun baıqalady. Adamnyń ishki kúıiniń turaqsyzdyǵy men qubylmalylyǵy týyndynyń «О́tkel» degen ataýǵa suranyp turǵanyn kórsetedi. Bul – ke­ńis­­­tiktegi topografııalyq qoz­ǵa­­lys qana emes, sonymen qa­tar úmittenýge quqyq bere­tin bel­gi­sizdik shekarasy. Sýret­shi she­­ber­ligindegi alyp-ushqan qush­­tar­lyq­qa, sezimniń kúshine, beı­­neleý qar­qynyna, erkin­dik­ke qarap, óz isine berilgen mun­daı myqty tulǵa bizdiń óner keńis­ti­gimizde kópten beri bol­maǵan desek, artyq emes.

ALMATY