Qasym-Jomart Toqaev: AMANAT – ozyq oı men ádildiktiń, birlik pen ilgerileýdiń partııasy

Qasym-Jomart Toqaev sóz basynda barsha qazaqstandyqtardy Alǵys aıtý kúnimen quttyqtady.

– Biz osyndaı yntymaqtyń arqasynda qańtardaǵy qıyn-qystaý kúnderde memlekettigimiz ben tutastyǵymyzdy qorǵap qaldyq. Táýelsizdigimizge tón­gen qaterdiń betin qaıtardyq. Syn saǵat­ta birligin saqtaı bilgen barsha otan­das­tarymyzǵa zor rızashylyq bildire­min. Uıymdy jańǵyrtý týraly alqaly jıyn­nyń dál búgin ótýiniń  sımvoldyq máni bar. Birinshi naýryz – partııanyń qurylǵan kúni. 23 jyl buryn elimizdegi eń basty saıası uıymnyń negizi qalandy. Partııa halyqty ortaq maqsatqa jumyldyrdy. Qoǵamǵa paıdaly kóptegen bas­tama kóterip, saılaýshylardyń qoldaýyna ıe boldy, – dedi Prezıdent.

Memleket basshysy partııanyń kele­shegi jóninde aıta kelip, onyń buǵan deıin atqarǵan jumysyn umytýǵa bol­maı­tynyna, óz isine berilgen partııa bel­sendileriniń qajyrly eńbegine qur­metpen qaraý kerek ekenine toqtaldy.

Prezıdent elimizdiń «Jańa Qazaq­standy» qurý jónindegi aýqymdy min­detti oryndaýǵa kiriskenin málimdedi. Aldy­myzda memleketimizdiń bolashaq taǵ­dyryn sheshetin asa mańyzdy jumys tur. Ony oıdaǵydaı júzege asyrý úshin ja­ńa maqsat-mindetterimizdi aıqyndap alýy­myz qajet. Partııa barlyq reformaǵa uıytqy bolýǵa tıis.

– Ol úshin ózgeristi aldymen ózimizden bas­taýymyz kerek. Sondyqtan búgingi kún tártibindegi negizgi másele – partııa­ny jańǵyrtý. Zaman, qoǵam, adam ózge­rip jatqanda, partııanyń ózgerýi – zań­dy­lyq. Bul – ýaqyt talaby. Osyǵan oraı jańa ǵana aıtylǵandaı, saıası uıym­nyń ataýyn «Amanat» dep ózgertý usynyldy. Jasyratyn eshteńe joq, men de bul máselege baılanysty pikirtalasqa qatystym. Birneshe usynys boldy, sonyń ishinen «Amanat» degen ataýǵa toqtadyq. Bul – elimiz úshin de, ultymyz úshin de aıryqsha máni bar kıeli uǵym. Egemendigimiz, eldigimiz ben birligimiz, keń baıtaq jerimiz – bizge babalardan jetken amanat. Osy qasterli qundylyqtarymyzdy kózdiń qarashyǵyndaı saqtap, bolashaqqa mıras etýimiz kerek. Memlekettilik dástúr jalǵastyǵy, urpaq sabaqtastyǵy degenimiz – mine osy. Halqymyz eshqashan amanatqa qııanat jasamaǵan. Partııa bul qaǵıdatty berik ustanady. «Amanat» ata-babalarymyzdyń keleshek urpaqqa qaldyrǵan ósıeti degen uǵymdy bildiredi. Amanat sóziniń – maǵynasy tereń, halqymyzdyń tarıhy men mádenıetinde erekshe oryn alady. Ol babalarymyz ósıet etken táýelsizdiktiń máńgi arman-muraty, qýatty memlekettiliktiń jáne jalpyulttyq tutastyqtyń, keń-baıtaq Otanymyzdyń qundylyǵy retinde sıpattalady. Biz osy baǵa jetpes muramyzdy saqtap, nyǵaıtýǵa tıispiz. Bul – bizdiń aǵa býyn men óskeleń urpaq aldyndaǵy qasterli boryshymyz. Sondyqtan men partııamyzdy resmı túrde «Amanat» dep ataýdy tolyq qoldaımyn, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Prezıdent ótken aıda júrgizilgen aýqymdy analıtıkalyq jumystar partııa qyzmetine mańyzdy ózgerister engizý qajet ekenin kórsetti dep atap ótti. Joǵaryda aıtylǵan usynystardy qoldaı otyryp, partııa Tóraǵasy birqatar basym mindetti aıqyndap berdi. Onyń pikirinshe, eń aldymen, ortalyqqa táýeldilikti joıý jáne partııa apparatynyń tıimdiligin arttyrý qajet.

– Partııa apparatynyń jumysynda bıýrokratııanyń teris sıpattary anyq kórindi. Jelilik kesteler, esep berý jáne qaǵaz júzindegi is-sharalar saılaý­shy­larmen tikeleı jumys isteýdi ekinshi orynǵa syrǵytty. Jumysqa qulshynyp turǵan azamattar óz oryndaryn darynsyz fýnksıonerlerge berýge májbúr boldy. Sondyqtan ortalyq apparattyń fılıal­darmen jáne bastaýysh partııalyq uıym­darmen ózara is-qımyl ádisterin toly­ǵymen qaıta qaraý qajet. Bıýrokratııa men qaǵazbastylyqtan úzildi-kesildi bas tartý kerek. Aımaqtyq fılıaldar men basta­ýysh uıymdary saılaýshylarmen ózdiginen jumys isteı alady jáne jumys isteýge mindetti. Ortalyq apparat nusqaýshylyq jáne «qolmen» basqarý tájirıbesinen arylýǵa tıis. Onyń mindeti – jalpy partııalyq baǵyt berý, ádistemelik jáne ıdeologııalyq qoldaýdy qamtamasyz etý, kadrlardy oqytý, júıelik problemalardy taldaý. Partııaǵa, eń aldymen, senim men yntymaqtastyqqa negizdelgen jańa ózara qarym-qatynas mádenıeti qajet, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýyn­sha, Májilis pen máslıhattardaǵy frak­­sııa­lardyń qyzmetin jandandyrý qajet. Depýtattyq fraksııalar dıa­log alańdaryn uıymdastyrý minde­tin ózderine alyp, olardyń jumys qory­tyn­dysy boıynsha naqty nátıjege qol jetkizýi kerek.

– Áleýmettik jeliler men qala alań­daryndaǵy qoǵamdyq talqylaýlardy Par­lament pen máslıhattarda ótkizgen jón. Bul – asa mańyzdy mindet. Frak­sııalar depýtattyq saýaldarmen shektelip qal­maı, parlamenttik jáne qoǵamdyq tal­qylaýlar men ashyq pikirsaıystarǵa barýǵa tıis. Kerek bolsa, Úkimettiń naqty músheleri men ákimderge senim máselesin kóterý qajet. Barlyq deńgeıdegi partııa depýtattarynyń reıtıngi aldyn ala daıyndalǵan esepterge emes, naqty ister men azamattardyń máselelerin sheshýge negizdelýi kerek, – dedi partııa Tóraǵasy.

Q.Toqaev jaqynda óńirlerge sapardan oralǵan Májilis depýtattarynyń jumysyna da toqtaldy.

– Jaqynda bizdiń Májilis depýtattary óńirlerge sapardan oraldy. Men bul jumysty baqylap otyrdym, olardyń qyzmetinde jańa stıl, jańa mazmun paıda bola bastaǵanyn aıta ketý kerek. Bul qazirdiń ózinde kórinedi. Resmı otyrys­tar az bolyp, saılaýshylarmen kóbirek tikeleı baılanys ornatyldy. Depýtattar jergilikti jerlerdegi azamattardyń naqty máselelerine tereńirek úńile bastady. Mundaı tásildi barynsha nyǵaıtyp, damytý qajet, – dedi partııa Tóraǵasy.

Memleket basshysy azamattardyń múddelerin ilgeriletýdi jáne partııa­nyń ashyqtyǵyn basty másele retinde aıqyndady.

– Partııa popýlızmge salynyp, oryn­dalmaıtyn ýáde bermegeni jón. Sonda Premer-Mınıstr men kabınet múshe­lerinen qajetti sandardy talap etýge de jol berilmeıdi. Eger osylaı jalǵasa ber­se, kúdik kúsheıip, adamdardyń partııa­ǵa degen senimi joǵalady. Al onyń par­tııaǵa keri áseri tıedi. Bundaı kózboıaý­shylyqtyń saldary adamdardyń áleýmettik kóńil kúıine jáne ishki saıası turaqtylyqqa yqpal etedi. Buǵan, ásirese, geosaıası turaqsyzdyq jaǵdaıynda jol berýge bolmaıdy. Saılaýshylarmen keri baılanysty kúsheıtken jón jáne osy baǵytta qoǵamdyq qabyldaýlardyń áleýetin barynsha paıdalaný qajet, – dedi Prezıdent.

Partııa Tóraǵasy elimizdi odan ári jańǵyrtý úshin partııalastarynan tyń usynystar kútetinin atap ótti. Sondyqtan jalpyulttyq ózekti máseleler kún tártibin ázirleý úshin Qazaqstannyń árbir azamatynan tyń ıdeıalar men usynystar jınaý jóninde respýblıkalyq aksııa uıymdastyrǵan jón. Memleket basshysy partııalastardyń ishinen senimdi adamdardy iriktep, olardy ilgeriletý isin jalǵastyrǵan durys dep sanaıdy.

– Ashyǵyn aıtqanda, qazirgi kezde saıa­sı menedjerlerdi daıarlaý isi aqsap tur. Qazirgi jaǵdaıda saıası basshylar túrli mamandarmen, jastarmen, jýr­na­lıstermen, halyqtyń barlyq ókil­imen til tabysa alýy kerek. Mundaı adamdar el arasynda az emes. Áleýmet­tik lıftiniń joqtyǵy – birden-bir keder­gi. Jas ári qabiletti mamandarǵa múmkin­dik bermeımiz. Bul – bizdiń basty kem­shi­ligimiz. Partııa qurylymynda Saıası me­ned­jment akademııasy bar. Osy akademııa­nyń qyzmetin kúsheıtý qajet, – dedi Prezıdent.

Prezıdent osy aıtylǵan mindetterdi meılinshe qysqa merzim ishinde oryndaý qajet ekenine nazar aýdardy. Par­tııa Tóraǵasy ortalyq apparatqa ju­mys tobyn quryp, partııanyń jańa tuǵyr­namasyn ázirleýdi tapsyrdy. Onyń aı­týynsha, Amanat – ozyq oı men ádildiktiń, birlik pen alǵa ilgerileýdiń partııasy, halyqtyń pikiri men el múddesin eske­retin azamattarymyzdyń ıgiligi jolynda qyz­met etetin negizgi uıym. Ýkraınada bolyp jatqan qazirgi jaǵdaıda osy aı­tylǵan barlyq máseleniń máni zor.

– Bizdiń ustanymymyz memleketimiz­diń qaýipsizdigin, egemendigi men aýmaqtyq tutastyǵyn qamtamasyz etýdi kózdeıdi. Biz 2010 jyly Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń sam­mıtin ótkizgen el retinde eýrazııalyq qaýip­­siz­­diktiń tutastyǵy qaǵıdatyna beıil­dimiz. Men bul týraly 10 aqpanda Máskeý­ge ja­sa­ǵan saparymda aıttym. Biz eki mem­le­ketti kelissóz ústelinde ortaq til taby­sý­ǵa, ýaǵdalastyq pen kelisimge kelýge sh­aqy­ramyz. Basqa jol joq. Jaqsy janjaldan jaman tatýlyq artyq. Beıbitshiliksiz damý bolmaıdy, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, Qazaqstan, qajet bolsa, deldaldyq qyz­met­termen qosa, barlyq kómek túrlerin kórsetýge daıyn.

– Men Qaýipsizdik Keńesiniń birqatar otyrysyn ótkizdim. Sanksııalyq qar­sy­lyqtyń buryn-sońdy bolmaǵan shıe­lenisýi jaǵdaıynda Úkimetke eldiń turaqty áleýmettik-ekonomıkalyq damýyn qamtamasyz etý jóninde naqty min­detter júktedim. Bizdiń ekonomıkamyz daǵdarys jaǵdaıynda úzdiksiz ju­mys isteýdi qamtamasyz etý úshin sanksııalyq syn-qaterlerge qarsy turýǵa daıyn bolýy kerek. Aldaǵy qıyndyqtar men synaqtardy bárimiz birge eńseremiz dep oılaımyn. Olardyń kúrdeliligin baǵalamaýǵa nemese asyra kórsetýge bolmaıdy, – dedi Prezıdent.

Qasym-Jomart Toqaev eldiń qaýip­siz­digi men halyqtyń ál-aýqatyn qamtamasyz etý úshin qoldan kelgenniń bárin jasaýǵa ýáde berdi.

Onlaın formatta ótken is-sharaǵa eli­mizdiń ár óńirinen 399 delegat qatysty. Nur Otan partııasynyń kezekten tys sezi barysynda partııanyń Saıası keńesiniń quramy ózgerdi. Sezd delegattary partııa Saıası keńesiniń quramynan Ospanbek Álseıitov pen Nurlan Nyǵmatýlındi shyǵarý jáne olardyń ornyna Premer-Mınıstr Álıhan Smaıylov, Prezıdent Ákimshiliginiń basshysy Murat Nurtileý, «Astana» medısına ýnıversıtetiniń rektory Qamaljan Nadyrov, Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamynyń vıse-prezıdenti Maksım Rojındi qabyldaý týraly usynysty biraýyzdan qoldady.

Partııanyń atqarýshy hatshysy Ashat Oralov óz sózinde partııa jumysyna keshendi taldaý jasalyp, qoǵamdyq pikir men sarapshylardyń ustanymy zerttelip, aımaqtardaǵy partııa músheleriniń usynystary jınalǵanyn málimdedi.

– Halyqty tolǵandyratyn ótkir máse­le­lerge, Nur Otan-ǵa qatysty qoǵamdyq synǵa júıeli saraptama jasaldy. Adal­dyq pen ádildik, nátıjeli jumys pen jaýapkershilik, jedeldik pen ashyqtyq – qazirgi tańda qoǵamnyń partııaǵa jáne onyń árbir múshesine qoıyp otyrǵan bas­ty talaby. Osyǵan oraı, partııany modernızasııalaý baǵdarlamasynyń jospary daıyndaldy. Birinshiden, halyqpen keri baılanys jasaý quraldarynyń tıimdiligin arttyrý qajet dep sanaı­myz. Eń áýeli partııa janyndaǵy qoǵamdyq keńesterdiń qurylymyn qaıta jasaqtaý kerek. Sandyq emes, sapalyq kórsetkish mańyzdy. Keıbir keńesterde salalyq máseleler boıynsha kóteretin suraqtar tym uqsas bolǵandyqtan olardy birik­tirýdi usynamyz. Respýblıkalyq deń­geıde – 9, aımaqtarda – 8, aýdandarda 5 keńesten qaldyrǵan jón. El aýmaǵy bo­ıynsha keńester sany 700-ge qysqarady, – dedi atqarýshy hatshy.

Buǵan qosa keńesterdiń quramy da ja­ńartylady. Belsendiligi tómen keńes músheleriniń ornyna eldiń sózin sóı­leı­tin tulǵalardyń tartylatyny aıtyldy.

– Keńester otyrystaryn barynsha ashyq, onlaın formatta ótkizemiz. Osy­­laısha, bılik, partııa men azamattyq qoǵam arasyndaǵy jan-jaqty dıalogtyń jańa mádenıetin qalyptastyramyz. Qoǵamdyq qabyldaý bólmelerine servıstik-baǵdarlanǵan tásil engiziletin bolady. Azamattar bergen ótinishteriniń oryndalý barysyn onlaın baqylaı alady. Keıinnen partııalyq júıege ıntegrasııalanǵan azamattardyń jańa medıada bildirgen shaǵymdary men suraý­laryna monıtorıng júrgizý júıesi ázirlenetin bolady. Qoǵamdyq qabyldaýlardyń shalǵaı eldi mekenderge turaqty barý praktıkasy engiziledi. Bul jumysqa partııalyq aktıv – Parlament jáne máslıhat depýtattary, saıası keńes músheleri, fılıaldardyń basshylary tartylady. Bul halyqty barynsha bóligin qamtyp, belsendilikti arttyrýǵa múmkindik beredi, – dedi ol.

Ashat Oralov partııany jańǵyrtý jos­parynyń negizgi baǵyttaryna jergi­likti jerlerde partııa quramyn nyǵaıtý máselesin qosty.

– Bastaýysh partııa uıymdary – par­­tııanyń negizi. Qazir olardyń sany 4,5 myńnan asady. Olardy «okrýgtik bas­taýysh partııa uıymdaryn» qurý arqy­ly nyǵaıtýdy josparlap otyrmyz. BPU tóraǵalarynyń belsendiligin, utqyr­lyǵyn jáne jaýapkershiligin art­tyrý úshin olardy baǵalaýdy jáne reı­tıngin engizý usynylady. Bastaýysh par­tııa uıym­darynyń bastamalaryn qol­daý maqsa­tynda jergilikti jerlerde jobalar­dy iske asyrý úshin partııa­lyq jarna­lar­dyń 20%-yn qaıtarý táji­rı­besin engizý, – dedi partııanyń atqarýshy hatshysy.

Sondaı-aq partııa jumysynyń barynsha ashyq bolýy sóz boldy.

– Búgingi tańdaǵy qoǵamnyń asa ózekti suranystarynyń biri – partııanyń ashyqtyǵy jáne halyqqa jaqyn bolýy. Pılottyq joba retinde máslıhattardaǵy depýtattardyń reıtıng júıesi tolyqtaı synaqtan ótti. Onyń nátıjesin jurt­shylyqqa jarııa etemiz. Sonymen qatar partııanyń mobıldi qosymshasy iske qosylady. Onda azamattar partııanyń jumysy týraly jedel aqparat alyp, qoǵamdyq mańyzdy máselelerge baılanysty túrli saýalnamaǵa qatysyp, ótinish pen usynys, tilekterin qaldyra alady, – dedi A.Oralov.

Partııanyń jastar qanatynyń ju­my­syn tolyqtaı qaıta jańǵyrtýdyń mańyzy týraly aıtyldy. Partııanyń atqarýshy hatshysy Jas Otan qataryna jastar arasynda shyn bedeli bar naǵyz kóshbasshylardy tartatynyn atap ótti. Sondaı-aq jastarǵa arnalǵan birqatar jobany tanystyrdy.

– Aýyl jastaryna arnalǵan «О́rleý» atty jańa jobany usynamyz. Elimizdiń túkpir-túkpirindegi jastardyń tulǵalyq damýyna, shyǵarmashylyq qabiletterin shyńdaýǵa, olardy kásip ashyp, tabys­ty bolýǵa yntalandyratyn keshendi is-sharalar júzege asyrylady. Odan bólek, jas urpaqty otansúıgishtikke baýlıtyn «Qaısar» atty jańa áskerı-patrıottyq joba iske qosylady. El qorǵaıtyn, memleketimizge qyzmet etetin erjúrek azamattardy tárbıeleýge basymdyq beriledi, – dedi A.Oralov.

Ol sondaı-aq shyǵarmashyl jas partııa múshelerine arnap jańa joba júzege asyrylatynyn aıtty. Jastardyń máselelerin, onyń ishinde NEET sanatyn tolǵandyrǵan máselelerdi anyqtaý boıynsha keshendi taldaýdyń júrip jatqany belgili boldy. Onyń qorytyndysy bo­ıynsha Jas Otan forýmynda qabyldanatyn jańa jastar baǵdarlamasy ázirlenedi. A.Oralovtyń aıtýynsha, bul strategııalyq tásilder partııany transformasııalaý boıynsha alǵa qoıǵan mindetterdi is júzinde oryndaýǵa múmkindik bermek.

Sezde sóz alǵan Májilis Tóraǵasy Erlan Qoshanov fraksııa depýtattary partııanyń ótken kezekten tys sezinde aıtylǵan naqty mindetterdi júzege asyrýǵa kirisip ketkenin jetkizdi.

– 11 qańtarda Májilistiń otyrysynda, Qasym-Jomart Kemeluly, ózińiz atap ótken el damýynyń jańa kún tártibin zańna­malyq turǵydan qamtamasyz etý bo­ıynsha fraksııa óz jumysyn Úkimetpen úılestirip atqara bastady. Parlament – elimizdiń problemalary, otandas­tarymyzdyń úmiti men tilegi aıtylyp, jarııalanýǵa tıis mańyzdy qoǵamdyq-saıası keńistik. Naq osy jerde ádil jáne syndarly pikirtalastar men jaryssózder bolýy kerek. Osyǵan baılanysty jumys toptarynyń qyzmeti, onyń ishinde zań jobalarynyń ótý prosesi qaıta qaraldy. Asa nazardy qajet etetin zań jobalary nemese jekelegen normalar jurtshylyqpen óńirlerde aldyn ala talqylanatyn bolady. Mysaly, jaqyn arada biz turǵyn úı saıasatyn reformalaý máseleleri boıynsha zań jobasyn qoǵamdyq talqylaýdy ótkizemiz, onda halyqtyń áleýmettik osal toptarynyń keıbir máseleleri qozǵalady, – dedi Májilis Tóraǵasy.

E.Qoshanov sondaı-aq Májilistiń aqparattyq resýrsynda qaralatyn árbir zań jobasynyń normalary bo­ıynsha syndarly usynystar jınaýǵa arnalǵan arnaıy júıe iske qosylatynyn málimdedi. Neǵurlym utymdy pikirler jumys toptarynyń otyrystarynda qaralyp, talqylanatyn bolady jáne zań jobasyna túzetýler túrinde engizilýi múmkin.

Depýtattardyń erekshe nazaryndaǵy ekinshi másele partııanyń saılaýaldy baǵdarlamasyn iske asyrý ekeni aıtyldy.

– Fraksııa baǵdarlamany sapaly zańnamalyq turǵyda súıemeldeýge jáne onyń oryndalý barysyn baqylaýǵa ja­ýapty. Búgingi tańda 2021 jylǵa qoıylǵan mindetterdiń 80%-y oryndaldy. 33 tar­maq oryndalmady. Memlekettik organ­dardan baǵdarlamany túzetý boıyn­sha qosymsha usynystar túsip jatyr. Fraksııa saılaý aldynda halyqqa beril­gen mindettemeler oryndalýǵa tıis dep esep­teıdi. Bul másele depýtattardyń erek­she baqylaýynda. Baǵdarlamany iske asyrý barysy týraly aqparat partııa Tór­aǵasyna usynylatyn bolady. Son­dyq­tan qajet bolǵan jaǵdaıda búgingi qa­lyp­­tasqan jaǵdaıdy eskere otyryp, jeke­le­gen mindettemeler boıynsha naqty ózgeris­ter engizý usynylady, – dedi E.Qoshanov.

Májilis Tóraǵasy qazir depýtattardyń halyqpen tyǵyz baılanys ornatýy aldyńǵy orynda turǵanyn jáne fraksııa óńirlerdegi jumys formatyn qaıta qaraǵanyn atap ótti.

–  Kúni keshe biz óńirlerge baryp keldik. Qoǵamdyq pikir kóshbasshylarymen, sarapshylarmen, halyqtyń áleýmettik jaǵynan osal toptarymen, sondaı-aq konstrýktıvti oppozısııa ókilderimen kezdesýler ótti. Kezdesý barysynda áleý­mettik qoldaý, kedeıshilikpen kúres, baǵa­nyń ósýi, jumyspen qamtý máseleleri, sondaı-aq turǵyn úı problemalary jıi kóterildi. Sýmen jabdyqtaý, melıora­sııa, transshekaralyq ózender problema­lary da turǵyndardy alańdatyp otyr. Bul másele boıynsha sáýir aıynda Par­lamenttik tyńdaý ótkizýdi josparlap otyrmyz. Sonymen qatar jergilikti jol­dar máselesi men agroónerkásip ke­shenindegi birqatar ózekti problemalar kóptegen óńirde áli de sheshimin tap­qan joq. Mundaı mysaldardy kóptep kel­tirýge bolady, – dedi Májilis Tóraǵasy.

Depýtattar óńirlerdi aralap, qoǵam­dyq oryndarda, aýlalarda, bazarlarda jastarmen, onyń ishinde mamandyqsyz, jumyssyz júrgen jastarmen ártúrli formattaǵy kezdesýler ótkizgen. E.Qosha­novtyń aıtýynsha, depýtattar memleket tarapynan usynylyp otyrǵan múmkindikter men baǵdarlamalar týraly jastarǵa egjeı-tegjeıli túsindirme berdi, olardyń da pikiri nazarǵa alyndy.

Májilis Tóraǵasy depýtattardyń qańtar oqıǵasy kezinde ustalǵan aza­mat­tar­men jáne olardyń týǵan-týys­qan­dary­men, advokattarymen kezdesýine toq­taldy.

– Kezdesýler barysynda olardyń aryz-shaǵymdary tyńdalyp, quzyrly organdardyń nazaryna jetkizildi. Bul másele depýtattardyń baqylaýynda bolady. Olardyń áleýmettik jeliler arqyly halyqqa alda bolatyn saparlary týraly aqparat berip otyrýy jumys­tyń tıimdiligine oń áser etti. Sonyń nátıjesinde biz óńirlerde jumysty barynsha dál uıymdastyra aldyq jáne qoǵamnyń suranysyna jedel nazar aýdaryp, aldyn ala áreket ettik. Maqsat bireý – saılaýshylarmyz kótergen másele­lerdiń birde-birin qaraýsyz qaldyrmaý. Zań­na­malyq retteýdi talap etetin máse­leler depýtattyq bastamalar retinde qaralady, – dedi E.Qoshanov.

Aldaǵy ýaqytta depýtattardyń jekelegen óńirlerde shuǵyl másele týyndaǵan jaǵdaıda, mán-jaıdy anyqtaý úshin je­del issaparǵa shyǵýdy praktıkaǵa engi­zetini basa aıtyldy.

Elmen birge partııamyz da jańǵyrýy qajet degen Májilis Tóraǵasy uıymnyń ıdeologııasyn jańa mazmunmen tolyq­tyryp, tıimdi jumys tásilderin engizý kerek ekenin alǵa tartty.

– Osy oraıda, partııamyzǵa rebrendıng jasap, ataýyn ózgertken jón dep sanaımyz. Bul másele aldyn ala jan-jaqty talqylandy, birqatar usynys aıtyldy. Pikirlese kele partııamyz «Amanat» degen ataýǵa laıyq degen toq­tamǵa keldik. Babalarymyz bizge Altaı­dan Atyraýǵa, Arqadan Alataýǵa deıin­gi ulan-ǵaıyr jerdi qaldyrdy. Myń­jyl­dyqtardyń ar jaǵynan bastaý alatyn baı tarıhymyzdy búginge jetkizdi. Son­daı-aq eldik muratymyzdy, ulttyq mura­myzdy, birliktiń, tatýlyqtyń dańqty dástúrin urpaqqa tabystady. Osy el men osy jerdi bizge ata-babalarymyz amanat etip tapsyrdy. Endi ony biz keler urpaqqa laıyqty amanat­taýǵa tıispiz. Biz el birligin, halyq tutas­tyǵyn, ulttar tatýlyǵyn, eńbekqor­lyqty, biliktilikti bolashaq zaman­darǵa jańartyp, jańǵyrtyp jetkizýge min­dettimiz. Bul iste tyńnan túlegen, syndar­da shyńdalǵan partııaǵa júkteler jaýap­kershilik salmaǵy eresen. Biz qashan­da babalar amanatyna adal bolýy­myz kerek. Bul – bizdiń perzenttik paryzy­myz. Sondyqtan elimizdegi eń basty saıası uıymnyń «Amanat» dep atalýy oryndy dep oılaımyz. Osyǵan oraı, búgingi sezde Májilistegi fraksııa depýtattary partııa ataýyn «Amanat» dep ózgertýdi usynyp otyr, – dedi E.Qoshanov.

Delegattar partııanyń modernızasııasy turǵysynda aıtylǵan barlyq usynysty, onyń ishinde partııanyń modernızasııalaý baǵdarlamasy, jańa ataýy men belgisi boıynsha usynystardy da­ýysqa saldy. Osylaısha, sezd bary­syn­da Nur Otan partııasynyń ataýyn Ama­nat dep ózgertý týraly sheshim qabyl­dandy.

Májilis depýtaty Saıasat Nurbek qoǵamda aıtylyp júrgen túrli pikirge, onyń ishinde partııany taratý kerek degen sózderge qatysty kózqarasyn bildirdi.

– Saıasattanýshy retinde aıtarym – memleket júıesi, saıası júıesiniń negiz­gi elementi, tutqasy – saıası partııa. Táýelsiz elimizben birge ósip, bas­ty qo­ǵamdyq-saıası oqıǵalardyń bel orta­synda júrgen partııamyzdyń osy jyl­dary memlekettilikti nyǵaıtýǵa sińirgen eńbegin joqqa shyǵarý múmkin emes, qadirli aǵaıyn. Mine, arada 23 jyl ótken soń biz elimiz ben partııamyzdyń tarıhyndaǵy jańa kezeńge aıaq basqaly turmyz. Búgin barshamyz kórshiles elder sekildi úlken joldyń qıylysynda turmyz – birtutas ult retinde «bir jeńnen qol, bir jaǵadan bas shyǵaryp», ári qaraıǵy damý quqyǵymyzdy dáleldeıtin kez keldi. Jaǵdaı kún sanap ózgerýde. Nur Otan partııasy qaıtadan túlep, «Jańa Qazaqstan» strategııalyq modeline óz bolmysymen, óz isimen úlgi bolýǵa tıis. Zaman ózgerdi, el ózgerdi, partııanyń da túbegeıli ózgeretin kezi keldi, tipti ataýy, qurylymy, jumys modeli de ózgerýi kerek, – dedi S.Nurbek.

Májilis depýtaty osyǵan oraı bir­neshe usynysyn ortaǵa saldy. Saıasat Nur­bektiń aıtýynsha, qoǵammen baıla­nysty, kommýnıkasııa jasaýdy jetil­dirip, «sıfr­ly demokratııany» damytý úshin zamanaýı tehnologııalardyń barlyq múmkindigin paıdalaný kerek. Ol sondaı-aq partııanyń qoǵamdyq qa­byl­daýlar, partııa músheleri men bas­taýysh uıymdaryna kelip túsken máli­met keńinen paıdalanylmaıtynyna toq­tal­dy.

– Bul úshin partııa jumysyna Big Data tehnologııasyn engizý qajet, ol aqpa­rattyq quraldardy biryńǵaı júıege birik­tirýge múmkindik beredi. Bul tehnologııalar qoǵam úshin dál qazir ózekti problemalar týraly naqty aqparat alýǵa, olardy zerdeleýge jáne ońtaıly sheshimder usynýǵa kómektesedi, – dedi Májilis depýtaty.

Jas depýtattar korpýsynyń múshesi, Balqash qalasynyń mektep muǵalimi Krıstına Shafıkova memlekettik jastar saıasaty týraly zańdaǵy olqylyqtardy synǵa aldy.

– Búgingi usynylyp jatqan zań jobasy naqty is-áreketti emes, nıetti ǵana kór­setedi. Zań barshaǵa túsinikti, qajet bolýy kerek, talqylaýdan ótip, jastar­dyń ózinen qoldaý tabýǵa tıis. Jas aza­mat­tardyń jas ólshemin 35-ke deıin uzar­týdy usyndyq. Bizdiń basty nazarymyz NEET sanatyndaǵy jastarda. Alaıda zań jobasynda onyń anyqtamasy ǵana berilgen, ol jastarmen jumys isteýdiń naqty tetikteri joq, – dedi K.Shafıkova.

Praımerızge qatysyp, jastardyń atynan qalalyq máslıhattyń depýtaty bolyp saılanǵan ol máslıhattaǵy depýtattyq qyzmet qala turǵyndarynyń problemalaryn bılikke jetkizýge, atap aıtqanda jastarǵa kómektesýge múmkindik beretinin aıtty.