Pikir • 04 Naýryz, 2022

Amanat oryndalýymen qundy

892 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Qazaqta «Amanatqa adal bol» degen sóz bar. Bul – «men saǵan mindet júktedim, sen sony adal qolmen iske asyr» degen luǵat. Áke sózi balaǵa – amanat. Qaı áke bol­syn perzentim aıtqanymnan shyǵyp, el-jurt­tyń aldynda abyroıymdy asyrsa eken dep armandaıdy.

Amanat oryndalýymen qundy

О́zimiz betine kúıe jaǵyp shyǵaryp salǵan sosıa­lızm kezeńindegi baspasózde halyq qalaýlylary – depýtattarǵa arnalǵan «Amanatqa adal bol» degen aıdar bar edi. Sol aıdarmen jarııalanǵan materıaldarda ár depýtattyń atqarǵan isi men jeke adamǵa jasaǵan qamqorlyǵy týraly aıtylatyn.

Endi Nur Otan partııasynyń ataýy Amanat bolyp ózgerdi.

Áleýmettik jelide osy ataý Otan bop qala berýi kerek edi degen pikirtalas órbýde. Ejelgi qońsymyz – orystar «Rodınanyń» aldyna sóz qoıǵan joq, biz ǵana Otannyń aldyna túsip kettik. Olar «Rodına-Mat» dep Anany Otannan keıin qoıdy. 1905 jyly shyqqan M.Gorkııdiń «Ana» povesinde tuńǵysh ret «Jumysshylar 8 saǵattyq jumys kúnin talap etedi!» degen sóılem jazyldy. Osy talap oryndalyp, qoǵam osy kúnge deıin 8 saǵattyq jumys kúnine aýys­ty. Ár partııanyń ótpeli emes, ómirlik baǵdarlamasy bolý kerek. Máselen, «Aýyl» partııasynyń talaby oryndalyp jatyr ma? Partııa qoǵamymyzǵa ózgeris engizýge yntaly ma? Onda nege aýyl sharýashylyǵy quldyrap ketti?

Amanat − sımvoldyq uǵym. Ákeniń balaǵa amanaty – ákeden oq boıy ozyq bolý, general Panfılovtyń 28 gvardııashylarǵa amanaty – Máskeýdi qorǵap qalý. Qazaqstandyq panfılovshylar sol amanatty oryndady. Al urpaqtary til men jerdi saqtap qalý degen amanat úshin jantalasyp júr.

Amanat – tarıhı uǵym. Bul – aýzyna qymyz tamyzyp jatqan batyrdyń sońǵy sózi, tipti shejire shertken kitap­­tar­dyń ataýy da – amanat. Bolsyn deıik. Biraq sol ama­­nat jerde qalmasyn. Myna «Amanatty» estigende bel­­di bekem býyp, erge qaıta qonyp, jaýǵa attandaı shap­qan áser­demin. Solaı-aq bolsyn. Tek qoldy taza ustap, adam­zatty alalamaı, jańa iske kadr tańdaýda amanatqa adal bolý kerek. Partııa bolashaǵy – halyqtyń bolashaǵy. Bizde bilimi tereń, biraq joly qysqa bop júrgen jigitter jeter­lik. Partııa osyndaı bolashaqqa jasyl baǵdarsham bop janýy kerek.

 Tarıhshy Álkeı Marǵulan, geolog Qanysh Sát­baev, dıqan Ybyraı Jaqaev pen shopan Jazylbek Qýanysh­baevtyń amanatyn jerde qaldyrmaıyq. Amanat – oryndalýymen qundy.

Qýandyq Túmenbaı,

jazýshy