Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Aýla atshaptyrym, asyr salyp oınaýǵa múmkindik mol. Eki kúnniń birinde salyp uryp kelip, muryndarynan tizip, ákelip tastaıdy. О́zderi de kelýge qumar. Basynda men «atasy men ájesin jaqsy kóredi-aý» dep topshylap, ishim ýyljyp turatyn. Keıin bildim, úlken shańyraqqa telefonmen oınaýǵa keledi eken de. Biz balalardyń qas-qabaǵyna qarap, tyıym salmaımyz. Tań atqansha oınasa da báribir. О́z úılerinen qashatyn sebepteri sol eken. Qarap otyrǵansha, birdeńe úırensin dep ejelgi ult dástúrin sanalaryna sińirmekpin. Eń ońaıy – baıǵazy men kórimdik.
Kórimdik pen baıǵazyny kóp alǵan balanyń biri menmin. Aýyldaǵy mektepte oqyp júrgenimde ıt tartqandaı jyrym-jyrym bolyp júretin kúndeligime dene shynyqtyrý páninen «bes» degen baǵany ózim qonjıtyp alamyn da, apama kórsetemin. Egde adam qaı pán ekenin eskere qoımaıdy, tarbıyp bes tursa bolǵany. Qamzolynyń tereń qaltasyna ájim-ájim qolyn súńgitip jiberedi. Ile saryqulaq teńgeler ere shyǵady. Taqa aqsha bolmaı qalǵanda dámi til úıiretin qurt pen irimshik daıyn. Dándep alǵanym sondaı, kúnde «bes» alatyn boldym. Keıin oılasam, ejelgi jurttyń el erteńin oılaıtyn dástúri eken ǵoı. Alyp úırengen bala erteń ózi de beregen, qoly ashyq bolmaq. Demek jomarttyqqa baýlıtyn jaqsy yrym. Negizinde baıǵazy men kórimdiktiń sál-pál aıyrmashylyǵy bar. Baıǵazy arydaǵy atalarymyzdyń túsiniginshe, jańa kıimge, áldebir múlik alǵanda, áıtpese jańa qonysqa engende beriledi. Al kórimdik on segiz myń ǵalamdaǵy jandynyń sybaǵasy. Jańa túsken kelinge, jańa týǵan balaǵa, maldyń tóline de berilýi múmkin. Munyń barlyǵy jany jomart halyqtyń ǵasyrlar boıy úzilmeı kele jatqan asyl murasy.
Kúnimen telefon shuqylap otyratyn nemere de, jıen de atalarynyń áńgimesin uqqan tárizdi. Bir kúni ózderi de suraıdy-aý dep ótken aıdaǵy jalaqymnyń jartysyn jan qaltama salyp qoıǵanmyn. Balanyń betin qaıtarýǵa bolmaıdy. Mindetti túrde syılyq bolýǵa tatıtyn sybaǵa bergen durys. Alys-beristiń de ádemi áseri az emes. Bir-birin qurmettep, jaqsylyǵyna qýanyp, kórimdigin kórkeıtip berip jatqan aǵaıynnyń birligi de myqty bolmaq. Barmaqtaı dúnıeni taýdaı kóretin bala kóńili syılyqqa ıe bolsa, bir kórkeıip qalmaı ma?!
Arada alty aı ótkenimen, nemere áli únsiz. Al jıen WhatsApp jelisi arqyly baıǵazy suraýdy údetti. Quddy baıaǵy ańqaý ájemdi aldaıtyn ózim sııaqty. Men «bes» alǵanda suraýshy edim, bul úsh alsa da suraı beredi. Amal joq jıen nazary qatty bolǵandyqtan, qolyn qaqpaımyn. Ájesi «qyzdan týǵandy qaıtesiń, uldan týǵanǵa berseńshi» dep kúńkildep qoıady. Suramasa qalaı bereıin, ári baıǵazy ǵana emes, «jıenniń qyryq serkeshinen» osylaı qutylyp qalmaımyn ba? Ishteı oılap qoıamyn, qansha aıtqanda uqpaǵan nemereden góri bir aıtqandy qaǵyp alǵan jıenge bergeniń durys-aý osy!
Kókshetaý
