Mundaı jaǵymsyz jaǵdaıdyń bir kúni týaryn bilgen edi un óndirýmen aınalysatyn kásiporyn basshylary. Tyǵyryqqa tirelmeýdiń amalyn oılastyryp, quzyrly organdarǵa dıqandardyń astyǵyn syrtqa shyǵarmaýdyń jolyn qarastyrýdy qaqsap júrgeli biraz boldy. Al sharýalar jyl saıyn qamba toly astyqty Aýǵanstan men О́zbekstanǵa ótkizip, qaltasyn qampaıtyp keledi. Naryqtyń zańdylyǵy sol. Dıqandar astyqty qaıda, qandaı baǵamen satý kerek ekenin eshkimnen suramaıdy da. Dese de, belgili bir shekteýler engizilip, ishki naryqty retteýdiń tetikteri qolǵa alynǵany qajet-aq. Un óndirýshilerdiń pikiri osyǵan saıady.
Pavlodar oblysynda 20-dan astam dıirmen tirkelgen. Shıkizattyń jetispeýshiligi saldarynan 10-ǵa jýyǵy jumysyn toqtatty. Iri degen kásipkerlikterdiń de jaǵdaıy máz emes. Qordaǵy astyq shamamen 2 aptaǵa ǵana jetedi dep kúrsinip otyr. Bıdaı taýsylsa, jumyssyzdyq máselesiniń aldan shyǵatynyn jasyrmaıdy.
– Pavlodarlyq dıqandar jyl saıyn shamamen 750 myń tonnadan asa astyq jınaıdy. Al jergilikti un óndirýshilerdiń shıkizatqa degen suranysy 600 myń tonnany quraıdy. Bylaı qarasań, ishki suranysty artyǵymen qamtamasyz etýge múmkindik bar. Derekterge súıensek, byltyr 550 myń tonna, bıyl jyl basynan beri 160 myń tonna astyq Aýǵanstan men О́zbekstan naryǵyna jóneltilgen. «Qolda barda altynnyń qadiri joq» demekshi, ózgeniń ónimine jaltaqtaýymyz ókinishti. Bul jaǵdaı týraly el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevqa, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine hat jazdyq. Azyq-túlik qaýipsizdigi máselesin sheshýdiń oń tetikteri qolǵa alynady degen senim mol, – deıdi «Jandos KZ» JShS dırektory ári «Qazaqstannyń astyq óńdeýshileri» odaǵynyń oblystaǵy ókili Janar Serimova.
Belgili bolǵandaı, pavlodarlyq un óndirýshiler osy ýaqytqa deıin shıkizat ımporty salyǵyn tólep, Reseıden astyqtyń bir tonnasyn qosymsha qun salyǵynsyz 114 myń teńgege alyp kelgen. Al otandyq ónimniń baǵasy 132 myń teńgege teń. Jergilikti un óndirýshiler baǵasy qymbattaý bolsa da astyqty syrttan tasymaı, jergilikti dıqandarmen baılanys ornatýǵa ketári emes. Sharýalar bolsa tıimdi joldy tańdaýǵa asyq. Shetelden keletin satyp alýshylar ónimdi ózderi alyp ketetinin eskersek, dıqandar baj salyǵyn tóleý sııaqty mashaqattarǵa bas qatyrmaıtyny túsinikti.
Astyqtyń tapshylyǵy qus pen mal sharýashylyǵyna da keri áserin tıgizbek. Bir salaǵa salqyny tıse, ózge de salalardy aınalyp ótpeıtini túsinikti ǵoı. Jalpy, Pavlodardaǵy jaǵdaı elimizdiń ózge de óńirlerinde de kórinis tabýda. Bul iske jaýapty quzyrly organdar naqty sheshim ázirlep jatqan da bolar.
Pavlodar oblysy
