О́ner • 15 Naýryz, 2022

Álemdi terbetken áıel

1780 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Meıirimdi kóziniń nuryn tógip qaraǵan sátte-aq mynaý mańǵaz dúnıeniń betine qan júgiredi. Ananyń jarqyn janary tasjúrek tirshilikti erkelete aımalaǵanda adamzat bitken eriksiz eljireıtini anyq. О́ıtkeni áıel-ana ómir daýylyn jeńetin kúshke ıe. Bilesiz be, bizdi qorshaǵan ortany tańerteńgi tymyqta kúnniń kózi ǵana osylaı aımalaı alatyn shyǵar.

Álemdi terbetken áıel

Bireýge qurmet kórset­kińiz kelse, aldymen anańyz­dan bastańyz. Bala – ananyń baýyr eti. Ol úshin otqa da, sýǵa da túsýge bar. О́zeginen úzi­lip túsken sábı úshin qan keshýden qoryqpaıdy. Azapty jolda da aqyryna deıin barýǵa bekingen. «Bir qolymen álemdi, bir qoly­men besikti terbetken» jan úshin alyp taýdyń ózi alasa kórinedi. Baıqaısyz ba, Qazaq­stan beıneleý ónerinde kes­kindeme shyǵarmalarymen tanylǵan sýretshi Nurlan Qılybaev «Besik jyry» kar­tınasynda meıirimniń anadan jaratylǵanyn aıtyp turǵandaı. Kishkentaı týyndydan úlken jylylyqtyń lebi esedi.

Jalpy, qylqalam sheberi kez kelgen shyǵarmasynda kórermenniń sezimine, oıyna áser etý arqyly estetıkalyq lázzat beredi. Keskindeme týyn­dylary jeke bir tul­ǵany, dara kórinisti beınelep qana qoımaı, kúrdeli sıý­jetke, erekshe oqıǵalarǵa quryl­ǵan jáne onyń mánin ashý­ǵa beıim. Atalǵan týyn-

dydan sony baıqaýǵa bolady. Aı men kúnniń arasynda sá­bıin áldılegen ana bar peıilin besiktegi balasyna ar­nap, dúnıedegi eń baqytty jan­nyń obrazyn somdap tur.

Negizinde Nurlan Qıly­baev­tyń shyǵarmalarynyń basym kópshiligi áıel obrazyna arnalǵan. Qaı kartınasyn alyp qarasańyz da áıel beınesiniń kórkemdigimen qatar, qazaqtyń mádenıetin, turmys-tirshiligin, salt-dás­túri ári kıim úlgisin kór­­kem­dep jetkizýge qush­tar. Qyz balanyń áshe­keı buıym­da­rynyń element­terine asa mán berip, ony beıneleý ar­qy­ly ózin zerger sezinedi. Av­tor­dyń shyǵarmalarynan rý­hanııatqa aýadaı qajet ulttyq dárýmenderdi tabýǵa bolady.

Eń ǵajaby, ol árbir oıý­dyń mán-maǵynasyna tereń úńilip, oqyrmanǵa sol zat­tyń qasıetin sezindiredi. Týyn­dylarynyń basym bó­ligin, sonyń ishinde áıel beınesin shetelden kelgen qonaqtar satyp alatyn kóri­nedi. Sebebi Eýropada Shy­ǵys áıelderi joǵarǵy deń­geıde baǵalanady eken. Bul bizdińshe sýretkerdiń ózindik qoltańbasy bar eke­nin aıǵaqtaıdy. Qazaq áıe­liniń obrazyn somdaý arqy­ly álemdi qyzyqtyrǵan qyl­qalam sheberiniń eńbegi zor.