Saıası reformalarmen el tarıhynyń jańa paraǵy ashyldy

Qasym-Jomart Kemeluly Joldaýda jyl basyndaǵy oqıǵalarǵa naqty quqyqtyq baǵa berdi jáne qaıǵyly oqıǵaǵa qatysy barlardyń eshqaısysy jazasyz qalmaıtynyn basa aıtty.

Sonymen qatar Memleket basshysy elimizdi odan ári demokratııalandyrý baǵdary jalǵasa beretinine nazar aýdaryp, qoǵamdyq-saıası saladaǵy aýqymdy jáne júıeli reformalar toptamasyn usyndy. Bul jańa bastamalar elimizdiń qazirgi saıası júıesin túbegeıli qaıta jańǵyrtyp, onyń ashyqtyǵyn, esep­tiligin jáne tıimdiligin arttyra túsedi.

Negizgi reformalardyń biri bas­qa­rýdyń sýperprezıdenttik úlgisinen myqty Parlamenti bar prezıdenttik res­pýblıkaǵa birjola kóshý ekeni sózsiz. Sonyń aıasynda Memleket basshysynyń jaqyn týystaryna saıası memlekettik qyzmetshi bolýǵa jáne kvazımemlekettik sektorda basshylyq laýazymdardy ıelenýge zań júzinde tyıym salý usynyldy. Sondaı-aq el Prezıdenti óz ókilettigin atqarý kezeńinde eshqandaı saıası partııaǵa múshe bolmaıtyny da aıtyldy.

Osylaısha, Qasym-Jomart Kemeluly jurtshylyqqa elimizdiń joǵary bas­shylyǵy, eń aldymen, reformany ózi­nen bastaýǵa daıyn ekenin jetkizdi. Bul – barlyq qazaqstandyqtyń talap-tile­gi­ne saı keletin jáne memlekettik appa­ratqa úlgi bolatyn mańyzdy qadam.

Sonymen qatar elimizdiń saılaý júıesi jáne Parlament pen máslıhattardyń qurylymy men jumysy da túbegeıli qaı­ta jańǵyrady. Endi Májilis depýtat­tary­nyń 30 paıyzy bir mandatty okrýgter boıynsha saılanady. Al aýdandyq já­ne qalalyq máslıhattardyń depýtattary tolyǵymen majorıtarlyq júıe boıynsha saılanady. Odan bólek saıası partııalardy tirkeý prosedýrasy da aıtarlyqtaı jeńildeıdi. Munyń bári halyq senimine ıe, elge syıly jańa tul­ǵa­­lardyń saıasatqa kelýine jol ashady. Son­daı-aq depýtattardyń saılaýshy­lar aldyndaǵy jeke jaýapkershiligin arttyrady.

Bul Joldaýda Senattyń qury­lymy men qyzmetine qatysty birqatar tyń jańalyqtar sóz bolǵany belgili. Mem­leket basshysy atap ótkendeı, Senat­tyń joǵarǵy Palata retinde jumys isteýi durys ári oryndy. Álemde qury­lymy ýnıtarly jáne Qazaqstanmen salys­­tyrǵanda halqy az bolǵanyna qara­mas­tan qos palataly Parlamenti bar memleketter jetkilikti.

Usynylǵan reformalar boıynsha Senat aldaǵy ýaqytta naǵyz óńirlerdiń múddesin qorǵaıtyn Palataǵa aınalýǵa tıis. Bul onyń ókilettigin ózgertýdi talap etetini túsinikti. Sonymen birge endi senatorlar qatarynda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń ókilderi de bolady. Osy rette olardy burynǵydaı Assambleıa saılamaıtynyn, tek onyń usynýymen Prezıdent taǵaıyndaıtynyn atap ótken jón. Soǵan sáıkes Senattyń óńirlermen birge qoǵamdaǵy túrli etnostyq toptardyń da múddesin eskeredi.

Joldaý júktegen aýqymdy mindetterdi sapaly ári nátıjeli oryndaý úshin aldaǵy ýaqytta keshendi Konstıtýsııalyq reformalardy iske asyrýymyz kerek. Eń basty maqsat – barlyq deńgeıdegi sheshim qabyldaý úderisine azamattardy kóbirek jumyldyrý jáne qazaq­stan­dyqtardyń ál-aýqatyn arttyrý. Ol úshin Konstıtýsııanyń 30-dan astam babyna ózgeris engizý qajet jáne jyl sońyna deıin taǵy 20-dan astam zań qabyl­daýymyz kerek. Barlyq zań sarapshylarymen, azamattyq qoǵam ókilderimen birlesip, aldyn ala talqylanǵannan keıin qabyldanady. Senat depýtattary mundaı aýqymdy jáne mańyzdy jumysqa tas-túıin daıyn.

Osylaısha, Prezıdentimiz tyń saıası reformalarmen el tarıhynyń jańa paraǵyn ashyp otyr. Aldaǵy ýaqytta bul bastamalar ashyq, demokratııaly jáne quqyqtyq memleket – «Jańa Qazaq­stannyń» bastaýy bolaryna eshqandaı kúmán joq.

Máýlen ÁShIMBAEV,

Parlament Senatynyń Tóraǵasy